अस्ट्रेलियामा ब्लाइन्ड रक्स

समाजले अपांगहरुप्रति ओभररियाक्ट गर्न छोडेर उनीहरु पनि सामान्य व्यक्तिसरह नै संघर्ष गर्न, जीवन बिताउन सक्छन् भन्ने बुझिदिनुपर्छ । - सृष्टि केसी
नारायण खड्का

अस्ट्रेलिया — जिन्दगीको सपना देख्ने उमेरमै उनले आँखा गुमाइन् । चिकित्सकको गलत सल्लाहले संसार हेर्नबाट वञ्चित भए पनि उनले आफ्नो हौसला भने जारी राखिन् ।

अहिले तिनै युवती नेपालमा रहेका दृष्टिविहीन तन्नेरीहरूको प्रेरणा मात्र बनेकी छैनन्, विदेशका विभिन्न मञ्चमा पुगेर एउटै सन्देश दिने प्रयास गरिरहेकी छन्— ‘ब्लाइन्ड रक्स’ ।

यो सृष्टि केसीको अभियानको नाम हो । अन्धोपन भएका युवायुवतीका लागि कलात्मक तालिमहरू दिँदै उनी उत्प्रेरणामूलक अभियानहरू गर्छिन् । यही शीर्षकमा मिलन चाम्सले फिल्म समेत बनाएका छन् । यही अभियान लिएर उनी २० भन्दा बढी देशमा पुगिसकेकी छन् ।

Yamaha

काठमाडौंमा जन्मिएकी सृष्टिले आँखा चिलाउने भएपछि चिकित्सकको सल्लाहमा औषधि प्रयोग गरिन् । तर छोटो समयसम्म मात्र प्रयोग गर्न हुने औषधि लामो समय चलाइएपछि उनले बिस्तारै आँखाको ज्योति गुमाइन् ।

‘केही दिनअघिसम्म आँखा देखिरहेकी एउटी युवतीलाई आँखा गुमाउँदा कस्तो महसुस हुन्छ, कल्पना गर्नुस् त ?’ सप्तपरी कार्यक्रममा सहभागी हुन अस्ट्रेलिया आइपुगेकी उनले कान्तिपुरसँग भनिन् ।

अचानक आँखा गुमाएपछि केही समय हताश र निराश भइन् उनी । तर, अर्कै माध्यमबाट संसार नियाल्ने अठोट गरिन् र भिन्न ढंगले अघि बढिन् । ‘मलाई जीवन नयाँ तरिकाले बुझ्ने अवसर पाएको अनुभव भयो,’ उनले भनिन् ।

यो क्रममा उनले सबैभन्दा धेरै सुनेको र भोगेको भनेकै ‘बिचरा’ शब्द हो रे । ‘के आँखा गुमेर कुनै व्यक्ति अन्धो हुनेबित्तिकै बिचरा हुन्छ ?’ उनले भनिन् । उनको अनुभवमा शारीरिक रूपले कमजोर भएकालाई यो समाजले त्योभन्दा बढी अपांग बनाउँछ । उनको आग्रह छ, ‘समाजले ओभररियाक्ट गर्न छोडेर अपांगहरू पनि सामान्य व्यक्तिसरह नै संघर्ष गर्न, जीवन बिताउन सक्छन् भनेर बुझिदिनुपर्छ ।’

देशविदेशबाट लिएको ज्ञान र अनुभव नेपालका दृष्टिविहीनहरूको आत्मविश्वास बढाउन खर्च गरिरहेकी उनी कुराकानी क्रममा प्रेमबारे पनि खुलिन्, ‘म आँखा मात्र देख्न नसक्ने हो, ममा पनि अरू जस्तै फिलिङ छ, अरूसँग नजिक हुन मन लाग्छ र माया गर्न मन लाग्छ ।’ कोही व्यक्ति आफ्नो मनमा रहेको बताए पनि नाम भने खुलाउन चाहिनन् । ‘अहिले त मायाप्रेमभन्दा पनि दृष्टिविहीनहरूको आत्मविश्वास र सहयोगका लागि केन्द्रित हुन चाहन्छु,’ उनले भनिन् ।

उनले अस्ट्रेलियाका विभिन्न शहरमा दृष्टिविहिनहरूका कार्यक्रम र गोष्ठीमा समेत सहभागिता जनाइन् ।

प्रकाशित : भाद्र ४, २०७५ ०९:२१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

बुझाउँदै भयवाद

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — हङकङ बस्दै आएका नेपाली स्रष्टा देश सुब्बाले दुई दशकअघि नयाँ चिन्तन अघि सारे– भयवाद । यो दर्शनलाई हङकङ, अमेरिका, क्यानाडा, नाइजेरिया जस्ता धेरै मुलुकका विश्वविद्यालयले अध्ययनको विषय बनाए ।

राजधानीमा आयोजित कार्यक्रममा भयवाद दर्शनबारे बोल्दै यसका चिन्तक देश सुब्बा । तस्बिर : प्रदीप मेन्याङबो

उनको भयवादमै आधारित रहेर क्यानाडेली दार्शनिक प्रा. माइकल आर फिसर, भारतीय लेखक बी मारिया कुमार र सुब्बा स्वयंले संयुक्त रुपमा ‘फिलोसोफी अफ फियरिज्म : इस्टवेस्ट डायलग, फियर, ल एन्ड क्रिमिनोलोजी’ पुस्तक निकाले, जसलाई फियरलेसनेस इन्स्टिच्युटमार्फत अमेरिकी प्रकाशन गृह एक्सलिब्रिटिसले छाप्यो ।

आखिर के हो त भयवाद ? भयवाद केन्द्रद्वारा आइतबार राजधानीमा आयोजित कार्यक्रममा विभिन्न प्राज्ञ, प्राध्यापक, शोधार्थी र विद्यार्थीहरूका माझ सुब्बाले भने, ‘जीवनलाई भयले सञ्चालन, निर्देशन र नियन्त्रण गर्छ । भयवाद दर्शन नयाँ भए पनि पछिल्लो समयमा पाश्चात्य दर्शन र भारतीय दर्शनका प्राज्ञिक समुदायले चासो र रुचिका साथ अध्ययन गर्दै छन् ।’

उनले आफ्नो दर्शनले भय सिर्जना गर्ने नभएर त्यसको व्यवस्थापन गर्ने बताए । आफ्नो दर्शनमै आधारित रहेर नाइजेरियाका दार्शनिक ओसिनाकाची अकुमा कालु र माइकल ब्यासे इनोयोले ‘द स्टेज अफ द फियरोलोजिस्ट’ र ‘फिलोसोफी अफ फियर : अ मुभ टु ओभरकमिङ नेगेटिभ फियर’ पुस्तक प्रकाशित गरेको उनले जनाए । ‘भारतीय लेखक बी मारिया कुमार र बीएस सुस्मिताको ‘द युथ डोन्ट क्राई’ पनि भयवादमै आधारित पुस्तक हो’, उनले भने ।

सुब्बाले सन् २०१४ मा किताबघर प्रकाशन गृहबाट नेपालीमा ‘भयवाद’ र अंग्रेजीमा अमेरिकी प्रकाशनगृह एक्सलिब्रिटिसबाट ‘फिलोसोफी अफ फियरिज्म’ निकालिसकेका छन् । विमर्शका क्रममा उनले भने, ‘नेपालमा कतिपयले नबुझेर भयवादलाई सानो साहित्यिक आन्दोलन सम्भिँmदा रहेछन् । तर यो साहित्यिक आन्दोलन होइन, बरु यो दर्शनको आधारमा साहित्य सिर्जना गर्न सकिन्छ । प्रयोगको रूपमा पूर्वोत्तर भारतका गैरनेपालीभाषीहरूले साहित्य सिर्जना गरिरहेका छन् ।’

विमर्शमा नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानका दर्शन विभाग प्रमुख प्रा. दिनेशराज पन्तले भयवादलाई अझ उचाइमा पुर्‍याउन थप बौद्धिक अन्तरक्रिया बढाउनुपर्ने औंल्याए । समालोचक प्रा. मोहनराज शर्माले भयवादमा मानवीय जीवनदर्शन समेटिएको बताए । प्रा. राजेन्द्र सुवेदी, पुष्कर लोहनी, अनिल पौडेल र सांसद जयकुमारले भयवादमाथि जिज्ञासा राखे ।

कार्यक्रममा केन्द्रले वार्षिक रूपमा प्रदान गर्दै आएको ‘तिलमती भयवाद पुरस्कार’ यो वर्ष नाइजेरियाका दार्शनिक ओसिनाकाची अकुमा कालुलाई दुई सय अमेरिकी डलरसहित प्रदान गरियो । द फिलोसोफी अफ फियरिज्म स्टडी सेन्टर नेपालले अफ्रिकामा भयवाद अध्ययन, अध्यापन, पुरस्कार वितरण र कोष सञ्चालनका लागि अधिकार प्रत्यायोजन गरिएको केन्द्र अध्यक्ष प्रा. टंकप्रसाद न्यौपानेले बताए ।

प्रकाशित : भाद्र ४, २०७५ ०९:१८
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT