नेवा छेंमा पाँच तरंग

कान्तिपुर संवाददाता

ललितपुर — रंगको तरंग कलाकारको विचारमा भर पर्छ । कुन बेग, कुन सौन्दर्य र कस्तो भावमा लैजाने ? पाँच युवा कलाकारले रंगको आ–आफ्नै तरंग क्यानभासमा प्रस्तुत गरेका छन् ।

कृष्णगोपाल श्रेष्ठ, सन्ध्या सिलवाल, सरिता डंगोल, सञ्जित महर्जन र सत्यशिला कसजूको सामूहिक कला प्रदर्शनी बुधबारबाट सुरु भएको छ । ललितपुरस्थित नेवा छेँ ग्यालरीमा उनीहरूले ‘तरंग’ शीर्षकमा मनछुने चित्र प्रदर्शन 

गरेका हुन् । यही प्रदर्शनीलाई उनीहरूले भारतको बेङ्लोरमा समेत गर्ने भएका छन् । 
भिन्नभिन्नै शीर्षक राखेर उनीहरूले बनाएको चित्रमा विविधता झल्किन्छ । कृष्णगोपालको कलाको मुख्य थिम सम्पदा हो । उनका चित्रमा सम्पदाको संरक्षण गर्नुपर्छ भन्ने भाव प्रकट गर्छ । तर, भूकम्पछि भने सम्पदा झनै जीर्ण बन्दै छन् । सरकारी निकाय पुन:निर्माणमा अझै सक्रिय हुन सकेको छैन । भौतिक सम्पदाको पुन: निर्माणजस्तो गम्भीर विषय उठाएर कान्तिपुरकर्मी कृष्णगोपालले सम्बन्धित पक्षलाई समेत झक्झकाउन खोजेका छन् । उनका सिर्जना हेर्दा रचनात्मक त छ नै समसामयिकता पनि झल्किन्छ । भूकम्पले भत्काएको भवनबीच घन्टी झुन्डयाएको आकृति कोरेर उनले अर्थपूर्ण भाव प्रकट गरेका छन् । 

सरिता क्यानभाससँगै घरको काम पनि सम्हाल्छिन् । उनले भान्सामा थुप्रै तरकारीसँग खेलेकी छन्, जुन पकाउन नपाउँदै कहिलेकाहीं सुकेर जान्छन् । तीमध्ये उनले सुकेको खुर्सानी मस्तिष्कमा बसालिन् । त्यसलाई मान्छेको उमेरसँग तुलना गर्दै चित्र कोरिन् । ‘वनस्पतिले पनि केही न केही इंगित गरिरहेको हुन्छ,’ उनी भन्छिन्, ‘त्यसैलाई क्यानभासमा उतारें ।’ संजितले ‘डार्क डे’ थिममा चित्र कोरेका छन् । उनले पनि भूकम्प, पृथ्वी र मानव बस्तीको सम्बन्ध सिर्जनामार्फत प्रस्ट पार्ने प्रयास गरेका छन् । उल्टिएका घर, अँध्यारोमा रुमलिएको पृथ्वीजस्ता आकृतिले कलाकारको मनमस्तिष्कबाट भूकम्पको कम्प अझै गएको छैन भन्ने संकेत गर्छ ।

सन्ध्याको चित्र ‘एक्जिस्टेन्स’ (अस्तित्व) थिममा आधारित छ । उनले अंकुर हाल्दै गरेको बिरुवामा सम्पूर्ण जीवनचक्र झल्काएकी छन् । ठूलो क्यानभासमा सानो अंकुर आकृतिले जन्मिनुको महत्त्व दर्साउन मद्दत गरेको छ । 

सत्यशिलाको चित्र विभिन्न थिममा छन् । ‘टाइम फर न्यु होप’ चित्रमा सत्यशिलाले भूकम्पकै विषय उठाएकी छन् । जीर्ण जमिनबीच बिरुवा पलाएको आकृति देखाएर उनले समयसँगै परिवर्तन आउँछ भन्ने भाव चित्रमा झल्काएकी हुन् । सकारात्मक सोचको पनि यो अब्बल नमुना हो । प्रदर्शनी पुस २६ सम्म जारी रहनेछ । 

प्रकाशित : पुस १४, २०७३ ०९:४२
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

नाचघरमा मिथिला महर्षि आउँदै

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौं — स्वार्थबिनाको संसार असम्भव छ । सामान्य व्यक्तिले यसो भन्यो भने त्यसको अर्थ अनेक लाग्न सक्छ ।

पौराणिक विद्वान् महर्षि याज्ञवल्क्यले उतिबेलै यसको पुष्टि गरिसकेका थिए । आफूले आफंैलाई चिन्नुपर्छ भन्ने उनको तथ्यपरक आदर्श थियो । यही आदर्श अब रंगमञ्चमार्फत प्रस्तुत हुने भएको छ । जमलस्थित नेपाल सांस्कृतिक संस्थान (नाचघर) ले यो पटक पौराणिक दर्शन बोकेको नाटक ‘महर्षि याज्ञवल्क्य’ मञ्चन गर्दै छ । कलाकारहरू यतिबेला पूर्वतयारीमा धमाधम जुटिरहेका छन् । 

संस्कृतिविद् सत्यमोहन जोशीले यो नाटक करिब ९ वर्षअघि नै लेखेका थिए । बद्री अधिकारीको निर्देशनमा यो नाटकले यतिबेला रंगमञ्चीय रूप पाउन लागेको हो । झन्डै पाँच महिनादेखि प्रशिक्षण चलिरहेको नाटक यही पुस १७ गतेदेखि मञ्चन हुने संस्थानका महाप्रबन्धक राजेश थापाले जनाए । ‘कम सुनिएको तर अत्यन्त अर्थपूर्ण यो नाटकलाई सबैसामु ल्याएर नयाँ बहस गर्न चाहेका हौं,’ उनले भने । उनका अनुसार बुद्ध र याज्ञवल्क्यउस्तै उद्देश्य बोकेका तर फरक तरिका अपनाउने व्यक्तित्व थिए । बुद्धले गृहस्थी त्यागेर ज्ञान प्राप्त गर्न सकिन्छ भन्ने धारणा राखे भने याज्ञवल्क्यले गृहस्थीसँगै जोडिएर पनि बुद्धत्व प्राप्त गर्न सकिन्छ भन्ने तर्क अघि सारे । 

नाटकमा उनै याज्ञवल्क्यको गृहस्थी जीवन जोडेर मनको चिन्तन व्यक्त गर्न खोजिएको छ । ‘व्यक्तिले आफ्नै प्रयोजनका लागि अरूसँग सम्बन्ध गाँस्छ र कुनै पनि स्वार्थबिना गतिविधि हुँदैन भन्ने विषय प्रष्ट पार्न नाटकले सघाउँछ,’ थापाले भने, ‘यसलाई पुष्टि गर्ने क्रममा याज्ञवल्क्यले पेस गरेका रोचक, वैज्ञानिक र तार्किक प्रयत्नहरू नाटकमा हुनेछन् ।’ दुई पत्नीका पति रहेका उनले घरकै सदस्यमार्फत आफ्नो ज्ञानको परीक्षण गरेका हुन्छन् । 

पौराणिक विषय समेटिएकाले नाटकको परिदृश्यसमेत प्राचीन स्वादको हुने थापाले जनाए । यो नाटक छनोट गर्नुको अर्को उद्देश्य राजनीतिक चेतना दिनु पनि रहेको उनले खुलाए । मिथिला नगरीमा प्राचीन सभ्यतादेखि याज्ञवल्क्यजस्ता दार्शनिकको समेत जन्म भएको थियो भन्ने इतिहास धेरैलाई थाहा छैन । तर, त्यही क्षेत्र अहिले किन वैचारिक दृष्टिले कमजोर ठानिँदै छ ? पौराणिक महत्त्व बिर्सन लागेका तराईवासीलाई यो नाटक देखाउन उत्तिकै आवश्यक रहेको समेत राजेशले दाबी गरे । 

नाटकमा अभिनय भने सबै युवा पुस्ताका छन् । सबैजना संस्थान बाहिरकै । नयाँ पुस्तालाई रंगकर्ममा प्रोत्साहन गर्न पनि संस्थान बाहिरको कलाकार खोजिएको उनले जनाए । नाटकमा विम्ब अधिकारी, सुरवी सापकोटा, अनु दाहाल लगायतले अभिनय गरेका छन् । 

प्रकाशित : पुस १४, २०७३ ०९:४१
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT