स्तरीय गीत लेख्न राष्ट्रकविको आग्रह

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौं — यसपालिको ‘कालिका एफएम म्युजिक अवार्ड’ मा राष्ट्रकवि माधवप्रसाद घिमिरेलाई ‘लाइफटाइम अचिभमेन्ट अवार्ड’ प्रदान गरिएको छ । एफएमका अध्यक्षसमेत रहेका वन तथा भू–संरक्षण मन्त्री विक्रम पाण्डेले घिमिरेलाई दोसल्ला ओढाई ट्रफी र ताम्रपत्र प्रदान गरे ।

राष्ट्रकविलाई सम्मान गर्दा आफूहरू नै सम्मानित भएको मन्त्री पाण्डेले बताए । ‘उहाँ सय वर्ष पुगेपछि र महाकाव्य लेखिभ्याएपछि अचिभमेन्ट अवार्ड प्रदान गर्ने सोच थियो,’ उनले भने, ‘तर, हाम्रो धैर्यको बाँधटुट्यो । यसै पालि मौका मिलेकाले यो सम्मान दिएका हौं ।’ कालिका एफएम स्रष्टा र श्रोताप्रति समर्पित रहेको पनि उनले बताए ।

राष्ट्रकविलाई सोमबार होटल हार्दिकमा आयोजित समारोहमा सम्मान गरिएको हो । कवि, गीतकार, गायक, संगीतकर्मीलगायत स्रष्टाका माझ राष्ट्रकविलाई आदर गरियो । म्युजिक अवार्ड समारोह भने असोज २६ मा गैँडाकोटस्थित नारायणी रिसोर्टमा आयोजना गरिने एफएमकी निर्देशक रिना गुरुङले बताइन् । ‘हामीले यसअघि धेरै स्रष्टालाई सम्मान गरिसकेका छौं’, उनले भनिन्, ‘तर, राष्ट्रकविलाई सम्मान नगरेसम्म अधुरो महसुस भयो ।’

पत्नी महाकाली घिमिरेसँगै कार्यक्रममा उपस्थित ९९ वर्षीय राष्ट्रकविले अचिभमेन्ट अवार्ड प्रदान गरेकामा आयोजकलाई धन्यवाद दिए । त्योभन्दा पनि बढी चाहिँ उनले समारोहमा विविध व्यक्तित्वलाई भेट्न पाएकामा खुसी व्यक्त गरे । ‘स्वास्थ्य अवस्थाका कारण घरबाहिर ननिस्किएको धेरै भएको थियो,’ कामेका हातले माइक समाउँदै उनी बोले, ‘आज यत्तिका समयपछि तपार्इंहरूलाई देख्दा खुसी लागेको छ ।’

घिमिरेले सबै स्रष्टालाई समाजप्रति उत्तरदायी रहन आग्रह गरे । गीत रच्दा स्तरीयतालाई ख्याल राख्न अनुरोध गरे । ‘सधैँ साइँली–माइली फकाउने कुरा मात्रै रचेर/गाएर हुँदैन,’ उनले भने, ‘कवि/गीतकारले समाजप्रतिको कर्तव्य पनिबोध गर्नुपर्छ । सञ्चारमाध्यमले पनि मनोरञ्जन प्रदान गर्नुसँगै भाषा/साहित्यलाई पनि सुधार्नुपर्छ ।’

गीतकार कृष्णहरि बरालले सही व्यक्तिलाई सम्मान गर्दा संस्था आफैं सम्मानित हुने तर्क गरे । ‘स्रष्टालाई सम्मान गर्न काठमाडौंसम्म आएर कालिका एफएमले नमुना काम गरेको छ,’ उनले भने । गायक कुमार बस्नेतले चाहिँ राष्ट्रकविभन्दा पहिले आफू नै सम्मानित भएको उल्लेख गर्दै कविको उन्नति र प्रगतिको कामना गरे ।

गीतकार यादव खरेलले स्रष्टालाई सम्मान गर्दा मर्यादाक्रम याद राखिदिन आग्रह गरे । ‘हामीभन्दा पछि पो उहाँलाई सम्मान गरियो,’ खरेलले भने, ‘मर्यादाक्रमको अध्ययन गरेको भए हुनेथियो । भविष्यमा यो कुरायाद राखिदिनुहोला ।’ उनले पनि राष्ट्रकविको दीर्घायुको कामना गरे ।

समारोहमा गायक प्रेमध्वज प्रधान, साहित्यकार माया ठकुरी, गीतकार राजेन्द्र थापा, प्रा.डा. खगेन्द्र लुइँटेल लगायतले पनि घिमिरेलाई बधाई दिएका थिए ।

प्रकाशित : आश्विन २४, २०७४ ०८:५४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

रहस्य छ आफूभित्रै

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौं — रंगीबिरंगी चराहरू एकै ठाउँ । त्यो पनि मानव स्वरूपमा । अझ उनीहरूको हाउभाउ उनीहरूकै चरित्रअनुसार प्रत्यक्ष देख्न पाउँदा कस्तो अनुभूति हुन्छ होला ? कल्पिँदा पनि रमाइलो लाग्ने नाटक हो, ‘चराहरूको सम्मेलन’ ।

उक्त नाटक यति बेला बत्तिसपुतलीस्थित शिल्पी थिएटरमा मञ्चन भइरहेको छ । यसलाई निर्देशन गरेकी हुन्– दिया मास्केले । नाटक पर्सियाका सुफी कवि फरिद उद्दिन अत्तारको कृतिमा आधारित छ, जसको नाटय रूपान्तरण निर्देशक पिटर ब्रुक र लेखक ज्याँ–क्लोद कायेरले गरेका हुन् ।

अभिनेत्री दिया सात वर्षअघि ‘चराहरूको सम्मेलन’ बारे फिजिकल थिएटर कार्यशालामा सहभागी भएकी थिइन् । त्यति बेला उनले खासै बुझेकी थिइनन् । ‘कतिपय कुरा नबुझेर पनि गरिँदो रहेछ,’ उनले भनिन्, ‘अनि धेरैपछि त्यसको अर्थ महसुस हुन थाल्ने रहेछ ।’

त्यही भएर पनि दियाले यही नाटकलाई आफ्नै निर्देशनमा दर्शकमाझ ल्याएकी छन् । कुशल नृत्यांगनासमेत रहेकी उनले पहिलो पटक नाटक निर्देशन गरेर आफ्नै क्षमताको परीक्षा लिने प्रयास गरेकी छन् । 

डेढ घण्टाजति लामो नाटकभर चराहरूको मानव रूपको गतिविधि देख्न सकिन्छ । भँगेरा, सुगा, ढुकुर, मुजुर, चमेरालगायत विभिन्न प्रजातिका चराहरूको हूल एकै ठाउँ भेला हुन्छ । कलाकारहरूको शारीरिक अभिव्यक्ति नै दर्शकका लागि हेर्नलायक विषय हो । मञ्चमा सुरुको बेला चराहरूको जुन हाउभाउ थियो त्यो आकर्षक थियो ।

चराहरू सधैं ऊर्जाशील हुन्छन् । नाटकमा भने त्यो गुण अन्तिमसम्म यथावत् रहेको पाइँदैन । उनीहरू आफूभित्रको म खोज्न यात्रामा लाग्छन् । नाटक यात्रामा हराउँछ । त्यसै हूलमा कलाकारहरूको गति बिस्तारै ओइलाउँदै जान्छ । खोजीमा उडिरहेका चराहरूलाई विस्तारै थाकेको अनुभव हुन्छ । नाटकको सबल पक्षचाहिँ नाटकमा चरापात्रहरूले उच्चारण गरेका जीवनोपयोगी सूक्तिहरू हुन् ।

आफ्नै शैलीको जीवन बिताइरहेका चराहरू राजा खोज्न मरुभूमि जानुपर्ने चुनौतीपूर्ण संघर्ष नाटकको मूल प्लट हो । दियाले चराहरूलाई ऊर्जाशील बनाउन उडन्ते अभिनयमा देखाएकी छैनन् । नाटकमा चरा उडिरहेको देखाउँदा कमेडी हुने र त्यसले नाटकको मूल मर्म ओझेल पर्ने खतरा हुँदा फरक जुक्ति लगाएको दियाले बताइन् ।

नाटकमा रहस्य लगभग अन्तिमसम्म छ । चराहरूको यात्राको टुंगो कसरी लाग्छ भन्ने कौतूहल दर्शकमा रहिरहन्छ । रहस्य आफूभित्रै छ, अन्यत्र खोज्न थाल्नु मूर्खता हो भन्ने सन्देश नाटकले दिन खोजेको छ ।
‘बुझ्न धेरै बाँकी छ,’ दियाले भनिन्, ‘परिपक्वता छिट्टै आउँदैन ।’

कात्तिक १ सम्म मञ्चन हुने एक्टर्स स्टुडियोको प्रस्तुतिमा सुरज मल्ल, आयुष प्याकुरेल, अर्जुन न्यौपाने, गौरव विष्ट, मनीष निरौला, सेरफ लामा, मनोज थापामगर, कमल देवकोटा, सुमन श्रेष्ठले अभिनय गरेका छन् । 

 

प्रकाशित : आश्विन २४, २०७४ ०८:५४
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्