‘प्रेम गर्नेहरूले हेरिदिए पुग्छ’

सुशील पौडेल

काठमाडौँ — बायोपिक प्राय: सेलेब्रिटी वा प्रतिष्ठित व्यक्तिका लेखिन्छन्, बनाइन्छन् । सर्वसाधारणका कथा उनीहरूसँगै मरेर जान्छन् । कहानी सर्वसाधारणका सामान्य नै हुन्छन् भन्ने त हैन तर त्यसमा जनचासो नहुने डर हुन्छ । कतै यस्तै डर निर्देशक मिलन चाम्सलाई पनि त छैन ? यसै साता रिलिज हुने ‘बोबी’ मा ललितपुरका उमेश थापा र पोखराकी कविता गुरुङबीचको लभस्टोरीलाई उठाइएको छ ।

मुना–मदन, लैला–मजनु वा रोमियो–जुलियटको प्रेमकथामा सम्मोहित हुँदै आएका दर्शकहरू आम रूपमा अपरिचित उमेश–कविताको लभस्टोरीप्रति कति उत्साहित होलान् ?

उक्त फिल्मका निर्देशक चाम्सलाई ‘यस्तो प्रश्नको रत्तीभर डर छैन’ ।

Yamaha

यति बेला उमेश र कविता नर्वेमा बस्दै आएका छन् । केहीअघि मात्रै निर्देशक चाम्स नर्वे भ्रमणका क्रममा कवितासँग भेटिए । कुरैकुरामा कविताले ठट्टा गरिन्, ‘दाइ, तपार्इं लभस्टोरी फिल्म बनाउनुहुन्छ । हामी बूढाबूढीको लभस्टोरी पनि कम्ता खतरा छैन है ।’ कविताको कुरा सुरुमा सामान्य ठट्टाकै रूपमा लिएका चाम्सले जब ‘कथा’ सुन्दै गए, दिमागमा चित्र चल्दै जान थालेछ । त्यहींबाट कविताको कथामा फिल्म बनाउने घोषणा गरेर स्वदेश फर्किए । मुख्य कलाकार पनि तय गरे, उमेश र कविता नै ।

‘मलाई आफ्नो कथा सुनाइरहँदा पनि कविता तारन्तार रोएकी थिइन् । लाग्यो, त्यो कथामा उनीहरूले जत्तिको फिल सायदै कुनै कलाकारले दिन सक्लान्,’ चाम्सले कान्तिपुरसँग भने । आखिर भएछ पनि त्यस्तै । सुटिङ दौरान यी दुईलाई सिनका बारेमा बताएपछि न संवादको जरुरी पथ्र्यो, न अवस्थाको । दुवै एकाएक फ्ल्यासब्याकमा जान्थे र मुडले उनीहरूलाई पछयाउँथ्यो । सुटिङमा सबैभन्दा धेरै आँसु झार्नेमा कविता भइछन् भने उमेश पनि थुप्रै पटक रोएछन् । ‘सुटिङभरि ग्लिसरिनको आवश्यकता नै परेन,’ चाम्सले थपे ।

कविता काकाको घरमा हुर्कंदै थिइन् । टमब्वाई पाराकी उनी केटी साथीको ग्याङ लिएर १८ वर्षे जोबन काटिरहँदा एक दिन हट्टाकट्टा ज्यानको लोभलाग्दो केटासँग स्विमिङ पुलमा देखादेख भयो । झन्डै दुई दशकअघिको उमेशसँगको भेट प्रसंग कोट्टयाउँदै कविताले सुनाइन्, ‘त्यो बेला मलाई उमेशको ज्यानले तान्यो ।’ तर उमेशले कवितालाई बालै दिएनन् । भनिन्, ‘उसका सबै साथीहरू आएर मसँग बोले, तर ऊ आएन । स्विमिङ पुलभरिकै हयान्डसम मै हुँ जस्तो एटिच्युड देखायो । पहिलो भेटमै झगडा परेको थियो ।’

कवितालाई पछि त्यही झगडा नै प्रिय लागेछ । घर पुगेपछि उमेशसँगको घटनाको यादले पिछा नै छोडेन । आखिर यो जोडी एक हजार रुपैयाँ सापटी मागेर भाग्ने अवस्थामा पुग्यो । धनी परिवारकी गुरुङकी चेली गरिब क्षेत्री परिवारमा एकाएक बुहारी भएर भित्रिइन् ।

त्यो बेलाको कविताको अवस्था अहिले सम्झँदा पनि उमेश भावुक हुन्छन् । ‘आफ्नै पाराको ड्रेसअप गरेर हिँड्ने केटी एकाएक धोती लगाएर घर लिप्नुपर्दा कस्तो भयो होला ? जबकि उनको घरमै तीनचार जना मान्छे काम गर्ने नै थिए । हामी केटा मान्छे त विदेश जान्छौं, पैसा पठाइदिन्छौं, हाम्रै पैसाले घर चलेको छ ठान्छौं, तर घर चलाउने त नारीले रहेछ,’ उमेशले भने, ‘त्यसैले यो फिल्म विदेशमा बसेर काम गर्ने दाजुभाइले पनि आफ्नो परिवारसँग बसेर हेर्नुपर्ने फिल्म हो जस्तो लाग्छ । सुटिङका दौरान मैले ती दृश्यहरू देखिरहँदा आफैंलाई पश्चात्ताप अनुभव भयो । फिल्म हेरेपछि विदेशमा बस्नेहरूलाई पनि बरु दु:ख गरौं तर पतिपत्नी सँगसँगै बसौं भन्ने लाग्छ । बोबी हेरेपछि उहाँहरूले पनि आफ्नी पत्नीलाई, आमाबुबालाई, परिवारलाई झन् बढी माया गर्नुहुन्छ होला, आदर गर्नुहुन्छ होला ।’

उमेशले ‘बोबी’ लाई आफू दुईबीचको प्रेमकथा भन्नुभन्दा प्रेमका लागि कविताले गरेको संघर्ष भन्न रुचाए । पत्नीलाई घर भित्र्याएर नर्वे फर्किएका उमेशले त्यस बेला पत्नीका दु:ख/पीडा जति सुनाइयो, त्यति बुझे । सुटिङ चलिरहँदा भने उनले पत्नीका रिल भोगाइलाई रियल ठानेर आत्मसात् गरे । ‘मेरा आँखा सुटिङमै खुले । सुन्नु र आफ्नै आँखाले देख्नुमा धेरै फरक हुने रहेछ । हामी सेटमै फ्ल्यासब्याकमा जान्थ्यौं । सुटिङमा धेरै पटक कन्ट्रोल गर्न नसकेर आँसु झरेको छ,’ उमेशले भने, ‘त्यो संघर्षको समय धेरै नराम्रा फिलिङ आएका थिए । मेरो कारण डल्लु (कविता) ले दु:ख पाई भने जस्तो मनमा आउँथ्यो । मेरी बूढी नै लच्छिनकी भएर हो कि, आखिर सबै कुरा राम्रो नै भएर गयो ।’

उनी पनि सायद कवितालाई माया गर्नैका लागि जन्मेका थिए, त्यसैले ‘नर्वेमा वार्षिक ९० लाख रुपैयाँको जागिर’ लत्याएर फर्के । ‘मलाई डल्लुसँगै बस्नु थियो, जसका लागि भनेर यत्रो दु:ख गरें, उनीहरूसँगै बस्न पाइनँ भने आखिर के काम ?’ पछि उनीहरू दुवै नर्वे नै गए ।

फिल्ममा विजय लामाले नायिकाको काकाको भूमिका खेलेका छन् । कविता उमेशसँग भाग्दा छोरीजस्तै गरी माया दिएका काकाको मनमा कत्रो पहिरो गयो होला ? विजयले अभिनय गरिरहँदा भने कविता साँच्चै दु:खी भइछन् । ‘त्यो बेला पोखराको सुटिङ छोडेर मलाई काकाको खुट्टा समाएर रुने चाहना भएको थियो,’ यसो भनिरहँदा उनको गला अवरुद्ध भयो । उमेशले पत्नीलाई सम्हाले । उनीहरूका १४ वर्षे छोरा पनि भावुक देखिए ।

‘तेरो छोरी पोइल गई भनेर अरूले काकालाई भन्दा उहाँको मनमा के बितेको थियो होला ? सुटिङमा उहाँ (विजय लामा) मा काकाकै झल्को पाएँ । त्यो सिनमा मलाई मात्र हैन, काकालाई समेत एकदमै गाह्रो भएको थियो ।’ कविताले यसो भनिरहँदा लामाले समर्थन जनाए । तैपनि कविताको मनमा गुनासो त बाँकी नै थियो । पोखिन्, ‘त्यत्ति हो, म आफूले मन पराएको मान्छेसँग भागेकी त थिएँ, तर उहाँहरूले त्यसलाई ठूलो इस्यु बनाएर आफ्ना लागि म मरेको भन्नुभएछ । त्यसपछि मैले पनि संकल्प गरें( ठिकै छ, कुनै दिन मैले पनि बाँचेर देखाइदिन्छु ।’

कविताले थपिन्, ‘यो फिल्म काकालाई देखाउन मन छ । त्यसपछि मेरी सासु र अरू परिवारलाई । ‘बोबी’ बाट मैले सबैभन्दा आशा गरेको कुरा, कुनै बेला हामीले हाम्रो फयामिलीलाई बुझाउन नसकेको कुरा र उहाँहरूले हामीलाई बुझाउन नसकेको कुरा फिल्मले देखाइदिन्छ कि ? फिल्म हेरेर मेरा काका धुरुधुरु नरोए पनि आँखामा आँसु छचल्कियो भने त्यो नै सफलता हुनेछ ।’

निर्देशक चाम्सले पनि थपिहाले, ‘यो फिल्ममा न स्टार छन्, न उमेश र कवितालाई नै हेर्न भनेर त्यति दर्शक आउलान्, फिल्मले पैसा कमाओस् वा नकमाओस्, उति मतलब छैन । प्रेम गर्नेहरूलाई यसले आफ्नै कथा भनिरहेको अनुभव दिन सक्यो भने फिल्म सफल भएको ठान्नेछु ।’

Esewa Pasal

प्रकाशित : असार २८, २०७५ १०:१९
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

व्यक्ति एक जीवन अनेक

समीक्षा
राजकुमार हिरानी ‘मुन्नाभाई एमबीबीएस’ देखि निर्देशन, लेखनमा आए । त्यसपछि उनले ‘थ्री इडियट्स’ मा शिक्षा प्रणाली र ‘पीके’ मा धार्मिक विकृतिमाथि ठाडो प्रहार गरे । यस पटक उनी मिडियामाथि खनिएका छन्, तर्कसहित ।
सुशील पौडेल

काठमाडौँ — यस पटक निर्देशक राजकुमार हिरानी मिडियामाथि खनिएका छन्, तर्कसहित । त्यसो त कलाकार, फिल्मकर्मीलाई सेलिब्रिटी बनाउने काम पनि मिडियाकै हो । तर, हिरानी मिडियालाई अहिलेको खोजी पत्रकारितामा भन्दा चटपटे बिकाउ समाचार उन्मुख फस्टाउँदो व्यवसाय भनी टिप्पणी गरेका छन् ।

बाप्पु र बाबा । बाप्पु उर्फ महात्मा गान्धी । बाबा अर्थात् म सञ्जय दत्त । हामी दुईको जीवनको ‘ग्राफ’ धेरै हदसम्म मिल्दोजुल्दो छ । जस्तो कि हामी दुईले नै यरवाडा जेलमा कैयन वर्ष बिताएका छौं । बाप्पु हिंसाको विरुद्ध लठ्ठी सधैं साथ राख्थे र कहिलेकाहीं चलाउँथे पनि । मैले पनि एके ५६ सधैं साथमा राख्थें । उनको सपना थियो, देशको मुक्ति र मेरो आफ्नैं मुक्ति ।”

अभिनेता सञ्जय दत्त जब मुम्बई बम हमलापछि अवैध हतियार राखेको र आतंककारीसँग सम्बन्ध रहेको अभियोगमा पक्राउ परे । अदालतको फैसलाबिनै मिडियामा सञ्जयलाई आतंककारीझैं गरी प्रस्तुत गर्न थालियो । दत्त परिवार भने घटनाको वास्तविकता जनस्तरमा ल्याउन चाहन्थ्यो र त्यसका लागि सञ्जयको आत्मकथा बाहिर ल्याउनु उपयुक्त ठानियो । यसका लागि गीतकार त्रिपाठीले ‘बाबागिरी’ शीर्षकमा पुस्तक तयार पारे जसको पहिलो अध्यायको सुरुआत नै सञ्जयलाई महात्मा गान्धीसँग तुलना गर्दै देवत्वकरण गरिएको थियो । तर, सञ्जयले यसलाई ठाडै इन्कार गरिदिए र जे हो त्यही बाहिर ल्याउनका लागि नयाँ लेखक खोजे, विन्नी (अनुश्का) ।


निर्देशक राजकुमार हिरानीले सञ्जुलाई एक लेखिकाको खोजी आधारमा बक्ररेखाबाट कथा भन्ने जमर्को गरेका छन् । कुनै बेला ‘लगे रहो मुन्नाभाई’ मा सञ्जयलाई गान्धीगिरी गर्ने मुख्य चरित्रमा चित्रण गराएका उनै हिरानीले सञ्जुमा भने सुरुआतमै यसको खण्डन गरिदिएका छन् । ‘सञ्जु’ सञ्जय दत्तको सपाट जीवनी हैन । बरु बाबु सुनील र साथीहरूबीचको सञ्जयको सम्बन्ध र दोस्तीको फेहरिस्त हो । अनि हो, उनको जीवनको कालो पक्षका रूपमा रहेको लागू औषधि दुव्र्यसनी, केही हदसम्म स्त्रीमोह अनि अन्डरवल्र्ड डनसँगको हिमचिम । अथवा, सञ्जु बाबु सुनील, साथी कमली र बाँबरी मस्जिद घटनाबाट सञ्जयलाई गरिएको वर्णन हो ।


राजकुमार हिरानी ‘मुन्नाभाई एमबीबीएस’ देखि निर्देशन, लेखनमा आए । पहिलो फिल्म नै ‘ब्लकबस्टर्स’ हिट दिएका उनले यसमा स्वास्थ्य क्षेत्रका विकृतिमाथि निर्मम व्यंग्य गरेका छन् । त्यसपछि उनले ‘थ्री इडियट्स’ मा शिक्षा प्रणाली र ‘पीके’ मा धार्मिक विकृतिमाथि ठाडो प्रहार गरे । यस पटक उनी मिडियामाथि खनिएका छन्, तर्कसहित । त्यसो त कलाकार, फिल्मकर्मीलाई सेलिब्रिटी बनाउने काम पनि मिडियाकै हो । तर, हिरानीले मिडियालाई अहिलेको खोजी पत्रकारितामा भन्दा चटपटे बिकाउ समाचार उन्मुख फस्टाउँदो व्यवसाय भनी टिप्पणी गरेका छन् । मुम्बई घटनाअघि के सञ्जयको घरमा विस्फोटक पदार्थको ट्रक थियो ? भनी प्रश्नवाचक शैलीमा लेखिएको समाचारले सञ्जयलाई कसरी सिध्याउन खोज्यो भन्ने पाटोमा फिल्मको दोस्रो भाग खर्चिइएको छ । मिडियाविरुद्ध त अझ फिल्म सकिएपछि आउने गीत, ‘बाबा बोल्ता है बस हो गया...’ मा अझ खनिएका छन्, हिरानी ।


सञ्जुको पूर्वाद्र्ध सञ्जयको खराब साथीको संगत र लागूऔषध सेवन वरिपरि घुमेको छ । फिल्म हेर्दा यस्तो लाग्छ— तनावका कारण सञ्जयले ड्रग्स लिएको भन्दा ‘ड्रग्स लिएका कारण बढी तनाव उत्पन्न भएको’ छ । बिहेका लागि तयार युवतीले छाडेर जानु, काममा ध्यान नजानु र लगातार दर्जनौं फिल्म फ्लप हुनु सञ्जयका जीवनका दु:खद क्षण हुन् । तर, दु:खमा पनि अनवरत साथ दिने बाबु र बाघजस्तै गर्जन हिम्मत जुटाइदिने साथी कमली नै सञ्जयको जीवन बर्बाद हुनबाट जोगाउने दुई अभिन्न पात्र हुन् ।


‘खराब छनोटबाट नै असल कथा जन्मन्छ । तिमी त खराब छनोटका लागि राजा नै हौ,’ सञ्जयलाई पत्नी मान्यताले जीवनी लेखाउनका लागि प्रेरित गर्न भनेका यी कुरालाई लेखक हिरानीले समेत फिल्म बनाउने क्रममा आत्मसात् गरेको देखिन्छ । उनले बायोपिकको नाममा सञ्जयका गुणलाई मात्रै उठाएका छैनन्, बरु उनले जीवनमा गरेका खराब छनोटको फेहरिस्त पस्कने हिम्मत गरे । अन्तत: यही कालो पक्षले नै सञ्जयको उज्यालो पक्षलाई चम्काउन मद्दत गर्‍यो । फिल्मको अन्त्यमा सञ्जयले बाबुको पार्थिव शरीरसमक्ष स्वीकार गरेका छन्, ‘खासमा म तपाईंको लायकको छोरा थिइन् । तर, यो पनि हो, मैले जत्तिको माया तपाईंलाई अरू कुनै छोरा भएको भए पनि गर्न सक्थेन ।’


फिल्मका केही संवाद अति वजनदार छन् । सञ्जय लागूऔषधको दलदलमा आफूलाई फसाउँदै गएपछि साथी कमलीले सुनीललाई छोराको अन्तरद्वन्द्वबारे प्रस्ट्याउँदै भन्छ, ‘उसलाई केवल सामान्य मान्छे हुँदै ठीक छ भनिदिनोस् । उसलाई सञ्जय दत्तमै ठीक छस् भनिदिनोस् । उसलाई सुनील दत्तजस्तो बन्नु नै छैन ।’


सञ्जुबाट सञ्जयलाई नजिकबाट बुझ्न जति सहज हुन्छ, सँगसँगै सुनीललाई समेत दर्शकले असल बाबुको रूपमा चिन्छन् । बाबुको भूमिकामा परेश रावलले शतप्रतिशत न्याय गरेका छन् । र, सञ्जुको बागडोर सम्हालेका रणवीर कपुर फिल्ममा सर्वाधिक शक्तिशाली देखिएका छन् । उनले आफूलाई पूरापूर सञ्जयमा घुलमिल गरेका छन् । शारीरिक हाउभाउदेखि बोल्ने शैली, लवजमा समेत उनले खुबै मिहिनेत गरेको प्रस्टै हुन्छ । रणवीर सञ्जु मार्फत सञ्जय नै बनेर जन्मेका छन् । फिल्ममा अभिनय तारिफको दोस्रो हकदार कमलेश कपासी उर्फ कमलीको चरित्रमा रहेका विक्की कौशल हुन् । त्यसबाहेक नरगीशको भूमिकामा देखिएकी मनीषा कोइराला, लेखिका विन्नीको भूमिकामा रहेकी अनुष्का शर्मा, सञ्जयको प्रेमिका रुबीको भूमिकामा रहेकी सोनम कपुर, पत्नी मान्यताको भूमिकामा रहेकी दिया मिर्जा, ड्रग्सको लतमा फसाउने जुबिनको भूमिका निर्वाह गर्ने जिम सर्भलगायत सबै कलाकारबाट निर्देशक हिरानीले पूरापूर काम लिएका छन् भने लेखकका रूपमा सबै चरित्रलाई न्याय गरेका छन् । फिल्मको आर्ट, कस्ट्युम, छायांकनदेखि संगीत सबै प्राविधिक पक्षमा फिल्म अब्बल बनेको छ ।


सञ्जु ‘एक व्यक्ति : अनेक जीवन’ जीएका सञ्जय दत्तमाथि बनाइएको फिल्म त हो नै, त्योभन्दा बढी छोराको बाबु र परिवारसँगको सम्बन्ध, असल र खराब साथीबीचको अन्तर, मिडियाको निर्मम प्रहार र बाँच्नका लागि पात्रले गरेको संघर्ष हो । हिरानीले फिल्मलाई आफ्नो पुरानै शैलीमा मनोरञ्जनात्मक रूपमा शैक्षिक फिल्म बनाउन सफल भएका छन् । दर्शकका लागि सञ्जु फिल्म हेर्ने वा नहेर्ने प्रश्नमा अड्किनुभन्दा कहिले हेर्ने भन्नेमा उत्तर खोज्नु श्रेयष्कर हुनेछ । सञ्जय, सुनील र रणवीरका लागि भए पनि फिल्म हेर्न नछुटाउनुहोला ।

प्रकाशित : असार २३, २०७५ १०:२०
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT