अष्ट्रेलियाका नेपालीमा मानसिक रोगको समस्या बढ्दो

नारायण खड्का

अष्ट्रेलिया — एक सातामा दुईजना नेपालीद्धारा आत्महत्या गरेको घटना सेलाउन नपाउँदै सोमबार एक नेपाली विद्यार्थीले आत्महत्याको धम्की दिदै नेपालका परिवारमा सन्देश पठाए । लगत्तै सिड्नी र मेलबर्नका नेपालीहरुले प्रहरी, एम्बुलेन्सलाई उद्दारका लागि खबर गर्नुपऱ्यो ।

अष्ट्रेलियामा उच्च शिक्षा र उज्जवल भविश्यको चाहना राखेर आएका नेपालीहरुले आत्महत्याको बाटो रोज्न थालेपछि यहाँका नेपाली समुदाय चिन्तित छन् ।

Yamaha

हालै घटेको घटनामा एक महिला पहिलेदेखि सिड्नीमा ब्यवस्थित रुपले बसोबास गरिरहेकी थिईन भने एक महिला ४ वर्षपहिले अध्ययनका लागि अष्ट्रेलिया आएकी थिइन् । एक महिला यहाँ उच्च शिक्षा अध्ययन सकेर नर्सको रुपमा कार्यरत थिइन् भने अर्की महिला स्थानीय कलेजमा अध्ययनरत थिइन् । आधिकारिक तथ्यांक नभएपनि अहिलेसम्म करिब १ दर्जन नेपालीहरुले आत्महत्याको बाटो रोजेको बताइएको छ ।

अष्ट्रेलियामा रहेर मानसिक रोग बिशेषज्ञका रुपमा काम गरिरहेकाहरुका अनुसार नेपालीहरुमा पछिल्लो समयमा मानसिक रोग बढ्दै गएको छ । अष्ट्रेलियाको राष्ट्रिय अनुपात जस्तै प्रत्येक ५ नेपालीमा एक ब्यक्तिमा कुनै न कुनै मानसिक समस्या रहेको उनीहरुको दाबी छ । बिशेष गरेर आफुमा समस्या भएपनि स्वीकार गरिनहाल्ने र उपलब्द्ध सेवाहरु समेत समयमै नलिने प्रवृतिका कारण नेपालीहरु मानसिक रोगको चपेटामा पर्दै गएका हुन् ।

मानसिक रोग बिशेषज्ञ तथा अष्ट्रेलिया सरकारको सिड्नीस्थित टेबलल्याण्डस मानसिक स्वास्थ्य सेवाको प्रमुखका रुपमा काम गरिरहेका डा. घनश्याम चापागाईं अहिले पनि आफुले दर्जनौ नेपालीहरुलाई मानसिक स्वास्थ्य सेवा दिइरहेको सुनाउँछन् । उनका अनुसार उपचारका लागि आउने अधिकांश विरामीहरुले शुरुको समयमा भन्दापनि रोग बढिसकेपछि मात्र आउने गरेकाले समस्या थपिने गरेको छ । एकातिर मानसिक रोगको उपचारका लागि नेपाली बिशेषज्ञ भेट्न नचाहने प्रवृति र अर्कोतिर मानसिक रोग भएपनि यसलाई कमजोरीका रुपमा लिने र स्वीकार नगर्ने चलन नेपालीहरुमा भएको उनको अनुभव छ ।

अष्ट्रेलियाको सरकारको तथ्यांक अनुसार प्रत्येक बर्ष २ हजार ७ सय ९५ जनाले आत्महत्या गर्ने गर्दछन भने सन २०१६ मा यो संख्या २ हजार ८ सय ६६ थियो । मानसिक रोग यहाँ मृत्युको कारक रोगमध्ये १३ औं नम्बरमा आउने तथ्यांक उपलब्ध छ । यहाँको केन्द्र र राज्य सरकारले मानसिक रोग भएकाहरुलाई उपचारका लागि बिभिन्न गोप्य परामर्श, उपचारहरु समेत उपलब्द्ध गराउने गरेको छ । यद्यपी मानसिक रोग अपेक्षित रुपमा नियन्त्रणमा आउन सकेको छैन् ।

लैङ्गिक र अन्तर्राष्ट्रिय विकासका क्षेत्रमा काम गरिरहेकी अञ्जना रेग्मी अष्ट्रेलियामा उमेर समुह अनुसार मानसिक समस्या देखिने गरेको बताउँछिन् । सबैभन्दा बढी युवाहरुमा यो समस्या गम्भिर रुपमा देखिएको उनको अनुभव छ । यहाँ रहेका नेपालीहरुमा आफ्ना समस्याहरु अरुलाई भन्ने वातावरण नभएकाले समेत समस्या थपिदै गएको उनको भनाई छ । एकातिर सामाजिक सहयोग र सहकार्य कम हुने र आफ्नो नजिकको परिवार पनि आफुसँग नहुने भएकाले मानसिक रोगले अझ समस्या सृजना गरेको हो ।

मेलबर्नमा मानसिक रोग बिशेषज्ञका रुपमा काम गरिरहेका डा. अनुपम पोखरेल नेपालीहरुमा मानसिक समस्या बढ्दै जानुमा अष्ट्रेलिया आउनुअघि जे सोचेर आएको हुन्छ त्यस्तो वास्तविकता नहुने र नेपालमा परिवारले आवश्यक्ताभन्दा धेरै अपेक्षा गर्नाले समस्या आउने गरेको हो । बिद्यार्थीहरु यहाँ आउनुअघि नै यहाँको वास्तविकता र यथार्थसँग परिचित भएर आएको खण्डमा केही हदसम्म उनीहरुलाई सहज हुने उनी सुनाउँछन् ।

पछिल्लो समयमा मानसिक लगायतका समस्या बढ्दै गएपछि एनआरएनले समेत सहयोग गर्ने उद्देश्यले हेल्प डेस्क सञ्चालनमा ल्याउने भएको छ । एनआरएन न्यु साउथ वेल्सका संयोजक तथा उपाध्यक्ष नन्द गुरुङले नेपाली समुदायलाई सहयोग गर्नका लागि आफुहरुले सामाजिक पहल सुरु गरेको जानकारी दिए ।

प्रकाशित : पुस २५, २०७४ १२:४२
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

डा. केसीलाई तत्काल रिहा गर्न वीपी स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानका चिकित्सकको माग

प्रदीप मेन्याङ्बो

धरान — सर्वोच्च अदालतको मानहानी गरेको भन्दै सर्वोच्च अदालतको आदेसमा प्राध्यापक डा गोविन्द केसीलाई गिरफ्तार गरेपछि वीपी कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान गठित ‘प्रा.डा. गोविन्द केसी ऐक्यवद्धता समूह’ले न्याय क्षेत्रले आफ्नो गरिमा घटाएकोमा चिन्ता र आक्रोस व्यक्त गरेको छ ।

समुहका संयोजक डा. नविन भट्टले नैतिकताका प्रतिमूर्ति प्रा.डा. गोविन्द केसीलाई हिरासतमा राख्न सर्वोच्च अदालतद्वारा गरिएको आदेश खारेजी गर्न माग गर्दै भने, ‘नेपालको परिवेशमा डा. गोविन्द केसीको सत्याग्रह परिवर्तनको संखघोष र सुसंस्कृत राजनीतिको दियो हो । सर्वोच्च अदालत न्यायविहीनहरूको आवाज र आवाजविहीनहरूको न्यायको आश हो । नैतिकताको खडेरी परेको वर्तमान समयमा सर्वोच्च अदालत सबैको आशाकेन्द्र थियो । तर नियमकानुन र सामाजिक उथलपुथलको अन्तिम व्याख्याता सर्वोच्च अदालतले आफ्नो मनलाग्दी निर्णय गर्नु न्यायको धज्जी उड्नु हो ।’

उनले न्याय स्थापना, विधिको शासन र सामाजिक उत्तरदायी सरकार निर्माणका निम्ति संघर्षरत डा. केसीलाई अव्यवहारिक एवं अशिष्ट ढंगमा हिरासतमा लिनु नैतिकताका मूर्तिको अपहेलना भएको बताए । डा. भट्टले शान्तिपूर्ण अनसनमा बसिरहेको व्यक्तिलाई पक्राउ गरी हिरासतमा लिनु अत्यन्त निकृष्ट कदम भएकाले सर्वोच्च अदालतले आफ्नो साख गिराएको बताए ।

यसैबीच समुहले बहालवाला प्रधानन्यायाधीश गोपाल पराजुली आफैं किर्ते नागरिकताको मुद्दामा अदालतमै कसुरदार रहेको कुरा सबैमा छर्लङ्गै भएको दाबी गर्दै विज्ञप्ति जारी गरेको छ । विज्ञप्तीमा भनिएको छ, ‘सम्माननीय दामोदरप्रसाद शर्मा प्रधानन्यायाधीश हुँदा मेडिकल माफियाहरूको न्यायाधीशहरूसंगको सेटिङका अडियो रेकर्डहरू समेत सबैसंग सुरक्षित नै छन् । अन्तिम व्याख्याता भयो भन्दैमा जेसुकै जस्तोसुकै पनि गर्न पाइन्छ भन्ने अधिकारको छुट कसैलाई पनि छैन, चाहे त्यो सर्वोच्च अदालत नै किन नहोस् ।’

पूर्वप्रधानन्यायाधीश सुशीला कार्कीले न्याय स्थापनाकालागि आफ्नो अडानमा अडिक हुँदा माफियायुक्त नेताहरुले कार्कीलाई हटाउन गरेको प्रयास कसैबाट नलुकेको जिकिर गर्दै विज्ञप्तीमा अदालतद्वारा डा. गोविन्द केसीलाई पक्राउ गर्न उर्दी जारी गरेको निर्णय एकदमै बदनियतपूर्ण एवं खेदजनक रहेको जुनियर रेजिडेन्ट वेल्फेयर सोसाइटीका अध्यक्ष डा जीवन धमलाले बताए । उनले भने, ‘मेडिकल माफियाको जति पनि मुद्दाहरु गोपाल पराजुलीको बेन्चमा पर्नु संयोग होइन । कतै न कतै उनी जोडिएका देखिएकाले डा. केसीले अनसन बसेको हो ।’

सर्वोच्च अदालतले आफ्नो निर्णय सच्याइ डा. केसीका विरूद्ध जारी गरिएको पक्राउपुर्जी तुरुन्त फिर्ता लिन जोडदार माग गरेको उनले बताए । उनले भने, ‘हामी अदालतप्रति विस्वस्त छौं । तर डा. केसीको सवालमा अदालतका विरूद्ध जाने अवस्था ननिम्ताउन अनुरोधसहित चेतावनी दिन चाहान्छौं ।’

प्रकाशित : पुस २५, २०७४ १२:३३
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT