नाकामा तरकारी रोकेर काठमाडौंमा परीक्षण 

भन्सार नाकामै परीक्षण हुनुपर्नेमा व्यापारी आफैंले कालीमाटीमा नमुना ल्याएर परीक्षण गरी फेरि भन्सारमा रिपोर्ट पठाइरहेका छन् 
राजु चौधरी

काठमाडौँ — सरकारले तरकारी तथा फलफूल पैठारी गर्दा सम्बन्धित भन्सार विन्दुमा क्वारेन्टाइन र जीवनाशक विषादीको अवशेष परीक्षण अनिवार्य गरेपछि व्यवसायीले उपत्यकामा ल्याएर परीक्षण सुरु गरेका छन् । आयातीत तरकारी भन्सार नाकामै थन्किएपछि उनीहरू स्वयंले कालीमाटी तरकारी बजारमा रहेको विषादी परीक्षण इकाईमा नमुना परीक्षण सुरु गरेका हुन् ।

‘तरकारी नाकामा रोकिएपछि भैरहवा भन्सार कार्यालय, क्वारेन्टाइन कार्यालय र नेपालगन्ज भन्सार कार्यालयबाट नमुना आएका छन् । सोमबारमात्रै करिब ६२ नमुना परीक्षण गरेर रिपोर्ट पठाएका छौं,’ कालीमाटी विषादी परीक्षण इन्चार्ज जागेश्वर शर्माले भने, ‘२५ नमुना परीक्षणकै क्रममा छ । थप नमुना आउनेक्रम जारी नै छ ।’

सोमबार परीक्षण गरिएको तरकारी तथा फलफूलमा विषादीको मात्र न्यून देखिएको उनले बताए । ‘परीक्षणका लागि आँप, मौसम, कागती, टमाटर लगायतको नमुना थियो । धेरैजसो आँप र केरा काँचो नै आयात हुने रहेछ,’ उनले भने, ‘रिपोर्टमा खानयोग्य नै देखिएको छ ।’

सरकारले निकासी पैठारीसम्बन्धी आदेश असार २ गते राजपत्रमा प्रकाशित गरिसकेको छ । सूचित आदेशमा ताजा फलफूल तथा तरकारी अनिवार्य परीक्षण गरेर मात्रै भित्र्याउनुपर्ने उल्लेख छ । सरकारले बिना तयारी नै कानुन कार्यान्वयन गरेको छ । जसले गर्दा आयातीत ताजा तरकारीहरू नाकामै रोकिएका छन् ।

‘कानुन कार्यान्वयन गर्नु अगाडि सरकारले विभिन्न नाकामा प्रयोगशाला र दक्ष कर्मचारी खटाउनुपर्थ्यो,’ केन्द्रीय कृषि प्रयोगशालाका एक अधिकारीले भने, ‘तर, पूर्वाधार निर्माणबिनै कार्यान्वयन गर्न खोज्दा सामान भन्सारमै रोकियो ।’

तरकारी तथा फलफूल नाकामै रोकिदा त्यसको असर स्वयं व्यापारी र उपभोक्तालाई पर्छ । एक/दुई दिन नाकामा रोकिँदा ताजा तरकारी तथा फलफूलमा असर पर्छ । व्यापारीले त्यसको भार उपभोक्तलाई थोपर्छ । यी विषयमा सरकारले चासो नदिएको कृषि विभाग तथा खाद्य प्रविधि गुण नियन्त्रण विभागका कर्मचारीहरू बताउँछन् ।

शर्माका अनुसार कालीमाटीबाहेक झापाको बिर्तामोड, सर्लाहीको नवलपुर, पोखरा, बुटवल नेपालगन्जमा पनि क्वारेन्टाइन कार्यालय राखिएको छ । तर कर्मचारी अभावले प्रभावहीन छ । सञ्चालनमा हुन नसकेको कर्मचारीहरू बताउँछन् । ‘तरकारी तथा फलफूलहरू नाकामै परीक्षण गर्नुपर्छ । तयारी नहुँदा समस्या देखियो,’ उनले भने ।

कालीमाटी फलफूल तथा तरकारी बजार विकास समितिका सूचना अधिकारी विनय श्रेष्ठका अनुसार तरकारी व्यवसायीसँगै आयातकर्ताहरू थिए । इकाईले परीक्षण गरेपछि सम्बन्धित निकायले नै इमेल गर्नुपर्छ । सोमबार समितिबाटै भन्सार कार्यालयमा इमेल गरेका गरिएको थियो । ‘तरकारी छुटाउन हतार भएकाले समितिकै इमेलबाट पठाइयो,’ उनलेभने, ‘त्यसपश्चात् केही छुटे/छुटेन जानकारी भएन ।’

भन्सार विभागका प्रवक्ता शिशिर घिमिरेका अनुसार तरकारी तथा फलफूल बोकेका ट्रकहरू विराटनगर, भैरहवा, वीरगन्ज, नेपालगन्ज नाकामा रोकिएका छन् । ट्रकहरूको संख्या यकिन हुन नसकेको उनले बताए । ‘रोकिएको ट्रक/कन्टेनरको संख्या कार्यालयले रिपोर्ट गरेका छैनन्,’ उनले भने, ‘तर, परीक्षणको प्रमाणपत्र नलिएकाले रोकिएका छन् । विषादी परीक्षणको रिपोर्ट पेस गरे कुनै अवरोध हुँदैन ।’ जानकारका अनुसार नाकामा प्रयोगशाला सरकारले नै राख्नुपर्छ ।

भन्सार प्रक्रियाअनुसार विषादी परीक्षण गरी कानुनी दायरा पूरा गर्नेलाई भित्रिन दिनुपर्छ । तर, सरकारबाटै ढिलासुस्ती भएको हो । सरकारबाट कुनै पहल नभएपछि तरकारी बिग्रन नदिन उनीहरूले कालीमाटीमा परीक्षण गराएका हुन् ।

प्रकाशित : असार १०, २०७६ ०९:२२
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

किस्पाङमा दूध बिक्न थाल्यो

कृष्ण थापा

काउले, नुवाकोट — किस्पाङ गाउँपालिका २ ताजी र ३ काउलेमा केही वर्षअघिसम्म गाईभैंसीको दूध बेच्ने चलन थिएन । स्थानीय आफैं खान्थे र घरमा आएका पाहुनालाई खुवाउँथे । अहिले भने यी दुई गाउँ फेरिएका छन् । गाउँमा पशुपालन गर्ने किसान बढेका छन् भने दूध बिक्रीको बाटो पनि खुलेको छ ।

‘अहिले गाउँमै दूध बिक्री हुन थाल्यो,’ किस्पाङ २ ताजीका प्रीतिमान तामाङले भने, ‘पहिला दही बनाउँथ्यौं । घिउ फाट्टफुट्ट बेचिन्थ्यो । अब त दूधै बेच्न थालियो ।’ प्रीतिमान अहिले गाईपालनमा व्यस्त छन् । उनले ३ वटा जर्सी गाई पालेका छन् । दैनिक २०/२२ लिटर दूध नजिकको संकलन केन्द्रमा लगेर बेच्छन् ।

‘स्याहार गर्न गाह्रो छ,’ उनले भने, ‘भैंसीभन्दा गाईले धेरै दूध दिने रहेछ ।’ वडा ३ काउलेका मोहन तामाङको पनि त्यस्तै भनाइ छ । ‘दूध बेचिँदैनथ्यो,’ उनले भने, ‘घरमै खाइथ्यो, बचेको दूधको दही बनाएर घिउ निकाल्थ्यौं ।’ गाउँमा दूध बेच्न थालेको तीन महिना मात्रै भएको उनले सुनाए ।

दूध उत्पादनबाट गाउँमै आम्दानी हुन थालेपछि स्थानीयवासी पशुपालनतर्फ आकर्षित भएका छन् । मोहनले ११ वटा गाई पालेका छन् । तिनमा ५ वटा गाई दुहुना छन् । दैनिक ३०–३५ लिटर दूध नजिकको संकलन केन्द्रमा लगेर बेच्छन् । १२ वर्षअघि मोहनले काठमाडौमा बंगुर र माछापालन गर्थे ।

त्यसबाट खासै आम्दानी नभएपछि गाउँ फर्किए । सबैको सल्लाहले काठमाडौंबाट गाई किनेर ल्याए । ‘यहीँ आम्दानी हुने देखेर काठमाडौं फर्किनँ,’ उनले भने, ‘गाउँमा आम्दानी हुने रहेछ ।’ प्रीतिमानजस्तै उनले पनि तीनपटक गाईको दूध दुहेर शुभ नव बिहानी कृषि सहकारी संस्थामार्फत सञ्चालित संकलन केन्द्रमा बिक्री गर्दै आएका छन् । गाईको दूधमा चिल्लोपना कम हुन्छ ।

‘काठमाडौंमा बंगुर र माछापालन गरें,’ मोहनले भने, ‘त्यसबाट खासै आम्दानी देखिएन ।’ उनले बारीमा १४ सय कफीका बोट रोपे । त्यसबाट पनि केही हात नलागेपछि गाईपालनमा खिचिएका हुन् । अहिले मासिक ४०–५० हजार आम्दानी गर्छन् । संस्थामा ४७ जना किसानले दूध बिक्री गर्न ल्याउने अध्यक्ष क्षेत्रबहादुर तामाङले बताए ।

संस्थाले ३ महिनादेखि दूध संकलन गरी दूध, दही र पनिर बनाएर बिक्री गर्दै आएको छ । गाउँमा दुधालु पशु संख्या वृद्धि गराउन पशु बिमासमेत थालिएको किस्पाङ गाउँपालिका पशु विकास शाखाका श्रीकृष्ण बजगाईंले बताए ।

प्रकाशित : असार १०, २०७६ ०९:२१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्