हिम्मतवाली योगमाया

कान्तिपुर संवाददाता

जहानियाँ राणा शासनको बेला मुलुक अँध्यारोमा थियो  । सतिप्रथा, दासप्रथा, जातीय छुवाछुत, भेदभाव, नारीमाथिको शोषण जस्ता तिरस्कारमा जेलिएको त्यही अँध्यारो समय पूर्वबाट उदाइन् योगमाया न्यौपाने  ।

समाज सुधारकको रूपमा त्यतिबेलै राणाविरोधी विद्रोह गरेकी उनीमाथि उपन्यास लेखेकी थिइन् गतवर्ष निलम कार्की निहारिकाले । मदन पुरस्कार पाउन सफल यही उपन्यासमाथि तयार पारिएको नाटकमा यति बेला ‘जिउँदो’ योगमाया भेट्न सकिन्छ । नाटक बत्तिसपुतलीस्थित शिल्पी थिएटरमा मञ्चन भइरहेको छ ।

टंक चौलागाईंले निर्देशन तथा नाट्य रूपान्तरण गरेको नाटकमा कट्टर राणाशासनविरुद्ध भोजपुर दिङ्लाकी योगमाया न्यौपानेले चालेको पाइला र त्यो बेलाको समाजमा उनले गरेको संघर्षलाई जीवन्त रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ । रंगमञ्चबाट नै कलामा उदाएर नेपाली फिल्मी क्षेत्रमा प्रसिद्धि कमाएकी मिथिला शर्मा नाटकमा योगमायाको चरित्रमा छिन् ।

विद्रोही, सामाजिक एवं धार्मिक सुधार अभियन्ताका रूपमा निभाएको योगमायाको भूमिकालाई मिथिलाले अब्बल ढंगले अभिनयमा उतारेकी छन् । तत्कालीन सामाजिक थिचोमिचो र अन्यायलाई सहन नसकेर अग्नि–समाधि गर्न खोजेकी योगमाया र उनका अन्य अनुयायीहरूलाई राणाहरूको निर्देशनमा पक्राउ गरी कैदी बनाएर अनेक यातना दिएको दृश्यले दर्शकलाई झड्का दिन्छ ।

तत्कालीन सामाजिक कुरीति र त्यसप्रति सत्ताले गरेको संरक्षणविरुद्ध योगमाया कति दृढ भएर लागेकी थिइन् भन्ने नाटकले बताउँछ । भोजपुर मझुवाबेंसीको आश्रमबाट विद्रोह गरेकी विधवा योगमायाले सामाजिक समानता, छुवाछुत र नारी विभेदको अन्त्यसँगै धर्मराज्य स्थापनाका लागि भन्दै काठमाडौं यात्रा गर्दाको दृश्यले दर्शकलाई पनि जोसिलो बनाइदिन्छ । तर ‘हिम्मतवाली’ योगमाया अन्त्य भने जल समाधिबाट हुन्छ ।

अन्यायले सीमा नाघेपछि सहन नसकेको भन्दै विसं १९४१ मा २ सय ४० जना चेलीसहित उनले अरुण नदीमा हाम फालेकी थिइन् । श्री ३ जुद्धशमशेरका पालामा भएको यो विद्रोह सामाजिक र राजनीतिक सुधारमा ऐतिहासिक मानिए पनि उनको निराशापूर्ण अन्त्यले दर्शकलाई पनि निराश बनाउँछ । निर्देशक टंक चौंलागाईं भने योगमायाको जीवनका यी उतारचढाव र निराशाजनक अन्त्यलाई निकै मिहिनेतसाथ देखाउने कोसिस गरेका छन् ।

कथित तल्लो जातको बिहे गरेको कारण समाजबाट बहिष्कृत मात्र नभई कालोमोसो दली अपमानजनक रूपमा गाउँ निकाला गरेको दृश्य, मन्दिरदेखि पँधेरोसम्म हुने जातीय विभेद बालविवाहजस्ता सन्दर्भमार्फत त्यति बेलाको समाज नाटकमा जिउँदो रूपमा भेटिन्छ ।

‘योगमायाले छोडेको इतिहासप्रतिको सम्मान गर्न उपन्यासलाई नाट्य रूपान्तरण गरिएको निर्देशक चौलागाईंले बताए । दुई दर्जनभन्दा बढी कलाकारहरूलाई उनले मञ्चमा उतारेका छन् ।
असार १६ गतेसम्म नियमित मञ्चन हुने नाटकमा मिथिलासँगै साथै प्रल्हाद खरेल, प्रभाकर न्यौपाने, श्याम खडा, सुमन कुइँकेल, सुवास क्षेत्री, सुरज तमुलगायतले अभिनय गरेका छन् ।

प्रकाशित : जेष्ठ २९, २०७६ १०:१८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

‘८३’ मा रणवीर पत्नी दीपिका

कान्तिपुर संवाददाता

कलाकार हुनुको फाइदा उनीहरू रियल मात्रै नभई रिल लाइफ पनि बाँच्न पाउँछन्  । विभिन्न चरित्र निर्वाहका साथै फरकफरक जोडीका रूपमा देखिन पाउनु गैरकलाकारका लागि रोचक कुरा हो  ।

गतवर्ष मात्रै धुमधामसँग विवाह गरेका रणवीर सिंह र दीपिका पादुकोण रिल लाइफमा पनि पति–पत्नीका रूपमा देखिने भएका छन् ।

कविर सिंहको निर्देशन रहने फिल्म ‘८३’ मा रणवीरले पूर्व क्रिकेटर कपिल देवको भूमिका निर्वाह गर्ने यसअघि नै सार्वजनिक भइसकेको थियो भने उनकी पत्नी रोमी भाटियाको चरित्रमा दीपिका हुने खबर स्वयं अभिनेत्रीले नै खुलासा गरेकी हुन् । त्यसो त यसअघि पनि रणवीर–दीपिका यस फिल्ममा एकसाथ देखिन लागेको हल्ला चलेको भने थियो ।

दीपिकाले भने आफू रणवीरको पत्नीको भूमिकाका लागि उक्त फिल्म खेल्न राजी नभएको जिकिर गर्दै भनेकी छन्, ‘हाम्रो निजी सम्बन्धले काममा प्रभावित गर्दैन । हो, यस फिल्ममा कपिल देवको चरित्र निर्वाह गर्न मैले रणवीरबाहेक अर्को कुनै योग्य अभिनेता नै देखेको छैन । तैपनि यदि कोही उक्त रोलका लागि खेल्दै हुन्थ्यो भने पनि म रोमी भाटियाको भूमिकामा खेल्न तयार हुन्थें । यो जे भइरहेछ, हाम्रो व्यक्तिगत इच्छा र सम्बन्धका कारणले नभई फिल्मप्रतिको मेरो उत्साह र लगावकै कारण हो ।’

अब भने यो जोडी विवाहपछि एकसाथ पहिलो पटक फिल्म ‘८३’ मा नै देखिने छन् । विवाहपछि प्रायः बलिउडमा अभिनेत्रीहरूले काम पाउन छोडेका प्रशस्त उदाहरण छन् । सायद यही कारण पनि दीपिका निजी कारणले करिअरमा असर नपार्ने पक्षमा वकालत गर्दै आएकी छन् ।

‘जब तपाईं फिल्म व्यवसायमा हुनुहुन्छ भने तपाईं त्यसमा एउटा भूमिका निर्वाह गरिरहनुभएको छ । त्यो समय कसैले पनि आफ्नो को स्टार पति हो कि भाइ हो कि अथवा नजिकको को हो भनेर सोच्दैन, सोध्दैन । बस्, आफ्नो भूमिकालाई कसरी न्याय दिने भन्ने कोसिसमा नै लागिपर्छ,’ दीपिकाले एक अन्तरवार्तामा भनेकी छन् ।

फिल्म भारतीय क्रिकेट टिमले सन् १९८३ को विश्वकप जित्दाको कहानीलाई दर्साइने बताइएको छ । जुन बेला टिमको कप्तान कपिल देव थिए । त्यसबाहेक फिल्ममा कपिल देव र रोमीबीचको प्रेम प्रसंगलाई पनि जोडिने उल्लेख गरिएको छ ।त्यसो त विवाहलगत्तै दीपिकाले मेघना गुलजारको फिल्म ‘छपाक’ खेल्न पाएकी थिइन् । जसमा उनी एसिड आक्रमणमा परेकी युवतीको भूमिका निर्वाह गरिरहेकी छन् ।


प्रकाशित : जेष्ठ २९, २०७६ १०:११
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT