सिन्डिकेट गर्न नपाउँदा आन्दोलनको धम्की

-राज्यलाई तर्साएर सिन्डिकेट गर्न खोजिँदै छ, सामाजिक बहिष्कार गर्नुपर्छ : उपभोक्ता अधिकारकर्मी
-व्यवसायीसँग सोमबार छलफल गर्छौं : निगम
-बन्द गरे कारबाही हुन्छ : आपूर्ति सचिव देवकोटा
राजु चौधरी

काठमाडौं — सिन्डिकेट गर्न नपाउँदा पेट्रोलियम ढुवानी व्यवसायीले पेट्रोलियम पदार्थ लोड/अनलोड ठप्प पार्ने चेतावनी दिएका छन् । नयाँ टयांकर थप्न लागेको भन्दै पुरानाले आन्दोलनको धम्की दिएका हुन् ।

पेट्रोलियम ढुवानी व्यवसायी महासंघले बिहीबार विज्ञप्ति जारी गर्दै सरकारी ऐन विपरीत लोड/अनलोड ठप्प पार्ने धम्की दिएका हुन् । अत्यावश्यक सेवा सचालन ऐन २०१४ र अत्यावश्यक पदार्थ नियन्त्रण (अधिकार) ऐन २०१७ अनुसार ढुवानीमा अवरोध, बन्द हडताल गर्न पाइँदैन । ऐन विपरीत कार्य गर्ने कुनै पनि व्यक्ति, व्यवसाय र उद्योगलाई जिल्ला प्रशासन कार्यालयलाई कारबाही गर्ने अधिकार दिएको छ । ढुवानीमा कुनै प्रकारको अवरोध सिर्जना गरे ऐनअनुसार कैद र जरिवाना हुन सक्छ । तर, व्यवसायीले ऐन विपरीत कात्तिक १५ गतेसम्म माग सम्बोधन नगरे लोड/अनलोड ठप्प पार्ने निर्णय गरेका छन् । महासंघका कार्यबाहक अध्यक्ष गुणराज निरौलाले निगमले आफैंले बनाएको विनियमावली विपरीत २ सय टयांकरलाई ढुवानी अनुमति दिएकाले बाध्य भएर आन्दोलनका कार्यक्रम सार्वजनिक गरेको बताए ।

‘निगमले ०७३ पुस ८ मा नयाँ पेट्रोलियम ढुवानी नियमावली जारी गर्‍यो । जेठ ०७४ सम्म सूचना नईि दुई सयवटा नयाँ टयांकरले अनुमति लिएको सूचना प्राप्त भयो,’ उनले भने, ‘३५ दिने सूचनाबिना अनुमति दिइएको टयांकरको अनुमति तत्काल खारेज हुनुपर्ने माग हो ।’ व्यवसायीका अनुसार विनियमावलीअनुसार आवश्यक ठाउँका लागि ३५ दिने सार्वजनिक सूचना प्रकाशित गर्नुपर्छ । तर, बिनासूचना अनुमति दिएको उनीहरूको गुनासो छ । कार्यबाहक अध्यक्ष निरौलाका अनुसार व्यवसायीको विरोधपछि निगमले भदौ २२ गते नयाँ थपिएको टयांकरको अनुमति खारेज गरिएको सूचना गोरखापत्रमा प्रकाशित गरेको थियो ।

निगमले अनुमति खारेज गरेको सूचना प्रकाशन गरे पनि करिब १२ वटा टयांकर तयारी अवस्थामा रहेको र तीनवटाले ढुवानीका लागि अनुमति प्राप्त गरेको महासंघको दाबी छ । ‘एकातर्फ अनुमति खारेज गरेको सूचना प्रकाशन गर्ने, अर्कोतर्फ ढुवानीका लागि अनुमति दिइएको अवस्था छ,’ कार्यबाहक अध्यक्ष निरौलाले भने, ‘यो गैरकानुनी काम भयो । त्यसको अन्त होस् भनेर ढुवानी लोड/अनलोड नगर्ने निर्णय भएको छ ।’ व्यवसायीका अनुसार निगमले मध्यमाञ्चलका लागि अनुमति दिएको छ । ती टयांकरले रक्सौल–काठमाडौं, बरौनी–अमलेखगन्जलगायत क्षेत्रमा ढुवानी गर्ने पाउने महासंघले जनाएको छ ।

ढुवानी बन्द गर्नका लागि पेट्रोलियम ढुवानी व्यवसायी संघ, वीरगन्ज तथा मध्यमाञ्चल पेट्रोलियम ढुवानी व्यवसायी संघ हेटौंडाको संयुक्त बैठकले गरेको थियो । उक्त बैठकको निर्णय अइतबार महासंघले पनि सर्वसम्मतले पारित गरेको हो । निजी स्वार्थ पूरा गर्न व्यवसायीले आन्दोलनको धम्की दिएपछि उपभोक्ता अधिकारकर्मीले पनि आपत्ति जनाएका छन् । इन्धन अत्यावश्यक वस्तुभित्र परेका गैरकानुनी/नाजायज कार्य तत्काल फिर्ता लिनुपर्ने उनीहरूको आग्रह छ । ‘मुलुक चुनावमा होमिएको अवस्थामा अत्यावश्यक वस्तुको हडताल गर्छु भन्नु राज्यलाई थर्काउनु हो । ठगी गरेर खाना नपाउँदा राज्यलाई धम्की दिन खोजिएको छ,’ राष्ट्रिय उपभोक्ता मञ्चका अध्यक्ष प्रेमलाल महर्जनले भने, ‘अनौतिक माग राखेर आन्दोलन गर्न खोज्नेलाई कारबाही हुनुपर्छ । कडा रूपमा सामाजिक बहिष्कार गर्नुपर्छ ।’ ढुवानी व्यवसायीको मागको सन्दर्भमा आन्दोलन गर्नुपर्ने अवस्था नरहेको उनको दाबी छ । ‘वार्ताका रूपमा जायज माग सम्बोधन गर्न सकिन्छ,’ उनले भने, ‘तर, बन्द हडताल गरेर राज्य/उपभोक्तालाई थर्काउन पाइँदैन ।’

निगमका प्रवक्ता वीरेन्द्र गोइतले व्यवसायीहरूको मागबारे सोमबार छलफल गरिने बताए । ‘निर्वाचनको समयमा अत्यावश्यक वस्तु बन्द गर्न पाइँदैन । गर्न पनि दिँदैनौं,’ उनले भने, ‘व्यवसायीहरूको केही गुनासो भए सोमबार छलफल गरेर समाधान गर्छौं ।’ उनका अनुसार एक/दुई दिन बन्दले वितरण प्रणाली नै बिग्रिन्छ । त्यसको असर १०/१५ दिनसम्म हुने उनले बताए । बन्द गरे ऐनअनुसार कारबाही हुने गोइतले बताए ।

अत्यावश्यक सेवा सञ्चालन ऐन २०१४ का अनुसार अत्यावश्यक सेवाको ढुवानीमा अवरोध गरेमा वा त्यसमा भाग लिएमा वा लिइरहेमा निजलाई ६ महिनासम्म कैद वा २ सय रुपैयाँसम्म जरिवाना वा दुवै सजाय हुने व्यवस्था छ ।

हडताल गर्न वा त्यसमा भाग लिन वा भाग लिई राख्न कुनै व्यक्तिले अरूलाई दुरुत्साहन गरेमा निजलाई एक वर्षसम्म कैद वा १ हजार रुपैयाँसम्म जरिवाना वा दुवै सजाय हुने पनि ऐनमा उल्लेख छ । सरकारले ऐनअनुसार कारबाही गर्ने बताए पनि हालसम्म कुनै व्यवसायीलाई कारबाही भएको छैन ।

आपूर्ति सचिव कृष्णप्रसाद देवकोटाले इन्धनको ढुवानी बन्द नहुने बताए । व्यवसायीले बन्द गरे कानुनअनुसार कारबाहीको दायरामा ल्याइने उनले बताए । ‘बन्द हँुदैन । बन्द गरेर जे पनि हुन्छ भन्ने सोचाइ हो भने कारबाही हुन्छ,’ उनले भने, ‘बन्द गरे भने तत्काल सूचना प्रकाशित गरेर ५ सय टयांकरका लागि अनुमति दिन्छु ।’

मन्त्रालयले पछिल्लो ५ वर्षमा अनुमति दिइएको टयांकरको विवरण उपलब्ध गराउन निगमलाई निर्देशन दिएको छ । ‘०६९ साउनदेखि कानुनबमोजिम र कानुन विपरीत तोक आदेशका भरमा स्वीकृतिमा दिइएका टयांकरको संख्या १५ दिनभित्र पेस गर्न निगमलाई निर्देशन दिएका छौं,’ उनले भने । यसअघि टयांकर ढुवानीकै विषयमा अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगमा समेत उजुरी परेको थियो । आयोगले पनि नियमावली बनाएर सोहीअनुसार अनुमति दिन निर्देशन दिएको थियो ।

टयांकरको अनुमति दिँदा सोहीअनुसार सार्वजनिक सूचना जारी गरेर दिनुपर्ने व्यवसायी दाबी गर्छन् ।

प्रकाशित : कार्तिक १३, २०७४ ०८:४५
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

विश्वकै धनाढय बने अमेजोनका मालिक बेजोस

दिनेश यादव

काठमाडौं — अमेरिकी ई–कमर्स कम्पनी अमेजोनका संस्थापक तथा प्रमुख कार्यकारी प्रमुख (सीईओ) जेफ बेजोस विश्वकै सर्वाधिक धनाढय बनेका छन् । उनले आफ्नो कुल सम्पत्तिका साथ माइक्रोसफ्टका सहसंस्थापक बिल गेट्सलाई पछाडि छाडेका छन् ।

अमेरिकी अखबार ‘फोब्र्स’ का अनुसार अमेजोनको सेयरमा दुई प्रतिशतभन्दा बढीले वृद्धि भई बेजोसको कुल सम्पत्ति ९३ करोड डलरले माथि उक्लिएको छ । यो रकमसँगै उनी विश्वकै नं. १ अर्बपति बनेका हुन् । हाल उनको सम्पत्ति बढेर ९३ दशमलव १ अर्ब अमेरिकी डलर पुगेको छ । अर्बपति बिल गेट्सको सम्पत्ति ८९ दशमलव ९ अर्ब डलरभन्दा यो रकम केही मात्र बढी हो । हालै उनले अमेरिकामा सबैभन्दा महँगो ग्रोसरी चेन ‘होल फुड्स’ खरिद गरेका थिए । यसले पनि बेजोसको सम्पत्ति बढाउन सहयोग गरेको हो । ग्रोसरीबाट उनले एकैपटकमा दुई अर्ब अमेरिकी डलर कमाएका थिए । 

 बिल गेट्सलाई बेजोसले सम्पत्तिमा पछाडि पारेको यो पहिलोपटक भने होइन । यसअघि जुलाईमा पनि उनले गेट्सलाई उछिन्नेका थिए । तर, त्यसताका उनी केही घण्टामै गेट्सभन्दा तल परेका थिए । २७ जुलाईमा अमेजोनको सेयर माथि उक्लिएसँगै बेजोसको सम्पत्ति ९३ दशमलव १ अर्ब डलर पुगेको हो । छ महिनाअघि अमानसियो ओर्टेगा र वारेन बफेटलाई पनि पछाडि पार्दै दोस्रो ठूलो धनाढय बनेका थिए । बेजोसले यसै वर्ष आफ्नो सम्पत्तिमा १० दशमलव २ अर्ब डलर जोडेका छन् । उनी पहिलोपटक सन् १९९८ मा फोब्र्सको चार सय धनाढयमा समावेश भएका थिए । बिल गेट्सले अर्बपतिहरूलाई आफ्नो सम्पत्तिबाट कम्तीमा आधा दान गर्न प्रोत्साहित गराउने उद्देश्यले वारेन बफेटसँग मिलेर च्यारिटी इन्स्टिटयुसन गिभिङ प्लेजको स्थापना गरेका छन् । सन् २०१६ मा गेट्ले यसमा ३१ दशमलव १ अर्ब डलर दान गरेका थिए । फोब्र्सका अनुसार गिभिङ प्लेजमा हस्ताक्षर नगर्ने बेजोसले सन् २०१५ को अन्त्यसम्ममा यसमा करिब सय मिलियन डलर दान गरेका थिए । 

आफैंले खोलेको कम्पनी अमेजोनबाट उनी लखपति हुँदै अर्बपति र अहिले विश्वकै सर्वाधिक धनाढय बनेका छन् । हाल बेजोस अमेरिकी प्रविधि क्षेत्रका चर्चित उद्यमी र लगानीकर्ताका रूपमा पनि चिन्छिन् । ई–कमर्सको विकासमा उनको अतुलनीय योगदान रहेको छ । उनको बाल्यकाल त्यति राम्रो रहेन । बेजोसको जन्म एउटी किशोरी आमाबाट भएको हो । आमा ज्याकी (१६ वर्ष) सँगै पढ्ने साथी टेड (१८ वर्ष) सँग प्रेममा बाँधिएर गर्भवती भएकी थिइन् । तिनकै नासोका रूपमा बेजोसको जन्म भएको हो । टेडले धेरै रक्सी खाने गरेकाले दिक्क भई ज्याकीले उनीसँग अलग्गिने निर्णय गरेकी थिइन् । बेजोस ४ वर्ष टेकेकै बेला ज्याकीले क्युबाबाट बसाइ सराइ गरी आएका मिगल बेजोससँग अर्को विवाह गरिन् तर जेफलाई आफैंसँग राखिन् । पछि उनलाई हजुरबुबाको ठूलो फर्ममा लगियो । त्यहीँ उनले आफ्नै हातले काम गर्न सिकेका थिए । ५ वर्ष उमेरमा बेजोसले एमोलो ११ चन्द्रमामा अवतरण गरेको देखेका थिए । त्यसपछि उनी अन्तरिक्ष यात्री बन्ने निर्णयमा पुगेका थिए । आठ वर्षका हुँदा उनी किताबको किरा भइसकेका थिए । उनको यो बानीबाट अभिभावक चिन्तित थिए । यो बानीलाई सुधार्न अभिभावकले उनलाई फुटबल खेलमा रुचि बढाउने प्रयास गरेका थिए । १० वर्ष टेक्दा मिगल आफ्नो जन्म दिने बुबा नभएको थाहा पाएपछि उनी अत्यन्तै चिन्तित भएका थिए । पछि त्यो तनावलाई उनले आफंै व्यवस्थापन गरे । कलेज उमेरमा पुग्दा उनी भौतिकशास्त्र पढ्न चाहन्थे तर पछि उनले त्यो सोच त्याग्दै प्रिन्स्टोन विश्वविद्यालयबाट कम्प्युटर विज्ञान र इलेक्ट्रिकल इन्जिनियरिङमा स्नातक गरे । अहिले त्यही जेफ बेजोस विश्वकै सर्वाधिक धनाढय बनेका छन् ।

सधैं हँसिलो मिजाजका उनी एकैपटक तीनवटा कम्पनीको जिम्मेवारी सजिलै सम्हाल्दै आएका छन् । ५३ वर्षका भइसक्दा पनि उनको जोस र जाँगरमा कुनै कमी आएको छैन । बेजोसको जन्म १२ जनवरी १९६४ मा अमेरिकास्थित न्युमेक्सिकोको अल्ब्युक्विर्कमा भएको हो । सुरुमा कम्प्युटरमा उनको बढी लगाव थियो । त्यही भएर यसलाई उच्च शिक्षाका लागि रोजेका हुन् । स्नातक सकेपछि उनले वाल स्ट्रिटमा काम गरेका थिए । सन् १९९० ताका उनी विभिन्न क्षेत्रमा लगानी गर्ने कम्पनी ‘डीई सा’ का सबैभन्दा कम उमेरका वरिष्ठ उपाध्यक्ष बनाइएका थिए । त्यसको ४ वर्षपछि उनले त्यो आकर्षक नोकरी छाडेर अमेजोन डट कम खोले । एउटा वास्तविक बुक स्टोरका रूपमा यसलाई विकसित गरे । यो अनलाइन बुक स्टोर इन्टरनेट बजारमा सफल रहयो । 

सानैदेखि उनी बढी जिज्ञासु स्वभावका थिए । किशोर अवस्थामा पुग्दा आफ्ना परिवारका सदस्यहरूका साथ अमेरिकाको मियामी पुग्दा त्यहाँ उनले ‘लभ फर कम्प्युटर’ विकास गरेका थिए । हाई स्कुलमा पढदै गर्दा चार, पाँच र छ कक्षाका विद्यार्थीहरूका लागि ‘द ड्रिम इन्स्टिच्युट’ मार्फत शैक्षिक ग्रीष्मकालीन शिविर सुरु गरेका थिए । यो नै उनको पहिलो व्यापार थियो । स्नातक सकेलगत्तै वाल स्ट्रिट, फिटेल, ब्याङर्स ट्रस्ट र लगानी गर्ने बोर्ड ‘डीई सा’ लगायतका कम्पनीबाट उनलाई काम गर्ने प्रस्ताव आएको थियो । तर, उनले कामका लागि वालस्ट्रिट रोजेका थिए । पछि अन्य कम्पनीमा पनि काम गरे । त्यहाँ कमाएको रकमले उनी आफ्नै कम्पनी खोलेका हुन् । सुरुमा किताबहरूको व्यापार गर्न खोलेको अनलाइन कम्पनीले पछि विभिन्न सेवा र उत्पादनहरू सुरु गर्‍यो । पछि नयाँ भिडियोहरूको व्यापारसमेत सुरु गरे । अमेजोन डट कम ‘वल्र्डवाइड वेब’ मा संसारको सबैभन्दा ठूलो फुटकर व्यापार गर्ने र इन्टरनेट बिक्री गर्ने हाल एउटा मोडल नै बनेको छ । 

बेजोसका अन्य व्यापारहरूमा एयरोस्पेस र समाचारपत्रहरू पनि हो । उनले निजी लगानीमा एयरोस्पेस विकास गर्ने कम्पनी खोले । सन् २०१३ मा उनले २५० मिलियनमा ‘द वासिङगटन पोस्ट’ खरिद गरेका थिए । वाल स्ट्रिट जर्नलसँगको एक साक्षात्कारमा उनले सुत्नुको महत्त्वबारे बेलीविस्तार लगाउँदै भनेका थिए, ‘अधिकांश सीईओहरू राति करिब चार घण्टा मात्रै सुत्ने गरेको मैले सुनेको छु । म भने ८ घण्टासम्म सुत्छु । किनभने निद्राले तनाव र बढी काम गराइलाई काउन्टर दिन्छ ।’ जेफ बेजोस आफ्नो कार्यालय जाँदा स्लिपिङ ब्याग लिएरै जाने गर्छन् । निद्राबाट ब्युँझिनका लागि उनी कहिल्यै पनि अलार्म प्रयोग गर्दैनन् । 
(एजेन्सीहरू) 

प्रकाशित : कार्तिक १३, २०७४ ०८:४५
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT