बाबुको पदचाप पछ्याउँदै गायनमा

नारायण खड्का

अष्ट्रेलिया — पहिलोपटक विदेशी भूमिमा गायकका रुपमा कार्यक्रम गर्ने अवसर पाएका मर्कस दासलाई अष्ट्रेलियाका नेपालीहरुले उनले सोचेभन्दा धेरै मन पराइदिए ।

उनीदक्षिण अष्ट्रेलियाको एडिलेडमा भएको नेपाल महोत्सवमा मात्र नभएर सिड्नीमा समेत दर्शकहरुको वाहवाही बटुल्न सफल भए । ब्रिसबनमा आयोजना हुने कार्यक्रममा समेत उनले प्रस्तुति दिनेछन् ।

पेशाले काठमाडौंको एकस्टिक इन्टरनेसनलमा साउण्ड टेक्निसियनको काम गर्ने मर्कसले आफ्ना बाबु गायक कर्ण दासको साथले मात्र नभई आफ्नै मेहनतले गायकी यात्रा तय गरिसकेका छन् ।

बाल्यकालदेखि नै सांगितिक वातावरणमा हुर्किएका उनले संगीत क्षेत्रमा कम्पोजर, एरेन्जर र गायक हुने उद्देश्य पालेका छन् । मेलिना राईसँगै दुईवटा गीत सार्वजनिक गरेर गायन क्षेत्रमा अघि बढिसकेका उनले अष्ट्रेलियाका दर्शकहरुको मन त जिते नै फ्यानहरु समेत प्रशस्त कमाए । 'दर्शकहरुको माया र साथले नै मलाई अझ अघि बढ्न र गायन क्षेत्रमा लागिरहन प्रेरित गर्नेछ,' कान्तिपुरसँगको भेटमा उनले भने ।

गायक बुबासँग बिभिन्न देशहरु घुम्ने क्रममा नै उनले दर्शक र गायकबीचको सम्बन्धका बारेमा स्वाद पाएका थिए । 'साँच्चै भन्ने हो भने मेरो चाहना बुबा जत्तिको बन्ने तर फरक पहिचान बनाउने हो,' अष्ट्रेलिया पहिलोपटक आएका उनले पहिलो कार्यक्रममा नै हजारौं दर्शकअघि गाउन पाउनु आफ्नो लागि गर्वको अनुभव भएको सुनाए ।

हुनत, अष्ट्रेलियामा रहेका दर्शकहरुले समेत उनलाई राम्रो स्वर र कला भएको दर्शकका रुपमा स्वीकारे । नेपालमा छँदै विद्यालयदेखि नै गाउन सुरु गरेका उनले पोखराको प्रतिबिम्ब ब्याण्डमा समेत 'लिड भोकलिस्ट' भएर केही समयसम्म कार्यक्रमहरु गरेका थिए ।

चर्चित गायकहरु जीवन शर्मा, बद्री पंगेनी, कालीप्रसाद बाँस्कोटा, कर्ण दास लगायतका चर्चित कलाकारहरुसँगै स्टेजमा उपस्थित हुन पाएका उनको प्रस्तुतिले विशेष गरेर युवा दर्शकहरुको वाहवाही र वान्समोर पाएको थियो ।

अहिलेको नेपाली सांगितिक क्षेत्रमा युवाहरुको खाँचो भए पनि संघर्ष धेरै गर्नुपर्ने उनी बताउँछन् । सांगितिक क्षेत्रमा केही समस्या पर्दा आफ्ना बाबुुसँग सरसल्लाह लिनेबताउँदै उनले चाँडै आफ्नो एकल एल्बमको तयारी भइरहेको जानकारी दिए ।

उनले पहिलोपटक विदेशमा गरेको कार्यक्रमले अझ अघि बढ्न प्रेरित गरेको सुनाउँदै आफू संगीतको विशेष विधाभन्दा पनि सबै क्षेत्रमा लागिपर्ने बताए ।

प्रकाशित : वैशाख ८, २०७६ १०:२६
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

बगरमा मिहिनेत

कान्तिपुर संवाददाता

धनगढी — जिल्लाका विभिन्न नदी किनारमा वैशाखको सुरुदेखि किसानको मिहिनेत देख्न सकिन्छ । बगरमा गरिएको खेती नजिकै छाप्रा हालेर उत्पादन बेच्ने लहरै हुन्छन् । उनीहरू बिहानैदेखि राती अबेरसम्म छाप्रामै हुन्छन् । दिनभर बगरमा फलाएका काँक्रा, लौका, फर्सीलगायत अन्य तरकारी बेच्छन् । 

कैलालीको बेली नदी किनारको बगर खेती । तस्बिर : निर्मला/कान्तिपुर

‘मिहिनेत गर्न सक्नुपर्छ हजुर, बालुवामा पैसा कमाउन त्यसै कहाँ सकिन्छ र ?’ २५ वर्षदेखि धनगढी उपमहानगरपालिका १५ को बेलीको नदी किनार बगरमा तरकारी खेती गर्दै आएका डिल्लीराम रिजालले भने, ‘मिहिनेत गर्न सके एक सिजनमा ३/४ लाख कमाइ हुन्छ ।’

यो वर्ष बाढी नआए आम्दानी अझ बढ्ने उनी बताउँछन् । ‘अहिले उत्पादन बेच्न उपयुक्त समय छ । बाढी आयो भने उत्पादनको दर घटेर घाटा लाग्छ,’ डिल्लीरामले भने । मंसिर/पुस महिनामा बालुवामा मिहिनत गरी छरेको बिउ माघ/फागुनदेखि फल दिन थाल्छ । ‘माटोमा फलाउनभन्दा बालुवामा उत्पादन फलाउन धेरै मिहिनेत चाहिन्छ,’ उनले थपे, ‘पहिला बालुवालाई मिलाएर राख्नुपर्छ, त्यसपछि त्यसमा मल हालेर बीउ राख्नुपर्छ ।’ बीउ छरेको ४ महिनामै उत्पादन बेच्न पाइने हुनाले विगत लामो समयदेखि यही व्यवसाय गर्दै आएको उनले बताए ।

‘आफ्नो देश (भारत) मा तिहार मनाएर हरेक वर्ष नेपालमै खेती गर्न आउने गरेको छु,’ २० वर्षदेखि बेली नदीकिनार खेती गर्दै आएका रफिल खानले भने, ‘बगर खेतीको सिजनमा त्यहीँ खेती गर्छौं, अघिपछि जग्गा भाडामा लिएर माटोमा तरकारी खेती गर्छौं ।’ एक सिजनमा ५० हजार मुनाफा हुने गरेको उनले बताए ।

रफिल आफू मात्र होइन, उनकी पत्नीसँगै ३ छोरा पनि दीपावली मनाएर यहाँ आएर खेती गर्छन् । ‘म नेपाल आएर खेती गर्न थालेको १६ वर्ष भयो ।’ रफिलका जेठा छोरा सफिदले भने, ‘छोटो समयमै धेरै आम्दानी हुने भएकाले हामी हरेक वर्ष यहाँआउँछौं ।’ उनी विगतभन्दा यो वर्ष समयमा पानी परेकाले आफ्नोबारीमा काँक्रा, तरबुजा, लौका, फर्सी, टमाटर लटरम्म फलेको बताउँछन् । एक सिजनमा ५ लाख लागत लगाएपछि ३ लाख आम्दानी हुने गरेको सफिदले बताए । बोटमा फलफुल फलेका बेला बाढी आएपछि भने घाटा हुने गरेको उनी बताउँछन् ।

नदी किनारमा छाप्रा लगाएर बगर खेतीको उत्पादन बेच्दै गरेका किसान।

कैलालीमा बगरमा खेती गर्नेहरू अधिकांश भारतबाट आउने छन् । ‘हामीहरू समूह बनाएर पैसा जम्मा गर्छौं, अनि नगरपालिकालाई बगरको भाडा तिर्छौं,’ १५ वर्षदेखि बेली नदी किनारमा खेती गर्दै आएकी भारत सितारगंजकी सुनीता बीले भनिन्, ‘म यही खेती गरी घर खर्च र दुई छोराछोरीको पढाइ खर्च धानिरहेकी छु ।’ उनी एक सिजनमा २ लाख जति आम्दानी हुने गरेको बताउँछिन् ।

‘पैसा ब्याजमा लिएर बगर खेती गर्दै आएकी छु म,’ ४ बर्षदेखि नेपालमा बगर खेती गर्दै आएकी भारत सितारगन्जकै रुक्साना खानले भनिन्, ‘वर्ष भरिको खर्च यहि खेतीबाट चलाएकी छु । बगर खेतीबाट आएको पैसाले साँवा–ब्याज तिरेर वर्ष भरिको खर्च चल्छ ।’

यसरी अहिले कैलालीका नदीका बगरहरूमा अहिले बगर खेतीका उत्पादन बेच्नेको लाइन लागेको हुन्छ । उनीहरू असारमा बगर खेतीको सबै उत्पादन सकेर आफ्नो घर फर्कन्छन् । आउँदो कात्तिक, मंसिरमा खेती लगाउन तिहार मनाएर उनीहरू यहीँ फर्किन्छन् ।

–निर्मला खडायत

प्रकाशित : वैशाख ८, २०७६ ०९:५१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्