"अधुरो यात्रा" लाई पूरा पुरस्कार

प्रदीप मेयाङ्बो

सुनसरी — एउटी बालिकामाथि अन्याय हुन्छ । तिनलाई घरमालिकले पढाउने भनेर धर्मपुत्री बनाएर राखे पनि पटकपटक बलात्कृत हुन्छिन् ।

बलात्कारपछि गर्भ बस्छ । एक दिन अचानक उनको मृत्यु हुन्छ । मृत्यु भएको खबर घरमालिक र उनका सदस्यले छरछिमेकीलाई जानकारी नै नदिई कफिन बक्स बनाएर मसानघाट लैजाने तयारी गरेपछि छरछिमेकले थाहा पाउँछन् । घरमालिकले अन्तिम सयमसम्म आफूलाई बचाउन अनेक प्रयास गरे पनि अन्तत: ती घरमालिक दोषी बन्छन् र जेल सजाय भोग्छन् ।

Citizen

बालकलाकारहरूले मञ्चमा आत्मा बनेर आएकी बाल कलाकार खामुना राई (अनुशा) को फक्रिन नपाउँदै निमोठिएको सपना, इच्छा र आकांक्षाहरू आफ्नी साथी रिन्की (विकिसा विष्ट) सँग गरेको मर्मस्पर्शी वार्तालापले दर्शकको आँखा रसाएको थियो । निर्णायकलाई भावुक बनाएको थियो । किनकी त्यो वास्तविक घटनामा आधारित कथा थियो । २०७३ फागुन १६ गते धरानमा हत्या गरिएकी १३ वर्षीय अनुशा राई हत्या प्रकरणलाई नाटकले फेरि तहल्का मच्चायो ।

धरान प्रज्ञा प्रतिष्ठानले मंगलबार धरान सभागृहमा आयोजना गरेको धरान बाल नाट्य महोत्सवमा मञ्चन गरिएको ‘अधुरो यात्रा’ बाल नाटकको कथा र दृश्य हो । युरेका आवासीय स्कुलका शान्तिराम राईद्वारा लिखित र निर्देशित बाल नाटक ‘अधुरो यात्रा’ कुनै काल्पनिक कथा भने होइन । अढाइ वर्षअघि धरान-१६ सखुवागाछीमा भएको वास्तविक घटना हो । जिल्ला अदालत सुनसरीले २०७३ चैत १४ मा अनुशा हत्या र बलात्कार गरेको अभियोगमा बलिमान र पदमकुमारी राई दम्पतीलाई पुर्पक्षका लागि जेल चलान गरेको घटनालाई नाट्य रूपान्तरण गरेर बालकलाकारहरूले मञ्चन गरेका थिए ।

समाज र परिवारमा बालबालिकामाथि हुने यस्ता हिंसा, यौन दुव्र्यवहार, घरेलु हिंसा, छोरा र छोरीमा हुने विभेद, बलात्कार जस्ता घटनालाई धरानका बालकलाकारहरूले बाल नाट्य महोत्सवमा कलात्कम रूपमा आधा दर्जन नाटक मञ्चन गरेर स्याबासी पाए ।

पूर्वेली रंगमञ्चमा स्थापित शोभा खजुम, शारदा शाक्य र कविता नेपालले मञ्चन भएको आधा दर्जन बाल नाटकमध्ये अधुरो सपनालाई प्रथम पुरस्कारका लागि सिफारिस गरे । नभन्दै अधुरो यात्राले प्रथम पुरस्कारसँगै नगद ४५ हजार रुपैयाँ र नाटकका लेखन निर्देशक शान्तिराम राईले उत्कृष्ट निर्देशकको पुरस्कारका साथ नगद १० हजार पाए । निर्देशक राईले उत्कृष्ट निर्देशक भएर पाएको रकम धरानमा थिएटर हल निर्माणका लागि महोत्सवका संयोजक गोपाल देवानलाई मञ्चमै हस्तान्तरण गरेका थिए ।

धरानमा आयोजित दोस्रो बाल नाटक महोत्सवमा बालबालिकाले समाजमा घटेका वास्तविक घटनाका आधारमा दर्शकको मनछुने नाटक प्रदर्शन गर्छन् होला भनेर कमै कल्पना गरेका थिए । दर्शकले सोचविपरीत बालनाट्य महोत्सवमा बालकालिकाहरूले आफूभित्रको कल्पनाशीलता, सृजनशीलतालाई वास्तविक घटनामा आधारित बाल नाटक प्रदर्शन गरे ।

प्रकाशित : जेष्ठ २, २०७६ ०९:०७
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

‘योगमाया’ अब रंगमञ्चमा

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — योगमाया नेपाली माझ परिचित नाम भए पनि उनको जीवनकाल र योगदानका बारेमा कमै मात्र जानकार छन् । अब भने योगमायाको जीवनकाललाई रंगमञ्चमा हेर्न पाइने भएको छ ।

नीलम कार्की निहारिकाले लामो अध्ययन र अन्वेषणपछि योगमायाको जीवनकालमा आधारित रही लेखेको पुस्तक ‘योगमाया’ लाई नै आधार बनाई रंगकर्मी टंक चौलागाईंले नाट्य रूपान्तरण गरी मन्चन गर्ने भएकाहुन् । नाटकको निर्देशन पनि चौलागाईंले नै गर्नेछन् ।

योगमायाले दासप्रथा, सतिप्रथा, बालविवाह, छुवाछुत, थिचोमिचो र भेदभावजस्ता कुरीति, विसंगति र विकृतिविरुद्ध आवाज उठाएकी थिइन् । उनले धर्मका अपव्याख्या र विसंगतिलाई खुलेरै विरोध गरिन् । निहारिकाले ‘योगमाया’ कै लागि मदन पुरस्कार पनि जितेकी थिइन् ।

यतिबेला रिहर्सल भइरहेको नाटकमा भने प्रकेश सिन्धुलीयको सहनिर्देशन र सुरज तमुको कोरियोग्राफी रहने बताइएको छ । स्कुल थिएटर नेपाल र सांग्र्रिला फाउन्डेसनको प्रस्तुति रहने नाटकको मुख्य भूमिकामा कलाकार मिथिला शर्मा देखिँदै छिन् । उनी लामो समयपछि रंगमञ्चमा योगमायाको चरित्रका आउन पाउनुलाई अवसरका साथै चुनौती पनि रहेको स्वीकार गर्छिन् ।

सहयोगी संस्था काठमाडौं प्रज्ञाकुञ्ज स्कुलको परिसरमा अभ्यास भइरहेको सो नाटकमा मिथिलासँगै राधा श्रेष्ठ, प्रभाकर न्यौपाने, प्रल्हाद खरेल, श्याम खडा, प्रकेश सिन्धुलीय, राज न्यौपाने, सुरज तमु, दीपिका ढकाल, सुमन कुइकेल, सरस्वती अधिकारी, सगुन पोखरेल, आकांक्षा जिसी, पुष्पराज अवस्थी लगायतका रंगकर्मीहरू हुनेछन् । ‘योगमाया’ जेठ २४ गते देखि असार १६ गते सम्म बत्तीसपुतलीस्थित शिल्पी थिएटरको गोठाले नाटकघरमा प्रस्तुत हुने जनाइएको छ ।

प्रकाशित : जेष्ठ २, २०७६ ०९:०६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT