कालंगा जलविद्युत् आयोजनामा तोडफोड

वसन्तप्रताप सिंह

(बझाङ) — युवती हत्या घटनापछि आक्रोशित बझाङ बुंगलका स्थानीयले निर्माणाधीन कालंगा जलविद्युत् आयोजनामा तोडफोड गरेका छन् । महेन्द्र उच्च माध्यमिक विद्यालय र सुल्जन प्राथमिक विद्यालयका शिक्षक, विद्यार्थी र अभिभावकहरूले शुक्रबार आयोजनाका क्याम्प, गाडी र मेसिनहरूमा तोडफोड गरेका हुन् । आयोजनामा १५ करोड रुपैयाँ बराबरको क्षति भएको छ । 

आक्रोशित भीडलाई नियन्त्रणमा लिन प्रहरीले पाँच सेल अश्रुग्यास प्रहार गर्‍यो । त्यहाँको अवस्था रातिसम्म नियन्त्रणमा नआएको प्रहरीले जनाएको छ । नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरीको थप बल बुंगलतर्फ परिचालन गरिए पनि ‘अराजक भीड’ नियन्त्रणमा नआएको जिल्ला प्रहरीका डीएसपी सूर्यबहादुर केसीले बताए ।

भीडले रनलेकमा रहेको मुख्य क्याम्प र कार्यालय, बिराबगरमा रहेको निर्माण क्याम्प, कार्यालय तथा बन्दोबस्तीका सामानहरूमा क्षति पुर्‍याएका छन् । तीनवटा डोजर, दुईवटा टिपर र १० वटा जिपमा समेत तोडफोड गरिएको आयोजनाका संस्थापक वीरेन्द मल्लले जानकारी दिए । प्रदर्शनकारीहरूले प्रहरीको मोटरसाइकलसमेत तोडफोड गरिदिएका छन् ।

‘१५ करोड बराबरको क्षति भएको प्रारम्भिक अनुमान छ,’ संस्थापक मल्लले भने, ‘रातिसम्मै तोडफोड गरिरहेका छन् । स्टाफहरू त्यहाँबाट लखेटिएका छन् । कहाँ कति क्षति भएको छ भनेर पूर्ण विवरण संकलन गर्ने अवस्थामा छैनौं ।’ उनले हत्याको निहुँ बनाएर जलविद्युत् आयोजनाको काममा अवरोध गर्न खोजेको आरोप लगाए ।

स्थानीय महेन्द्र उमावि र सुल्जन प्राथमिक विद्यालयका शिक्षक धर्मानन्द जोशी, दलबहादुर बोहोरा, नवराज कुँवर, कृष्ण गुर्धामी र गोविन्द धामीलगायतले विद्यार्थीहरूलाई उचालेर आयोजनाको संरचना तथा उपकरणहरूमा तोडफोड गरेको आयोजना कार्यालयको आरोप छ ।

सानी गाड, कालंगा र अपर कालंगा गरी तीनवटा खोलाका विभिन्न ठाउँमा एकैपटक निर्माणको काम भइरहेको यो आयोजनाको एक ठाउँमा भीड नियन्त्रण गरे अर्को ठाँउमा गएर तोडफोड गर्ने काम भइरहेकाले स्थिति नियन्त्रणमा लिन नसकिएको डीएसपी केसीको भनाइ छ ।

जिल्लाबाट थप बल परिचालन गरी क्षति हुन नदिन प्रयासरत रहेको उनले बताए । ‘यो सरासर आयोजनाको काम बिथोल्ने नियत हो,’ डीएसपी केसीले भने, ‘हत्या आरोपीलाई पक्राउ गरेर कारबाहीको प्रक्रिया अगाडि बढिसकेको अवस्थामा हत्यारालाई फाँसी दे भनेर नारा लगाउँदै शिक्षक र विद्यार्थीहरू तोडफोडमा उत्रिएका छन् । यो निहुँ मात्र हो ।’

गत मंगलबार बिहान बुंगल नगरपालिका २ को खोचे भगाडमा सडक किनारामा मृत अवस्थामा फेला परेकी सोही नगरपालिका २ की ललिता धामीको हत्याको विषयलाई लिएर स्थानीय आन्दोलनमा उत्रिएका हुन् । डडेल्धुराको परशुराम नगरपालिका जोगबुढाका माधव बोहोरालाई हत्या आरोपमा प्रहरीले पक्राउ गरिसकेको छ । बोहरा कालंगामा एक्साभेटर अपरेटरको काम गर्थे ।

करिब ७५ मेगावाट क्षमताको यो जलविद्युत् आयोजना निजी क्षेत्रको लगानीमा बन्दै गरेको देशकै पहिलो ठूलो आयोजना हो । तीन ठाउँमा एकैपटक संरचना निर्माण भइरहेका छन् । आयोजनाको काम २०७७ साल असोजसम्म सकिने सञ्चालकले बताए । हाल आयोजनाको ७० प्रतिशत काम पूरा भइसकेको छ ।

प्रकाशित : असार २१, २०७६ ०८:१९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

खेतमा चलाइएका डोजर हटाइए

वसन्तप्रताप सिंह

(बझाङ) — सडक योजनाका नाममा खेती नै मासिने गरी खप्तड–छान्ना–६, पाटादेवलमा चलाइएका डोजर जिल्ला प्रशासन कार्यालयले बन्द गराएको छ । सिँचाइ तथा खानेपानी योजनामा समेत क्षति पुर्‍याएको भन्दै कार्यालयले शुक्रबार बिहान दुईवटा डोजरसहित उपभोक्ता समितिका पदाधिकारीलाई नियन्त्रणमा लिएको थियो । 

लम्तडा–कालुखेती–थामलेक चक्रपथ सडक निर्माण उपभोक्ता समितिका अध्यक्ष सुरेन्द्रबहादुर सिंह, उपाध्यक्ष भूमिराज जोशी, सचिव दण्डीराज जोशीलगायतलाई नियन्त्रणमा लिई डोजर नचलाउने सर्तमा छाडिएको प्रमुख जिल्ला अधिकारी सुरेश सुनारले बताए ।

उनका अनुसार नेकपाका प्रदेश समिति सदस्य दिलबहादुर सिंह, टोपबहादुर खडका, प्रदेश सभामुख अर्जुनबहादुर थापाका सल्लाहकार कलक खत्री तथा जिल्ला समन्वय समितिका पदाधिकारीको उपस्थितिमा पदाधिकारीलाई डोजर बन्द गर्ने लिखित कागज गराइएको पनि उनले जानकारी दिए । ‘अब निर्माणको काम अगाडि नबढाउने, बिग्रेका खानेपानी र सिँचाइका संरचना पुनर्निर्माण गर्ने र पीडित किसानलाई क्षतिपूर्ति दिने कागज गराइएको छ,’ उनले भने, ‘सडक निर्माण तत्कालका लागि रोकेर अर्को वर्षबाट कम क्षति हुने गरी काम गर्न उहाँहरू सहमत हुनुभएको छ ।’

उपभोक्ता समिति अध्यक्ष सिंहले हतारमा काम गर्नुपरेकाले यस्तो भएको बताए । ‘जसरी पनि असार २५ भित्रै काम सक्नुपर्ने बाध्यता थियो,’ उनले भने, ‘त्यही भएर धेरै कुराको ख्याल गर्ने फुर्सद नै भएन । बिग्रेका संरचना बनाइदिन्छौं भनेकै हौं । तैपनि योजना रोक्नुपर्ने अवस्था आइलाग्यो ।’ अर्को वर्षबाट गर्ने गरी अहिले निर्माण रोक्ने सहमति भएको उनले बताए ।

जथाभाबी डोजर चलाउँदा सिँचाइ आयोजना र तीनवटा खानेपानी आयोजनामा क्षति पुगेको छ । सिँचाइ बिग्रेपछि ३ सय ८० जति परिवारको रोपाइँ प्रभावित भएको छ । २ सय १५ परिवार खोलाको पानी पिउनुपर्ने बाध्यतामा पुगेका छन् । यो सडक प्रदेश सरकारको ७५ लाख लगानीमा निर्माण भइरहेको थियो ।

बिनासर्भे डोजर चलाएर बनाइएका सडकमा महिनैपिच्छे दुर्घटना हुन थालेपछि जिल्ला प्रशासन कार्यालयले केही दिनअघि नियन्त्रण प्रयास थालेको थियो । सम्भाव्यता अध्ययन, डिजाइन स्टिमेट नगरिएका, वातावरणीय प्रभाव अध्ययन नगरी हचुवामा काम थालिएका सडकमा लगाइएका डोजर तत्काल बन्द गर्न प्रशासनले सबै स्थानीय तहलाई पत्राचार गरेको थियो । पत्रमा हजारौं हेक्टर वन र कृषियोग्य भूमिमा क्षति पुगेको, गाउँ–बस्ती नै जोखिममा परेको, विपत् जोखिम बढाएको तथा नागरिकले अकालमा ज्यान गुमाइरहेकाले हचुवामा सडक निर्माण नगर्न सुझाइएको छ ।

सरकारले २०७५ फागुन १ गतेबाट लागू हुने गरी एक करोडभन्दा कमका योजनामा डोजर प्रयोग नगर्न दिएको निर्देशनसमेत अवज्ञा भइरहेको पत्रमा उल्लेख छ । ‘हामीले पटकपटक लिखित र मौखिक सुझाव दिँदा पनि विनाशकारी ढंगले डोजर चलाउन नरोकेपछि नियन्त्रणमा लिन थालेका हौं,’ प्रजिअ सुनारले भने, ‘नियम र मापदण्ड एकातिर छ । गाउँबस्ती जोखिममा पारेर मानिसहरूको उठीबास लगाएर डोजर चलाउने काम भइरहेको छ । अति हुन थालेपछि हस्तक्षेप गर्नुपरेको हो ।’

प्रकाशित : असार २०, २०७६ २१:१९
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT