बालुवाटारमा तीज उल्लास

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — खासमा उनलाई तीजको शुभकामनाका लागि स्टेजमा बोलाइएको थियो । तर, टोखा नगरपालिकाकी उपमेयर ज्ञानमाया डंगोलले कविता सुनाउन थालिन् । पछिल्लो पटक बढदो तडकभडकका कारण तीजको मौलिक पहिचान गुम्दै गएको भन्दै उनले कवितामै व्यंग्य कसिन् ।

प्रधानमन्त्री निवास बालुवाटारमा मंगलबार मनाइएको तीज कार्यक्रममा सहभागीहरू ।

तीज आउनु महिना दिनअघि नै देखासिकी गर्ने सहरियाप्रति उनी कटाक्ष गर्दै थिइन् :

गाउँमा तीज कहिले हो कहिले
सहरमा एक महिना पहिले...

Yamaha

स्थानीय तहका महिला जनप्रतिनिधि, सांसददेखि मन्त्री पत्नीहरूसहितले प्रधानमन्त्री निवास, बालुवाटारमा मंगलबार यसरी तीजमा बढदै गएको विकृतिप्रति चिन्ता जनाए । उनीहरूले तिजको नेपाली परम्परा जोगाउँदै यसलाई विकृत हुनबाट बचाउन घरघरबाट पहल हुनुपर्ने औंल्याए । त्यस्तै चिन्ताकै गीत गाए, नाचे अनि शाकाहारी दर खाए । यसको चाँजोपाँजो मिलाएकी थिइन् प्रधानमन्त्रीपत्नी राधिका शाक्यले । ‘तीज र तिहार भनेको त सबै नेपाली चेलीहरूको पर्व हो,’ दर खाँदै गर्दा सांसद सरिता न्यौपानेले भनिन्, ‘अचेल यो सभ्य हुनबाट अलिक चिप्लिन थालेको छ । तीजको साख हामी आफैँले जोगाउनुपर्छ ।’


कलाकार संगीता लामा नाच्दै गर्दा एकै छिनका लागि आइपुगेका प्रधानमन्त्री केपी ओलीले सामाजिक सञ्जालका कारण पछिल्लो पुस्ताको मनोविज्ञानमाथि प्रहार भइरहेको बताए । संगीताले नृत्य गर्दैगर्दा चेली माइतीको भलाकुसारी गुन्जिएको थियो, गीतमै । प्रधानमन्त्रीको चिन्ता भने अहिलेको तीज ‘चेली–माइतीबीचको भलाकुसारी’ भन्दा पर पुगेको प्रति थियो ।


‘हामीले हुर्किंदै गरेको नयाँ पुस्ताप्रति चासो दिन छाडेका छौं,’ प्रधानमन्त्री ओलीले भने, ‘अभिभावक भएपछि सन्तानप्रतिको उत्तरदायित्व पनि पूरा गर्नैपर्छ । निश्चित समयसम्म उनीहरूलाई गाइड गर्नुपर्छ । अहिले सामाजिक सञ्जालबाट हाम्रो संस्कृतिमाथि प्रहार गर्ने काम भइरहेको छ । यो एक प्रकारको घुमाउरो हस्तक्षेप हो । हाम्रो मौलिक ज्ञान, परम्परा र संस्कृति जोगाउन यतातिर पनि ख्याल पुर्‍याउनुपर्छ ।’


यसपछि प्रधानमन्त्रीले महिलाहरूलाई व्रत बस्दा आफ्नो स्वास्थ्यको पनि ख्याल पुर्‍याउन सुझाए, समाजमा बढदै गएको महिला हिंसाविरुद्ध आवाज उठाउन पनि तीजको प्लेटफर्म प्रयोग गर्न आग्रह गरे ।


कवि अनिता लामाद्वारा तीजकै सन्दर्भ जोडिएको सिर्जना वाचनसहित सुरु भएको समारोहमा आमाघरकी सञ्चालक दिलशोभा श्रेष्ठ, सूर्यविनायक नगरपालिकाकी उपमेयर जुना बस्नेत, बिना बाँस्तोला, शोभा श्रेष्ठ लगायतले तीजलाई नारी विभेदविरुद्धको चाडका रूपमा मनाउन आग्रह गरे ।


‘तीजलाई सांस्कृतिक सद्भावको रूपमा पनि जोड्न सकिन्छ,’ कार्यक्रम संयोजकसमेत रहेकी अनिताले भनिन्, ‘संस्कृति जोगाउने कुरा त छँदै छ,’ उनले आफ्नो रचनामा भने तीजलाई विम्ब बनाएर नारी समानताको वकालत गरेकी थिइन् ।

प्रकाशित : भाद्र २७, २०७५ ०८:३६
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

निम्फ अवार्डमा १४ फिल्म

कान्तिपुर संवाददाता

न्युयोर्क — आदिवासी विषय, समाज र संस्कृतिमाथि बनेका नेपाली फिल्म केन्द्रित रहेर अमेरिकामा हुँदै आएको नेपाल आदिवासी फिल्म महोत्सव (निम्फ) का लागि ९ फिचर फिल्म, ३ सर्ट फिल्म र २ डकुमेन्ट्री छनोटमा परेका छन् ।

नेपाल आदिवासी जनजाति महासंघ (फिप्ना) ले गर्दै आएको यो फिल्म महोत्सव मुलुकबाहिर हुने सबैभन्दा ठूलो नेपाली आदिवासी फिल्म महोत्सव हो । यही सेप्टेम्बर १५ र १६ मा हुने महोत्सवको दोस्रो संस्करणका लागि सबै तयारी पूरा भएको आयोजकले बताएको छ ।


फिप्नाले न्युयोर्कको ज्याक्सन हाइटस्थित मुस्ताङ किदुङको कार्यालयमा पत्रकार सम्मेलन गरी अवार्डमा छानिएकाको सूची सार्वजनिक गरेको हो । फिचर, सर्ट र डकुमेन्ट्री फिल्मका लागि आवेदन परेका ४६ फिल्ममध्ये पहिलो चरणमा २४ वटा छनोट गरिएको र तीमध्ये पनि हरेक समुदायसँग सम्बन्धित संस्थाहरूद्वारा गठित जुरीबाट अन्तिम सूची निकालिएको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ ।


छनोटमा परेका फिल्ममा गुरुङ समुदायबाट सुवास गुरुङ निर्देशित ‘भेडीगोठालो’, तामाङ समुदायबाट रोशन फयुबाको ‘सेम कि तम’, नेवार समुदायबाट अमृतमान महर्जनको ‘स्वयनगु’, मगर समुदायबाट मेजन पुनको ‘रैया’, राई समुदायबाट वीरबहादुर राईको ‘यारी’, शेर्पा समुदायबाट आङ कुंगा ङिमा शेर्पाको ‘टिन्छेन फमा’, लिम्बू समुदायबाट किशोर सुब्बाको ‘साम’, मनाङ समुदायबाट खुसबहादुर गुरुङको ‘मनांगे नानी’, याक्खा समुदायबाट अरुण प्रधानको निर्देशन रहेको ‘ओम्ला’ छन् ।


यी फिल्ममध्येबाट १२ विधामा निम्फ अवार्ड दिइनेछ । उत्कृष्ट फिल्म, अभिनेता, अभिनेत्री, कथा, भेषभूषा, निर्देशक, छायांकन, अभिनय कला, संगीतलगायत अडियन्स च्वाइस अवार्डलाई नगद पुरस्कार दिइनेछ । विज्ञप्तिअनुसार, उत्कृष्ट फिल्मलाई १ लाख २५ हजार रुपैयाँ, उत्कृष्ट लघु फिल्म र उत्कृष्ट डकुमेन्ट्रीलाई जनही ३१ हजार रुपैयाँ दिइनेछ ।


अवार्डलाई निष्पक्ष र विवादरहित बनाउन फिल्म, सञ्चार, अधिकारकर्मी तथा कला र संस्कृति क्षेत्रमा आवद्ध जुरी बनाइएको छ । सञ्चारकर्मी शैलेश श्रेष्ठ संयोजक रहेको जुरीमा शम्भु मोक्तान, रोज लामा, लीला राई, छिरिङ रिञ्जिन गुरुङ छन् । त्यसैगरी लघु फिल्म र डकुमेन्ट्रीका लागि फिप्ना संघीय परिषदका सभामुख विनोद पोमोको संयोजकत्वमा मच्छेदेवी गुरुङ र ङिमा पाख्रिन रहेको जुरी बनाइएको छ ।


फिप्नाका महासचिव प्रेम गुरुङका अनुसार महोत्सवमा विभिन्न सांस्कृतिक कार्यक्रम तथा कला र संस्कृति झल्कने मनोरञ्जनात्मक प्रस्तुतिसमेत देखाइनेछन् । दर्शकको मतका आधारमा उत्कृष्ट प्रस्तुति गर्ने समूहले ५ सय डलरको पुरस्कारसमेत पाउनेछ ।

प्रकाशित : भाद्र २७, २०७५ ०८:३५
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT