खसे खोला, बाँचे भेट होला

चट्टानमा अड्याएर पाँचवटा उत्तिसका काठ जोडेर बनाइको फडके नै वारपार गर्ने एक मात्र बाटो
आश गुरुङ

लमजुङ — घोप्टे र काप्रेबीचको घोप्टेखोलामा बाढी एकनास बगिरहेको छ । ढुंगे चट्टान मात्रै बाँकी राखेर पहिरोले सबै खोतलेर लगेको छ । चट्टानमै अड्याएर वारपार गर्न उत्तिसका पाँचवटा काठले फडके बनाइएको छ । त्यसैको सहारामा ज्यानको बाजी राखेर स्थानीय वारपार गरिरहेका छन् । करिब ६० मिटर दूरीमा मर्स्याङ्दीको ठूलो भेल छ । एक पाइला मात्रै तलमाथि भए घोप्टेखोलाबाट सिधै मर्स्याङ्दी पुगिन्छ ।

‘अलिकति मात्रै तलमाथि भए सिधै खोलामा हो । परिवारले खोजेर कहाँ पाउनु,’ बुधबारको भीषण पहिरोबाट घाइते ६७ वर्षीय बलबहादुर तामाङले फडके पार गरेपछि भने, ‘मरे यही खोला, बाँचे भेट होला भनेर फडके तर्न लगाएँ । केटाहरूले तारिदिए ।’ मर्स्याङ्दी गाउँपालिका ४ च्याम्चेका उनको लमजुङ सामुदायिक अस्पतालमा उपचार भइरहेको छ ।

Yamaha

बेंसीसहर–चामे सडकमा पर्ने लमजुङ खण्डको मर्स्याङ्दी गापा ३ को अर्खलेबेंसीदेखि श्रीचौरसम्म बुधबारको बाढीपहिरोले क्षतविक्षत बनाएको छ । अर्खलेबेंसी, घोप्टेभीर, काप्रेभीरमा चट्टान मात्रै बाँकी छन् । पहिरोले जिप पुरिएपछि बाहिर निस्केर ज्यान जोगाएका बलबहादुरलगायत १० घाइतेलाई स्थानीयले डेढ घण्टा लगाएर पहिरो गइरहेकै ठाउँबाट उद्धार गरी घोप्टेगाउँ पुर्‍याए । उनीहरूले बिहीबार घोप्टे पुलको फडके तरेका हुन् । ‘गाउँमा आत्तिएँ, कहिले निस्कौंला जस्तो भयो । मरे मर्छ, बाँचे बाँचिन्छ भनेर छोरा (सुकलाल) लाई बोक्न लगाएँ,’ ८१ वर्षीया उरमाया तामाङले भनिन्, ‘फडके हल्लियो । आज मर्ने दिन रहेछ भनेर थुर्थुर कामेँ । जसोतसो फडके पार भयो । अब बाँचियो झैं लाग्यो । खुसीले रोएँ ।’

नारायणगढमा छोरीको घरपैंचोमा जाने भन्दै आएका बलबहादुर र भारतीय पेन्सन क्याम्पमा पट्टा नवीकरण गर्न आएकी उरमायाजस्ता धेरैले जोखिम मोलेर फडके तरिरहेका छन् । बेंसीसहर आउजाउ गर्ने स्थानीय, पर्यटक तथा अन्य यात्रु जोखिम मोलेर त्यही फडके तरिरहेको घोप्टेका जितबहादुर गुरुङले बताए ।

अर्खलेमा बुधबार बज्यै नाता पर्ने ललितमायालाई पहिराले बगाएको खबर सुने पनि उनी झट्टै जान सकेनन् । बिहीबार साँझपख मात्रै पुगे । ‘केटाहरूले फडके बनाएपछि त्यहीँबाट गएँ,’ उनले भने, ‘उभिँदै, बस्दै ढुंगा समातेर पहरा तरियो । फडके कसरी पार गरियो, थाहै भएन ।’ छिमेकी गाउँ शीलढुंगाको कन्यादेवी प्राविका शिक्षक रुपलाल गुरुङका अनुसार बाढीपहिरोले गाउँलाई घेरेको छ । बालबालिका स्कुल आउजाउ गर्न सकेका छैनन् ।

‘पहिरो खस्दै छ । वरपरका गाउँ जान सकिएको छैन,’ उनले भने, ‘सामान ल्याउन पनि गाह्रो भयो । कोही बिरामी भए के गर्ने ?’ उक्त गाउँमा घाइतेलाई उद्धार गर्न गएको नेपाली सेनाको हेलिकप्टर बिहीबार ल्यान्ड गर्ने ठाउँ नहुँदा माथिबाटै राहत झारेर फर्केको थियो । उक्त गाउँमा १२ परिवार बस्छन् ।

पहिरोमा करिब ३० जना फसेपछि उक्त फडकेबाट तारिएको स्याँगेका पर्यटन व्यवसायी नरबहादुर गुरुङले बताए । ‘पहिरोमा फसेपछि सबै रोइकराइ गरेर फोन आयो । सबै भोकै । चाउचाउ, बिस्कुट र पानी किनेर लगियो,’ उनले भने, ‘वारिबाट फ्याँकेर पहिरोपीडित र घाइतेलाई दियौं । त्यसपछि फडके तार्‍यौं ।’

स्याँगेकै खुसीराम परियार, घेर्मु खानीगाउँ, घोप्टे गाउँका युवा मिलेर उक्त फडके बनाएको उनले बताए । फडकेबाहेक मान्छे हिँड्ने अर्को विकल्प छैन । उनका अनुसार रातभरि निदाउन सकिएको छैन । मर्स्याङ्दी गापा ४ का अध्यक्ष सुमन गुरुङका अनुसार अलपत्र र जोखिममा परेकालाई उद्धार गर्न उक्त फडके बनाई तारिएको हो । ‘गाउँलेले फडके प्रयोग नगरी सुखै छैन । सडक नबनाउँदासम्म विकल्प छैन,’ उनले भने । बुधबारको मुसलधारे वर्षासँगै आएको बाढीपहिरोले सडक क्षतविक्षत बनाएपछि लमजुङ र मनाङ जोड्ने बेंसीसहर–चामे खण्ड अवरुद्ध छ ।

प्रकाशित : भाद्र २९, २०७५ २१:०४
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

खड्गबहादुर विश्वकर्मामाथि अर्को आदेश

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — सर्वोच्च अदालतले नेकपा माओवादीका नेता खड्गबहादुर विश्वकर्मालाई तत्काल रिहा गर्न सरकारका नाममा चौथो पटक बन्दी प्रत्यक्षीकरण आदेश जारी गरेको छ । न्यायाधीशहरू अनिलकुमार सिन्हा र प्रकाशमानसिंह राउतको संयुक्त इजलासले विश्वकर्मालाई प्रहरीले बिनाआधार र कारण पक्राउ गरेको ठहर गरेको हो । 

हातकडी लगाइएका विप्लव माओवादीका प्रबक्ता खड्गबहादुर बिक । पाइल तस्बिर ।

सर्वोच्च अदालतको आदेशपछि शुक्रबार रिहा भएका उनी बाहिर निस्कने क्रममा अदालतको गेटमै पक्राउ परेका छन् । प्रहरीले दाङ उपमहानगरपालिका ५ मा बम विस्फोट गराएको आरोप विश्वकर्मामाथि लगाएको थियो । त्यस क्रममा ९ जना प्रहरी घाइते भएको र घाइतेमध्ये म्यादी प्रहरी विनोद चौधरीको मृत्यु भएकाले उनीमाथि कर्तव्य ज्यान मुद्दामा प्रहरीले अदालतबाट म्याद थपको प्रयास गरेको थियो ।

सुरुमा प्रकाण्डलाई दाङको इलाका प्रहरी कार्यालयले म्याद थपका लागि जिल्ला अदालतमा पेस गरेको थियो । त्यस क्रममा अदालतले म्याद थप्न इन्कार गरेपछि जिल्ला प्रहरी कार्यालय भोजपुरसमेतको पत्रका आधारमा ८ दिन म्याद थपको स्वीकृति दिएको थियो । सर्वोच्चको आदेशमा भनिएको छ, ‘जिल्ला अदालतको आदेशमा म्याद थपको कारण र आधार उल्लेख भएको देखिएन ।’

भदौ २८ गतेपछि दाङ जिल्ला अदालतले समेत विश्वकर्मालाई थुनामा राख्ने अनुमति दिएन तर प्रहरीले भने थुनामा राखिरह्यो । सर्वोच्चको आदेशमा भनिएको छ, ‘पक्राउ पुर्जी जारी गर्न अनुमति नभएको अवस्थामा समेत निरन्तर थुनामा राखिएको कार्यलाई कानुनसम्मत भन्न मिल्ने अवस्था रहेन ।’

सर्वोच्च अदालतले विश्वकर्मालाई निरन्तर प्रक्रिया मिचेर थुन्ने कामले नागरिकको मौलिक हकमाथि प्रहार गरेको संकेतसमेत गरेको छ । उसले पटकपटकको गैरकानुनी थुनाका कारण अदालतको आदेश निस्तेज भएको उल्लेख गर्दै थप आदेश जारी गर्नुपर्ने अवस्था आउने चेतावनीसमेत दिएको छ ।

‘अदालतको आदेशको मर्यादाका पालनाका लागि संविधानबमोजिम अन्य उपयुक्त आदेशसमेत जारी गर्नुपर्ने अवस्था आउन सक्छ । यस्तो अवस्था आउन नदिन राज्यका निकायहरू बढी गम्भीर र जिम्मेवार हुनैपर्छ’ आदेशमा भनिएको छ, ‘नागरिकको वैयक्तिक स्वतन्त्रता उपयोगको विषयमा सरकार तथा मातहतका निकाय असंवेदनशील र गैरजिम्मेवार हुने छुटका लागि यो अदालत मौन रहन नसक्नेतर्फ सरकार र मातहतका निकाय तथा पदाधिकारीहरूको समेत गम्भीर ध्यानाकर्षण गराइएको छ ।’

प्रकाशित : भाद्र २९, २०७५ २०:५६
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT