अमेरिकावासी नेपालीले सम्झे गिरिजालाई

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — नेपाली जनसम्पर्क समिति न्यूयोर्क च्याप्टरले नेपाली कांग्रेसका पूर्व सभापति तथा पूर्व प्रधानमन्त्री गिरिजाप्रसाद कोइरालाको ८ औं पुण्य स्मृति दिवस मनाएको छ ।

कांग्रेसका केन्द्रीय सदस्य श्रीमती रत्न शेरचनको प्रमुख आतिथ्यमा शुक्रबार सम्पन्न उक्त कार्यक्रममा न्यूयोर्कका बिभिन्न संस्थाका प्रमुख तथा प्रतिनिधिहरूको सहभागिता थियो। बक्ताहरुले देश र जनताका निमित्त गिरिजाप्रसाद कोइरालाले गरेको योगदानको चर्चा गरेका थिए।

शेरचनले नेपालको ईतिहासमा लोकतन्त्र प्राप्तिका निमित्त लामो संघर्ष गर्ने महान योद्धाको रूपमा गिरिजा प्रसाद कोईरालालाई लिनुपर्ने बताइन्। उनले कोइराला नेपालमा मात्र नभइ दक्षिण एसियामासमेत मानिएको नेता भएको समेत बताइन्।

कार्यक्रममा कांग्रेसका पूर्व केन्द्रीय सदस्य सुनील कुमार भण्डारीले कोइलारालाई बिपक्षीको अलोचनालाई पनि सहजढंगले सुन्नसक्ने तागत भएको लोकतान्त्रिक नेता बताए।

कांग्रेसकै आमन्त्रित केन्दीय सदस्य एवं समिति अमेरिकाका सभापति आनन्द बिष्ट, समिति अमेरिकाका महासचिव मुनिन्द्र नेम्बाङलगायतले पनि मन्तव्य राखेका थिए।

प्रकाशित : चैत्र ११, २०७४ १७:५८
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

पोलिक्लिनिकबाट ठगी

भरत जर्घामगर

सिरहा — पाँच वर्षीय छोरा आनन्दलाई पेटमा समस्या भएपछि लहान नगरपालिका–१ की सोमनी रामले स्थानीय जिनिस पोलिक्लिनिकमा उपचारका लागि पुर्‍याइन् । केहीदिन पोलिक्लिनिकमा उपचारपछि घरमा ल्याइन् । सोही समस्या बल्झियो । छिमेकीको सल्लाहमा सोमनीले छोरालाई अर्को पोलिक्लिनिकमा लगेर उपचार गराइन् । 

सिरहाको लहानस्थित अस्पताल चौकमा खुलेका पोलिक्लिनिकहरु । लहान अस्पताल चौंकस्थित पूर्वपश्चिम राजमार्गको दायाँबायाँ यस्ता ब्रगेल्ती पोलिक्लिनिक सञ्चालित छन् । तस्बिर : भरत जर्घामगर

छोरोको एकपछि अर्को पोलिक्लिनिकमा उपचार गराउँदागराउँदै सोमनीको महिना दिनमै २० हजार रुपैयाँ सकियो। आर्थिक अवस्था कमजोर भएकी सोमनीको छोराको रोग पत्ता लागेन।

छोराको उपचारका लागि उनले स्थानीय एक सहकारीसँग १० हजार रुपैयाँ ऋण काढेर माइतीघर दरभंगा पुगिन्। त्यहाँको अस्पतालमा उपचारपछि अहिले आनन्दको स्वास्थ्यमा सुधार आएको छ।

सिरहाको सीमावर्ती गाउँ इटाटारकी गर्भवती रामवतीलाई रक्तश्राव हुन थालेपछि २०७३ कात्तिक २९ गते एम्बुलेन्समार्फत लहानस्थित लिलामदन पोलिक्लिनिकमा ल्याइयो। तीन दिनको उपचार खर्चबापत पोलिक्लिनिकलाई १३ हजार बुझाएपछि रामवतीलाई घर पठाइएको थियो। त्यतिखेर पोलिक्लिनिकले गर्भको बच्चा सकुशल भनेको थियो।

ठीक एकहप्तापछि मंसिर ६ गते साँझ ७ बजेबाट रामवतीलाई उही समस्या दोहोरियो। राति नै एम्बुलेन्स चढेर रामवती त्यही पोलिक्लिनिकमा पुगिन्। केहीबेरमै चिकित्सकले बच्चा गर्भमै मरिसकेको जानकारी दिँदै शल्यक्रिया गर्नुपर्ने बताए। शल्यक्रिया गरेर गर्भमा मृत्यु भएको बच्चा निकाल्नुपर्छ भनेपछि आफूले मन्जुरी दिएको उल्लेख गर्दै उनका पति लालबाबु भन्छन् ‘यसको सम्पूर्ण खर्च ४० हजार लाग्छ भनेको थियो तर शल्यक्रिया गरेपछि पोलिक्लिनिकले ५० हजारको बिल थमायो।’

‘बच्चा पनि खेर गयो, गरिब छु, ४० हजार मात्र छ भन्दा पनि पोलिक्लिनिकले मानेन’ उनले भने ‘उपचार गराइसकेपछि मागेजति रकम नबुझाउँदा बिरामी लैजान मिल्दैन भनेर अड्डी कसेपछि पुन: १० हजार ऋण खोजेर ५० हजार बुझाएर पत्नीलाई घर लिएर आएँ ।’ ‘पत्नीलाई शल्यक्रिया नै गरिएको रहेनछ घर ल्याएपछि पो थाहा भयो’ लालबाबुले गुनासो गरे, ‘यसबारे दुनियाँलाई सुनाए पनि पोलिक्लिनिकलाई कारबाही भएन।’

पोलिक्लिनिकबाट हुने ठगीको पीडा लहानका सोमनी राम र इटाटारका रामवतीको मात्र होइन, अन्य धेरैले भोग्नुपरेको उदाहरण बग्रेल्ती भेटिन्छन्। सामान्य स्वास्थ्योपचारको स्वीकृति लिएका पोलिक्लिनिकहरुले बिरामी भर्ना र शल्यक्रिया गरेर ठगी गर्ने धन्दा फस्टाए पनि कारबाही गर्ने निकाय गुपचुप रहँदा सिरहाको प्रत्येक बजारहरुमा गुणस्तरहीन पोलिक्लिनिक बढेको बढ्यै छ।

दुई वर्ष अघिसम्म जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालयबाट अनुमति नै नलिई ‘अस्पताल’ को नाममा यस्ता स्वास्थ्य केन्द्रको गोरखधन्दाको बिगबिगी भएपछि सञ्चारमाध्यमबाट पर्दाफास भयो। धेरै अस्पतालहरु बन्द भए। पछि उही ‘अस्पताल’ का सञ्चालकहरुले आफ्नो स्वास्थ्य केन्द्रलाई पोलिक्लिनिकमा रुपान्तरण गरेपछि स्वास्थ्यमा हुने ठगीले वैधानिकता पाएको छ। अहिले मापदण्ड मिले नमिले पनि जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालयकै स्वीकृति लिएर जिल्लाभरि ४७ वटा पोलिक्लिनिक सञ्चालित छन्।

स्वास्थ्यमा विकृति यहाँ यतिसम्म बढेको छ कि लहानस्थित सरकारी स्वामित्वको राउस्मारक अस्पतालका निमित्त मेडिकल सुपरिटेण्डेण्ट डा. सुनिलकुमार कुशवाहाले आफ्नैं लगानीमा श्रेया पोलिक्लिनिक सञ्चालन गरेका छन्।

पोलिक्लिनिकमा ठगी प्रवृत्ति मौलाइरहँदा पनि नियमनकारी निकाय जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालय सिरहा भने मौन देखिएको छ। जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालयका फोकल पर्सन समेत रहेका प्रशासकीय अधिकृत उमेशलाल कर्ण लहानमा रहेको पोलिक्लिनिकको अनुगमन गर्न आफूहरुले नभ्याएको बताए। ‘पोलिक्लिनिकहरुको बारेमा गुनासाहरु आइरहेका छन्’ उनले भने, ‘त्यस्ता गलत काम गर्ने कतिपय पोलिक्लिनिकहरुलाई हामीले सचेत गराइसकेका छौ।’

स्वास्थ्य क्षेत्रका सरोकारवालाहरु जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालय नै त्यस्ता पोलिक्लिनिकसँग मिलेको आरोप लगाउँछन्। ‘तीन साता अगाडि नै जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालयले पोलिक्लिनिकको अनुगमन गरेको थियो तर धनगढीबाट लहान आउने बेला प्रशासकीय अधिकृत कर्णले नै लहानका पोलिक्लिनिकहरुलाई अनुगमन गर्न भ्याइँदैन भनेर फर्काउनुभयो’ स्वास्थ्य कार्यालयका एक कर्मचारीले भने, ‘लहानमा अनुगमन गर्नुपर्‍यो भने उहाँले कुनै न कुनै बहाना बनाइहाल्नु हुन्छ।’

प्रकाशित : चैत्र ११, २०७४ १७:४६
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT