एनआरएन अमेरिकाको विवाद अदालत पस्यो, निर्वाचन स्थगित

दिनेशजंग शाह

न्युयोर्क — गैरआवासीय नेपाली संघ (एनआरएनए) राष्ट्रिय समन्वय समिति अमेरिकाको निर्वाचन अकस्मात स्थगित भएको छ ।

निर्धारित तालिका अनुसार निर्वाचन आगामी शुक्रबार र शनिबार हुने तय थियो । मंगलबार एक संक्षिप्त विज्ञप्तिमार्फत एनआरएनए अमेरिकाको निर्वाचन आयोगले अर्को सूचना जारी नगरुन्जेल निर्वाचन स्थगित भएको जनाएको छ । यद्यपि स्थगनको कारणबारे विज्ञप्तिमा केहि उल्लेख गरिएको छैन । यसबारेमा प्रमुख निर्वाचन आयुक्त बन्दिता शर्मासँगको टेलिफोन सम्पर्कको प्रयास सफल भएन । निर्वाचनका लागि झन्डै दुईसय बढी उम्मेदवार थिए ।

मंगलबार टेनेसी राज्य रक्सभ्यु को काउन्टी अदालतले निर्वाचन प्रक्रिया रोक्न अन्तरिम आदेश दिएको थियो । निर्वाचन स्थगनलाई अदालतको आदेशसँग जोडिएर हेरिएको छ । अध्यक्ष पदमा मनोनयन दर्ता गरे पनि निर्वाचन आयोगले सूचना प्रविधि क्षेत्रका व्यवसायी गौरीराज जोशीलाई उम्मेदवारका लागि अयोग्य गरेपछि, विवाद चर्किएको थियो । जोशीसहित उनका सहयोगी एवम् महासचिव पदमा उम्मेदवारी दिएका पूर्ण बानियाँले सोमबार अदालतमा रिट निवेदन हालेका थिए ।
 
अदालती अन्तरिम आदेशसँगै निर्वाचन स्थगित भएपछि कान्तिपुरसँग कुरा गर्दै जोशीले अदालतसम्म पुग्नुलाई आफ्नो बाध्यताकारी स्थितिको उपज बताए । ‘कतैबाट न्याय नपाएपछि, अदालत पुगेको हुँ र समझदारी एवम् सहकार्यको संभावनालाई अदालतको यो आदेशले जिवितै राखेको छ । म त्यसको लागि सधैं तयार छु’ जोशीले थपे ‘एनसीसी र आईसीसीको दुवै विधानअनुरुप, उम्मेदवारको लागि म योग्य छु । तर, निधेषको राजनीति कदापी मान्य छैन ।’ 

यद्यपि स्वतन्त्र निकाय भनिएको निर्वाचन आयोगको तर्क भने फरक छ । आयोगले भन्दै आएको छ ‘एनआरएनको निर्वाचन, आईसीसीको विधानमै अडिएर हुन्छ र आईसीसीको विधानको दफा १३ अनुरुप अमेरिकाका एनआरएन सदस्यहरुको अधिकार एवम् सहुलियतलाई समेत केन्द्रकै विधानले निर्देशित गर्छ ।’गत शनिबार आफ्नो फेसबुक पेजमा प्रमुख निर्वाचन आयुक्त शर्माले आईसीसीको विधानअनुरुप उम्मेदवार बन्न एक कार्यकाल काम गरेको प्रावधान, गौरी जोशीको हकमा अपुग भएपछि नाम नपरेको उल्लेख गरेकी थिइन् । 

जोशीले भने यसअघि नै आफूले सन २००७ देखि २००९ सम्म एनएसीको कार्यसमितिमा एक कार्यकाल काम गरिसकेको दाबी गर्दै आएका छन् । एनएसी संस्था त्यसताका एनआरएनको रुपमा कार्यरत रहेको बताइन्छ । तर, निर्वाचन आयोगले त्यसलाई मान्यता दिएन ।
 
आईसीसीका उत्तर अमेरिकी संयोजक सोनाम लामाले भने विधान र प्रक्रियालाई मानेर अगाडि बढ्दा एकपछि अर्कोपक्ष मुद्दा मामिलामा जानुलाई दुर्भाग्य भनेको छ । 
‘अदालत समक्ष हाम्रो प्रमाण राख्छौं । अर्को सातासम्म अदालतको निर्णय आएपछि निर्वाचन हुन्छ ।’

अमेरिकाको विवादमा अन्तर्राष्ट्रिय निकाय (आईसीसी)को भूमिका पनि अस्पष्ट एवम् विरोधाभाष रहँदै आएको देखिन्छ । जोशीको उम्मेदवारीको विषयमा आईसीसी अध्यक्ष शेष घले र महासचिव बद्री केसीका फरक खाले पत्रचारले स्थिति अन्योल भएको छ । क्षेत्रीय संयोजक लामाले महासचिव बद्री केसीले आफ्नो व्यक्तिगत धारणा समेटिएको पत्र पठाउँदै क्षेत्रीय संयोजकको क्षेत्राधिकार एवम् विधान मिचेको आरोप लगाए । 

एनआरएनए अमेरिकामा पन्ध्र हजार बढी सदस्यहरु आवद्ध छन् । आगामी दसैंताका हुने आईसीसीको ‘ग्लोबल’सम्मेलनमा अमेरिकाबाट एक सय ५० बढी प्रतिनिधिले सहभागिता जनाउने छन् । 

प्रकाशित : श्रावण २५, २०७४ ११:३५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

खेत भयो बगर

शाहीमान राई

पाँचथर — निर्माणाधिन तल्लो हेवाखोला जलविद्युत आयोजनाद्वारा निर्मित सुरुङबाट छिरेको पानी वाहिर निस्कदा पहिरो गएपछि किसानको खेतबारी बगरमा परिणत भएको छ । सोमबार राति आएको बाढीले खेतबारी वगरमा परिणत भएपछि किसानहरु आक्रोसित छन् ।

पाँचथर सदरमुकाम फिदिम नजिकै रहेको माउन्टेन हाइड्रोनेपाल प्रालिद्वारा सञ्चालित जलविद्युत आयोजनाको सुरुङभित्र हेवाखोलाबाट आएको बाढीको पानी प्रवेश गरेपछि सयौं रोपनी खेतबारी र वन क्षेत्र वगाएको हो । फिदिम नगरपालिका–४ तल्लोटार, साँघुटारस्थित नरमान यक्पाङदेन, दिलकुमार यक्पाङदेन, भूपेन्द्र यक्पाङदेन, लक्ष्मीबहादुर तामाङ, धिरेन्द्र यक्पाङदेन, नरबहादुर थापा, लालबहादुर भण्डारी लगायत ६ जना किसानको खेतबारी बगाएको छ । सुरुङबाट आएको बाढीले एक करोड रुपैंयाँभन्दा बढी मुल्यको खेतबारी बगाएपछि स्थानीय किसानले जलविद्युत आयोजना सञ्चालक समक्ष क्षतपूर्तिको माग गर्न थालेका छन् । ‘हाम्रो खेत जस्ताको तेस्तै बनाइदिनुपर्छ, वाली लगाएको खेत वगर बनाइदियो,’ पीडित ५५ बर्षिय नरमान यक्पाङदेनले कान्तिपुरसित भने, ‘सयौं मुरी धान फल्ने खेत बिराइदिनुपर्छ र त्यतिन्जेल बाली क्षतिको मुआब्जा समेत दिनुपर्छ ।’

जलविद्युत आयोजना निर्माणकर्ताहरुको लापारवाहीको कारण हेवा खोलाको बाढी सुरुङभित्र पसेको स्थानीयबासीले आरोप लगाए । प्रबर्द्धक माउन्टेन हाइड्रोनेपाल प्रालिका कर्मचारीले सजकता अपनाइदिएको भए बाढीले क्षति नगर्ने उनीहरुको भनाइ छ । सुरुङमार्ग समयमा व्यवस्थित नगरे बाढी पहिरोले थप सर्वश्व हुने खतरा रहेको स्थानीयबासी ८२ वर्षीय लालबहादुर भण्डारीले बताए । उनले बाढी पहिरो मात्र होइन, जलविद्युत आयोजना संचालक र कम्पनीका कर्मचारीको व्यबहार, पेलाहा प्रवृत्तिबाट स्थानीयबासी वाक्क दिक्क भइसकेको बताए । सुरुङको बाढीले दिलबहादुर यङक्पाङदेनको २८ रोपनी, लक्ष्मीबहादुर तामाङको ७ रोपनी, नरमान यङपाङदेनको २२ रोपनी खेत वगरमा परिणात भएको बताए । उनीहरुले अर्कै ठाउँमा खेत किनिदिनुपर्ने, मागेजत्ति क्षतिपूर्ति दिने, जग्गाको उचित मुल्यमा रजिष्ट्रसन पास गरिदिने गरी मुल्य दिनुपर्ने माग अघि सारेका छन् । सुरुङको बाढीले क्षति पुर्‍याएपछि जलविद्युत आयोजना संचालकले प्रतिनिधि पठाएर क्षतिपूर्ति दिने आश्वासन दिएपनि निश्कर्षमा पुग्न नसकेको फिदिम नगरपालिका –४ वाट नवनिर्बाचित वडाध्यक्ष प्रकाश गुरुङले बताए । वडाध्यक्ष गुरुङले जलविद्युत आयोजना संचालकहरु जिम्मेवार भएर पीडित किसानको क्षतिपूर्ति दिनुपर्ने र दिलाइदिनका लागि सक्रिय हुने बताए ।

माउटेन हाइड्रोनेपाल प्रालिले पाँचथरको फेमे खोला र हेवाखोलाको पानी ५५ सय मिटरभन्दा सुरुङमार्गबाट फिदिम नगरपालिका–४ जोरसालमुनि विद्युतगृहमा लगेर २२ मेगावाट क्षमताको जलविद्युत उत्पादनका लागि निर्माण गरेको सुरुङभित्र पानी पसेर क्षति पुगेपछि पीडित किसानलाई क्षतिपूर्ति दिने कम्पनीका अध्यक्ष तथा कार्यकारी निर्देशक सिताराम तिमिल्सनाले बताए । उनले बाढीले बगाएको जग्गाको क्षति मुल्यांकन गरी उचित राहत दिनको लागि टोली पठाउने तयारीमा रहेको बताए । करिब चार अर्ब रुपैयाँ लगानीमा निर्माणाधिन हेवाखोला जलविद्युत आयोजना अन्तिम चरणमा निर्माण कार्य भइरहेको अध्यक्ष तिमिल्सिनाले बताए ।

प्रकाशित : श्रावण २५, २०७४ ११:३५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्