बिकेन जुनारको बिरुवा

राजकुमार कार्की

सिन्धुली — यहाँको जुनारले जिल्लाकै पहिचान बोकेको छ । पछिल्ला दिनमा भने पहिचानसँग जोडिएको जुनारका बिरुवा नबिकेपछि कृषक चिन्तित छन् । बिरुवामा अनुदान पनि नपाउँदा उनीहरू निराश छन् । अघिल्ला वर्षमा मनसुन सुरु हुने बित्तिकै किसान बिरुवा रोप्थे । यो वर्ष बिक्री नै भएको छैन । 

यहाँका गोलन्जोर, सुनकोसी र तीनपाटन गाउँपालिका तथा कमलामाई नगरपालिकामा जुनार खेती हुन्छ । जुनारका बिरुवा भने गोलन्जोर गाउँपालिकाका रतनचुरा र तीनकन्याका कृषकले उत्पादन गर्छन् । अहिले स्कृन हाउस र बाहिर गरी उत्पादन भएका दुई लाख जुनारका बिरुवा बिक्री नभएको रतनचुराका कृषक दीपक थापाले बताए ।

तीनपाते सुन्तलाको माउ बोटबाट क्रस गरेर जुनारको बिरुवा उत्पादन गरिन्छ । यसअघि सेती ज्यामिरमा क्रस गरेर उत्पादन भएको बिरुवामा फेद कुहिने समस्या आएको थियो । हाल उत्पादित बिरुवा स्क्रिन हाउस र बाहिर दुवैतिर उत्पादन गरिएको छ । ‘स्क्रिन हाउसको बिरुवा मर्ने डर हुँदैन,’ कृषक थापाले भने, ‘उत्पादन लागत बढी हुनाले यो बिरुवा बाहिरको तुलनामा महँगो पर्छ ।’ हाउसमा उत्पादित प्रतिबिरुवा १२५ र बाहिरको ३५ रुपैयाँ मूल्य तोकिएको छ ।

थापाले स्कृन हाउसभित्र ८ हजार जुनार, दुई हजार सुन्तला र एक हजार कागतीका गरी ११ हजार बिरुवा उत्पादन गरेका छन् । उनले भाइ राजकुमारसँग मिलेर ५० हजार बिरुवा बाहिर उत्पादन गरेका छन् । नर्सरी खेती गरेर बिरुवा उत्पादन गर्ने कृषक बिक्री नभए ठुलो नोक्सानी बेहोर्नुपर्ने भएकाले चिन्तित छन् ।

‘मिहिनेत गरेर जुनारलगायत अमिलो जातका फलफूलको बिरुवा उत्पादन गरिएको छ,’ रतनचुराकै अर्का कृषक बुद्धिबहादुर पाल्पालीले भने, ‘लगानी र मिहिनेत दुवैको प्रतिफल आएन भने पेसा नै परिवर्तन गर्नुपर्ने हुन्छ ।’ जुनार खेती विस्तारका लागि साविक कृषि कार्यालय (हालको कृषि ज्ञान केन्द्र) मार्फत जुनारका बिरुवा अनुदानमा वितरण हुने गरेको थियो । यो वर्षदेखि जुनारका बिरुवामा अनुदान छैन ।

कृषक अर्जुन कोइरालाका अनुसार जुनारमा औंसा किरा भेटिएर ठुलो परिमाणमा कुहिएपछि कृषक जुनार खेतीप्रति निराश देखिएका छन् । ‘यतिखेर सबै निकाय लागेर विषादी प्रयोगगरी किरा नियन्त्रणको काम द्रुत गतिमा भएको छ तर कृषक पूरै ढुक्क हुने अवस्था छैन,’ उनले भने ।

जुनार कृषकले चक्लाबन्दी खेती गरेर जुनारका बिरुवामा अनुदान माग्न आएमा स्थानीय तहले जति पनि बिरुवामा अनुदान दिन तयार भएको गोलन्जोर गाउँपालिका प्रमुख पुष्पबहादुर कार्कीले बताए । ‘जुनार सिन्धुलीको मात्र नभएर नेपालकै निकासी गर्नलायक राम्रो फल हो तर चक्लाबन्दी गरी सामूहिक खेती गरे मात्र यो सम्भव छ । रोग नियन्त्रण गर्न पनि सजिलो हुन्छ,’ उनले भने ।

गोलन्जोर गाउँपालिकाका दुई वडाका १८ जना किसानले नर्सरी स्थापना गरी बिरुवा उत्पादन गर्दै आएका छन् । जुनारका अलावा थोरै मात्रामा उनीहरूले सुन्तला, कागतीलगायत अमिलो जातका फलफूलको बिरुवा उत्पादन गर्छन् । जिल्लामा १ हजार ३ सय २५ हेक्टरमा जुनार खेती गरिन्छ ।

१५ लाख प्रोत्साहन अनुदान
प्रधानमन्त्री कृषि आधुनिकीकरण परियोजना जुनार सुपर जोन कार्यालयले जुनार कृषकलाई १५ लाख रुपैयाँ प्रोत्साहन अनुदान वितरण गर्न सुरु गरेको छ ।

जुनार सुपर जोन कार्यालयका प्रमुख देवराज अधिकारीका अनुसार जुनार कृषकको परिचयपत्र लिएका १ हजार ९ सयले यस्तो अनुदान पाउन थालेका हुन् ।

प्रकाशित : असार १६, २०७६ ०८:४०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

जिप दुर्घटनामा एकै परिवारका दुईको मृत्यु, दुई घाइते

राजकुमार कार्की

सिन्धुली — बीपी राजमार्ग अन्तर्गत सुनकोशी गाउँपालिका २ को कमरेफाँट नजिक मंगलबार बिहान भएको जिप दुर्घटनामा परि एकै परिवारका दुईजनाको मृत्यु भएको छ भने दुईजना घाइते भएका छन् ।

हलेसी दर्शन गरेर फर्कने क्रममा भएको दुर्घटनामा परि मृत्यु हुनेमा काठमाडौं महानगरपालिका ३१ का ६० वर्षीय अच्यूत लामिछाने र उनकी बुहारी वर्ष ४५ की हेमा लामिछाने भएको प्रहरी नायब उपरीक्षक लोकदर्शन थापाले जानकारी दिए।

बा १३ च ३७९३ नं को जिप अनियन्त्रित भइ सडकबाट दुईसय मिटर तल खसेको थियो। दुर्घटनामा परि घाइते भएकी वर्ष २६ की आस्था लामिछानेलाई उपचारका लागि काठमाडौं लगिएको छ। चालक दीपक लामिछाने सामान्य घाइते भएको र प्रहरीले दुर्घटनाकाे छानबिन गरिरहेको प्रनाउ थापाले बताए।

प्रकाशित : असार १०, २०७६ ०७:५७
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT