ढिँडो छोडेर स्यान्डविच

फिल्म समीक्षा
सुशील पौडेल

काठमाडौँ — ‘यो फिल्म जंकफुडको सहरमा ढिँडोको थाली हो ।’ निर्देशक नरेशकुमार केसीले डेब्यु फिल्म ‘डाइङ क्यान्डल’ बाट पाएको समीक्षा हो यो ।

दिदी र भाइबीचको भ्रातृत्वको कथा बोकेको पहिलो फिल्मबाटै मनग्गे प्रशंसा बटुलेका केसीले ल्याएको दोस्रो फिल्म ‘रोमियो एन्ड मुना’ यति बेला प्रदर्शनरत छ । यति बेला भने उनी ढिँडो छोडेर ‘स्यान्डविच’ बेच्न उद्यत छन् ।

संसारभर आदर्श प्रेम पात्रका रूपमा हेरिने रोमियो र जुलियट हुन् वा हाम्रै मुना र मदनको प्रेमकथा । उत्कृष्ट प्रेमको नमुना मानिन्छ । सम्भवत: नरेशले पनि पाश्चात्य साहित्यको प्रेमी रोमियो र हाम्रै परिवेशकी मुनाको प्रेमकथाको संयोजन गरी ल्याएको छनक दिन चाहेका हुन्, ‘रोमियो एन्ड मुना’ मार्फत । अझ बढी, उनले गायिका सुकमित गुरुङको ‘पल पल...’ गीतमा विख्यात चित्रकार भिन्सन्ट भ्यान गगका पेन्टिङ र त्यसैमा फिल्मका पात्रलाई चलायमान गरेकाले फिल्ममा कलाको समायोजन पनि हुने ठूलो अपेक्षा थियो । मुख्य पात्र मुना स्वयं चित्रकार पनि हुन् । निर्देशक स्वयंले तयार पारेको पटकथा भने यसमा खास केन्द्रित छैन । फिल्मले बरु स्त्रीलम्पट चरित्रको वेद र मुडी मुनाबीचको आकस्मिक प्रेम तथा मुना र उनको बुवाबीचको मनोवैज्ञानिक द्वन्द्वको कथालाई समानान्तर पेस गर्ने प्रयास गरेको छ ।

Yamaha

विदेशमा स्त्रीगमनमै उमेर फालिरहेको वेद (विनय) लाई आमाले बारम्बार बिहे गरी सेटल हुन दबाब दिन्छिन् । फलस्वरूप स्वदेश आएको छ । धरानमा नर्सिङ पढ्दै गरेकी प्रिया (सुरक्षा) भेट्न आउने क्रममा मुना (सृष्टि) सँग आकस्मिक भेट हुन्छ । घृणाबाट सुरु हुने रोमियो र मुनाबीचको सम्बन्धलाई निर्देशकले प्रेममा बदल्न गरेको कोसिस नै पूरा फिल्मको यात्रा हो । यसमा जँडयाहा बाबुका कारण आमाले ज्यान गुमाउनुपरेपछि बहिनी च्यापेर धरान झरेकी मुनाको बाबुप्रतिको घृणादेखि क्षमादानसम्मको अर्को यात्रा पनि सँगै बुनिएको छ ।

दुई गन्तव्य लिएर अघि बढेको फिल्मको पल्ला कहिले एउटा कथामा र कहिले अर्को कथामा ढल्कन्छ । दुई कथाको आपसी सम्बन्ध नहुनुले कतिपय दर्शकलाई पटयार लाग्न पनि सक्छ । मुनाको मानसपटलमा बुवाप्रति एकखाले डर छ । जसलाई निर्देशकले एक एनिमेटेड क्यारेक्टर ‘मोन्स्टर’ जन्माएका छन्, जुन बारम्बार मुनालाई कमजोर पार्न आइरहन्छ । डरको विम्बका रूपमा राखिएको उक्त पात्रलाई नै निर्देशकले अन्त्यमा बाबुमा ट्रान्सफर्म गरिदिएका छन् । एक हदसम्म फिल्मले यसबाट कलात्मक प्रस्तुति दिन खोजेको छ । ‘स्यान्डविच’ लाई यौनका रूपमा रोमियोको हर्कतसँग विम्बात्मक रूपमा राखिएको छ । उनी युवतीलाई पनि स्यान्डविच नजरले हेर्ने गर्छन् ।

अर्गानिक स्वादमा ‘डाइङ क्यान्डल’ पस्केका नरेश यसपटक जंकफुडमा ढल्केका छन् । ‘रोमियो एन्ड मुना’ लाई आमदर्शकमा बेच्ने लोभमा खान्कीमा मसला ठेलिदिएका छन् । जुली (सुषमा) र आर्यन (प्रज्ज्वल) बीचको प्रेमको उपकथा यसैको एउटा उदाहरण हो । यसलाई निर्देशकले दर्शक हँसाएर होल्ड गराउनकै लागि राखिदिएका छन् । तात्कालिक रूपमा त दर्शकले यसमा मनोरञ्जन पनि लिन्छन् । तर फिल्मको राम्रै हिस्सा ओगटेको उक्त प्लट फिल्मको मूल कथाका लागि भने सहायक बन्न सकेको छैन । र, फिल्मको मर्म र निर्देशक केसीको शैलीभन्दा विल्कुल फरक लाग्छ । कम्तीमा संवेदनशील फिल्ममेकरले आफूलाई यस्ता प्लटमा खुम्चाउनु ठीक हैन ।

निर्देशनका हिसाबले भने नरेशले आफ्नो छाप देखाएका भने छन् । विम्बको प्रयोग होस् वा कलाकारलाई चरित्रमा रूपान्तरण गरी काम लिनमा निर्देशक सफल देखिन्छन् । पूरा फिल्म कमजोर हुँदाहुँदै पनि प्रत्येक दृश्यलाई रमाइलो बनाउन र उतारचढावपूर्ण बनाउन राम्रै मिहिनेत गरेका छन् र सफल पनि भएका छन् । सृष्टिको अस्पष्ट संवाद सम्प्रेषणबाहेक अभिनय सशक्त छ । धनी र बिग्रेको केटाको भूमिकामा विनयले पुरापुर न्याय दिएका छन् । सुरक्षा जति दृश्यमा देखिन्छिन्, आफ्नो बलियो उपस्थिति जनाएर जान्छिन् ।

‘रोमियो एन्ड मुना’ प्राविधिक दृष्टिकोणबाट तुलनात्मक बलियो बनेको छ । खासगरी छायांकन पक्ष अब्बल छ । दीपांकर सिग्देरको भ्यु फाइन्डरले पात्रलाई मर्का नपर्ने गरी सहज रूपमा पछ्याएका छन् भने प्रकाश संयोजन खास छ । पृष्ठभूमि संगीत फिल्मको अर्को सशक्त पक्ष हो । फिल्मको मुड सिर्जना गर्न पृष्ठभूमि संगीत गतिलो हतियार बनेको छ । गीतलाई पनि निर्देशकले ठीक ठाउँमा ठीक तरिकाले प्रस्तुत गरेका छन् ।

फिल्मको शीर्षकले आदर्श प्रेमको झल्को दिए पनि पात्रबीचको प्रेमको विकास गहकिलो बन्नबाट चुकेको छ । मुनाको घमण्डीपनाको उपज खुल्न सकेको छैन । आमाको मृत्युपछि मुनाको मुडमा जति ख्याल गरिएको छ, सँगैकी बहिनीमा त्यसको रत्तिभर प्रभाव देखिँदैन । मुना र रोमियोबीच तिरस्कारपूर्ण भेट हुँदाहुँदै पनि दुई सँगै भइरहनुपर्ने बाध्यकारी परिस्थिति गहकिलो बन्न सकेको छैन ।

बाजी थाप्ने र त्यसमा कटिबद्ध भएर लाग्नुमा पर्याप्त लजिक खोज्न सकेको लाग्दैन । आमाको दुर्घटनाको फ्ल्यासब्याक र वर्तमान समयबीचको टाइम फ्रेममा फिल्म चुकेको छ । तर यावत् फिल्मी व्याकरणलाई नजरअन्दाज गर्दै फिल्म हेर्न चाहनुहुन्छ भने ‘रोमियो एन्ड मुना’ ले तपाईंलाई कम्तीमा हेरुन्जेल बोर हुन दिँदैन । त्यत्ति हो, फिल्मको नाम र गीतका भरमा भयंकर सोचेर हेर्न जाँदा भने खल्लो लाग्नु स्वाभाविक हुनेछ । समकालीन नेपाली प्रेमकथाका फिल्मभन्दा ‘रोमियो एन्ड मुना’ फरक र केही अब्बल पक्कै छ ।

रोमियो एन्ड मुना
निर्देशक : नरेशकुमार केसी
कलाकार : विनय श्रेष्ठ, सृष्टि श्रेष्ठ, प्रज्वल सुजल गिरी, सुषमा कार्की, सुरक्षा पन्त

Esewa Pasal

प्रकाशित : श्रावण १७, २०७५ ०९:०६
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

ट्रयाक समात्दै बक्स अफिस

‘पहिले चुरोटबट्टामा हिसाब लेखेर दिइन्थ्यो । ४० लाख रुपैयाँ लगानी गर्नुस्, ४ करोड कमाउनुस् भनी निर्माता खोज्नेलाई अब गाह्रो भयो ।’
सुशील पौडेल

काठमाडौँ — यसै आर्थिक वर्षदेखि काठमाडौं उपत्यकाका २० हलमा लागू गरिएको बक्स अफिस प्रणालीले आफ्नो ट्रयाक समात्न थालेको छ । फिल्म रिलिज भएर उत्रेको वर्षौंसम्म हल र वितरकबाट पैसा नपाउने, पाए पनि सही हिसाब नपाउनेजस्ता झमेला बेहोर्दै आएका निर्माताले फिल्म प्रदर्शनकै क्रममा व्यापार आँकडा हेर्न मात्रै हैन, प्रदर्शन सकिएको दुई साताभित्र वितरकबाट पूरापुर पैसा पनि पाउने भएका छन् ।

साउन ४ मा रिलिज फिल्म ‘भैरे’ का निर्माता एभरेस्ट सूर्य बोहोरा पनि यति बेला बक्स अफिसका कारण दंग छन् । ‘भोलि काठमाडौंभित्रका हलको हिसाब पाउँदै छु,’ २४ वर्षअघि ‘अग्नि परीक्षा’ निर्माण गर्दै फिल्म क्षेत्रमा होमिएका बोहोराले कान्तिपुरसँग भने, ‘पहिले चुरोटको बट्टामा हिसाब लेखेर दिइन्थ्यो ।

हावाको भरमा एक दिनमै करोड कमायो भन्दै प्रचार गर्ने चलन थियो । ४० लाख रुपैयाँ लगानी गर्नुस्, ४ करोड कमाउनुस् भनी निर्माता खोज्नेलाई अब गाह्रो भयो । कहिलेसम्म मान्छेलाई भ्रममा राख्ने ?’ उनले बक्स अफिस रिपोर्ट धेरैका लागि तीतो सत्य भएको तर्क गर्दै त्यसलाई पचाउनुको विकल्प नभएको बताए । थपे, ‘बक्स अफिस लागू हुँदा फिल्मको कलेक्सन रिपोर्ट पहिलाभन्दा धेरै राम्रो भएको छ । पहिले मनपरी कमाइ भन्ने परिपाटी थियो । अब त्यो शैली नरहने भयो । यथार्थ देखिनु राम्रो कुरा हो । यसलाई फिल्म क्षेत्रमा भएको प्राविधिक क्रान्ति नै भन्दा हुन्छ ।’


बक्स अफिस प्रणाली कार्यान्वयनका लागि चलचित्र विकास बोर्डले कन्सल्टयान्टका रूपमा भर्ती गरिएका मनीष पण्डितले रिलिज भएका सम्बन्धित फिल्मका निर्माता र वितरकलाई व्यापार हेर्न सक्ने पहुँच दिइसकेको बताए । ‘निर्मातालाई हामीले दिएको डाटाबाट सन्तुष्ट छन् भने बक्स अफिसबाट आएको र वितरकसँगको कलेक्सन डाटा टयाली गर्दा पनि मिलिरहेको छ । हामी अझै हलमा हुने इनपुट डाटा र आउटपुट डाटाको वैधानिकता परीक्षण गरिरहेका छौं ।

राजधानीका हलमा यो काम करिब करिब सकिएको छ,’ पण्डितले अब बोर्डको ध्यान मोफसलका हलमा ई–टिकेटिङको चरणदेखि बक्स अफिस प्रणाली लगाउनेमा केन्द्रित रहने उल्लेख गर्दै भने । सरकारले माघ १ देखि मोफसलमा पनि बक्स अफिस लागू गरिने घोषणा गरिसकेको छ । ‘अहिले काठमाडौंका बक्स अफिस लागेका २० हलमध्ये ९० प्रतिशत हलबाट रियल टाइम डाटा आइरहेको छ । क्यूएफएक्स, एफक्यूब र बीएसआर मल्टिप्लेक्सबाट आधा घण्टाभित्रमा डाटा पाएका छौं । ती मल्टिप्लेक्समा पहिल्यै आन्तरिक बक्स अफिसको सफ्टवेयर भएकाले गर्दा केन्द्रीय बक्स अफिसको सिस्टममा आबद्ध हुन केही परिवर्तन गर्नु परिरहेकोले रियल टाइममा आउन समय लागेको हो,’ पण्डितले निर्माता र वितकरले पनि छिट्टै रियल टाइममा फिल्मको बिजनेस रिपोर्ट लिन सक्ने ठोकुवा गर्छन् ।


चलचित्र निर्माता संघ र चलचित्र संघबीच वैशाख ३० मा १७ बुँदे सम्झौता भएको थियो । जसमा हल र निर्माताले फिल्मले गर्ने कलेक्सनको सेयर बाँडफाँडदेखि प्रदर्शन सकिएको दुई साताभित्रमा निर्माताले वितरकबाट पूरा रकम पाउने गरी सम्झौता भएको थियो । निर्माता संघ अध्यक्ष आकाश अधिकारीले उक्त सम्झौता पनि कार्यान्वयनमा गइसकेको बताए । भने, ‘सम्बन्धित फिल्मको निर्माताले वितरकसँग गर्ने सम्झौता निर्माता संघले तयार पारेर कार्यान्वयनमा लैजानेछ भने वितरक र हलबीच हुने सम्झौता चलचित्र संघले तयार पार्नेछ । लिखित रूपमा भएपछि अब कार्यान्वयन गर्न सहज हुनेछ ।’


उनले यी सबैका लािग स्वयं निर्माता जागरुक हुनुपर्नेमा जोड दिए । ‘बक्स अफिसकै कुरामा पनि अझै अप्ठयारो र गाह्रो त झन् राजधानी बाहिरका हलमा छ । जहाँ ई–टिकेटिङको व्यवस्थासमेत छैन । त्यसैले पनि बक्स अफिस सफल बनाउन विकास बोर्डलाई यथाशक्य सहयोग गर्न र ढिलासुस्ती भएको खण्डमा सम्बन्धित निकायमा गएर आवाज पनि उठाउनुपर्छ ।’

प्रकाशित : श्रावण १६, २०७५ १०:१३
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT