अनगिन्ती सम्भावना

समृद्ध पूर्व
१४ जिल्ला समेटिएको प्रदेश १ मा ३ हिमाली, ९ पहाडी जिल्ला छन् । तराईका ३ जिल्ला खाद्यान्नका लागि प्रसिद्ध छन् ।
माधव घिमिरे

 प्रदेश १ को विकासका लागि पर्यटन, जलस्रोत, कृषि, उद्योगको विकासलाई महत्त्वपूर्ण रूपमा हेरिएको छ  । यी क्षेत्रमा व्यवस्थित लगानी हुन सके आर्थिक दृष्टिले अग्रणी बन्ने आधार प्रशस्त छ  ।

हिमाल, पहाड र तराई तीनैखाले भौगोलिक विशेषता यही प्रदेशमा पाइन्छ । भरपुर प्राकृतिक सम्पदा, सम्भावनायुक्त कृषि क्षेत्र, जलस्रोतको पर्याप्तता, औद्योगिक क्षेत्र अनि जैविक–सांस्कृतिक विविधिताजस्ता पक्षलाई भरथेग गर्दै पूर्वाधार विकास गरे ती क्षेत्रबाट अधिकतम लाभ लिन सकिने अवस्था छ । कृषिको व्यावसायीकरण गरी आम्दानी बढाउन सकिन्छ । पर्यटन र जलस्रोतको विकासले पनि आर्थिक उन्नतिमा टेवा पुर्‍याउने अवस्था छ ।


१४ जिल्ला समेटिएको यो प्रदेशमा ३ हिमाली जिल्ला छन् । तिनमा पर्यटन विकासको ठोस योजना बन्नुपर्ने आवश्यकता देखिन्छ । कृषिमा अग्रणी ९ पहाडी जिल्ला छन् । तराईका ३ जिल्ला खाद्यान्नका लागि प्रसिद्ध छन् । १ महानगर, २ उपमहानगर, ४६ नगरपालिका र ८८ गाउँपालिका रहेको प्रदेशको जनसंख्या करिब ४५ लाख छ । पर्यटन व्यवसायी भविष श्रेष्ठ पर्यटन यो प्रदेशको विकासका लागि मुख्य आधार भएको बताउँछन् । सर्वोच्च शिखर सगरमाथा र ८ हजार मिटरभन्दा अग्ला ५ हिमाल पनि यहीं छन् । सगरमाथा वन्यजन्तु आरक्ष, मकालु वरुण वन्यजन्तु आरक्ष, कञ्चनजंघा संरक्षण क्षेत्र, कोसीटप्पु वन्यजन्तु आरक्षजस्ता जैविक विविधतायुक्त क्षेत्र यहीं पर्छन् । पाथिभरा, हलेसी, कन्काई, बराहक्षेत्र, विष्णुपादुका, चतरा, रामधुनी, छिन्ताङदेवी र सभापोखरीलगायत अनेक धार्मिक पर्यटकीय स्थलले पनि आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटक आकर्षित गरिरहेका छन् । ती क्षेत्रलाई थप व्यवस्थित गरी पर्यटक आगमन अझ बढाउन सकिने अवस्था छ ।


चिया, अलैंची, अदुवा, रुद्राक्षजस्ता बढी मूल्य भित्र्याउन सकिने उत्पादनको भरपर्दो बजार विस्तार गर्नतिर नीति निर्माताको ध्यान जानु आवश्यक देखिन्छ । उत्पादन बढाएर गुणस्तरमा ध्यान दिए हाल भइरहेको निर्यात परिमाणलाई बढाउन सकिने व्यापार तथा निकासी प्रवर्द्धन केन्द्रका क्षेत्रीय प्रमुख कृष्ण रेग्मी बताउँछन् । प्रदेश १ को निर्यात व्यापारमा कृषि उपजको महत्त्वपूर्ण योगदान छ ।गत आवमा प्रदेश १ ले करिब ३० अर्ब ५४ करोड ३९ लाख बराबरको निकासी व्यापार गरेको तथ्यांक छ । यसमा कृषिजन्य उत्पादन, चिया, अदुवा, अम्लिसो, जडीबुटी, तयारी पोसाक, मासुजन्य पदार्थ र केही औद्योगिक उत्पादनको महत्त्वपूर्ण योगदान छ ।जलस्रोतका हिसाबले पनि अग्रणी जिल्ला प्रदेशमा समेटिएका छन् । तमोर, सुनकोसी, दूधकोसी, अरुणजस्ता नदीको पानी उपयोग गरी जलविद्युत् उत्पादन गर्न सकिने अवस्था रहेको उद्योग वाणिज्य महासंघ प्रदेश समिति उपाध्यक्ष राजेन्द्र राउत बताउँछन् । यो प्रदेशबाट २० हजार मेगावाटभन्दा बढी बिजुली उत्पादन हुन सक्ने अनुमान छ । मुलुककै पुरानो सुनसरी–मोरङ औद्योगिक क्षेत्रमा साना–ठूला गरी ५ सय बढी उद्योग छन् । तिनबाट हुने कतिपय उत्पादन विदेश निर्यात भइरहेका छन् । कृषिमा आधारित उद्योगहरू स्थापना र विस्तार गर्न सके कच्चा पदार्थ उपयोग हुने साथै निर्यात बढाउन सकिने प्रशस्त आधार रहेको उद्योगीहरूले बताउँदै आएका छन् ।


नेपालको कुल कृषि उत्पादनको २१.५ प्रतिशत प्रदेश १ मा हुन्छ भने औद्योगिक योगदान १६.८ छ । सेवा क्षेत्रमा १३.६ योगदान दिने प्रदेश १ ले देशको कुल गार्हस्थ उत्पादनमा १७.५ प्रतिशत योगदान छ ।

प्रकाशित : जेष्ठ १०, २०७६ १०:५८
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

पाँचथर हत्या काण्ड : हत्यामा संलग्न भनी शङ्का गरिएका व्यक्ति मृत फेला

माधव घिमिरे

विराटनगर — पाँचथरको दक्षिण पश्चिमी गाउँ मिक्लाजुङ गाउँपालिकामा ९ जनाको हत्या भएको घटनामा संलग्न रहेको भनी आशंका गरिएका व्यक्ति मृत भेटिएका छन् । घटनास्थलभन्दा करिब डेढ घण्टा पैदल दुरीको लिम्बा गाउँमा उनी झुन्डिएको अवस्थामा फेला परेका हुन् ।

हत्या गरिएको मध्ये एक घर । तस्बिर : लक्ष्मी गौतम,कान्तिपुर टिभी ।

स्थानीय बासिन्दासँगको कुराकानी र घटनास्थल अवलोकनपछि प्रहरीले हत्यामा संलग्न रहेको शङ्का गरेका व्यक्ति मानबहादुर माखिम झुन्डिएको अवस्थामा मृत फेला परेको प्रहरीले जनाएको छ।

मानबहादुर हत्या गरिएको परिवारका कान्छा ज्वाइँ हुन्। उनको श्रीमतीसँग सम्बन्ध राम्रो नभएको र झगडा भइरहने गरेकाले सम्बन्ध विच्छेदको प्रक्रिया चलिरहेको थियो। बेमेल भएपछि श्रीमती माइत बस्दै आएकी थिइन्।

प्रदेश १ प्रहरी प्रमुख डिआईजी केदार रिजालका अनुसार घटनाको प्रकृतिका आधारमा शङ्का गरिएका व्यक्ति झुन्डिएको अवस्थामा फेला परेका छन्। बाँच्न सफल १२ वर्षीया सीता खजुमले घटनाका बेला एक जना मात्र व्यक्ति देखेको प्रहरीलाई बताएकी छन्। घटनास्थलमा कुनै हतियार फेला परेको छैन।

घटनास्थल मिक्लाजुङ ३ आरुबोटेभन्दा केही टाढा रहेको वडा ७ लिम्बा भन्ने स्थानको एक रुखमा मानबहादुर झुन्डिएको अवस्थामा फेला परेको प्रहरीले जनाएको छ। घटना भएका दुवै घर सिल गरी प्रहरीले अनुसन्धान गरिरहेको जनाएको छ।

पाँचथरका प्रमुख जिल्ला अधिकारी मुरारी वस्तीका अनुसार घटनाबारे सूक्ष्म अनुसन्धान भइरहेको छ। आफूसहितको टोली पनि घटनास्थलतर्फ गइरहेको उनले बताए। घटनास्थल पाँचथर सदरमुकाम फिदिमभन्दा करिब ६० किलोमिटर टाढा पर्छ।

पाँचथरका प्रहरी नायव उपरीक्षक नरेन्द्र कुँवरका अनुसार दशमी र राँकेस्थित प्रहरी चौकीबाट टोली घटनास्थल पुगिसकेको छ।

प्रदेश १ प्रहरी कार्यालयले पाँचथर हत्याकाण्डको अनुसन्धान गर्नका लागि प्रहरीको विभिन्न विभागको टोली परिचालन गरेको जनाएको छ ।अनुसन्धानका लागि केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरो, प्रदेश १ प्रहरी कार्यालयको अनुसन्धान समूह, धरानस्थित संघीय प्रहरी इकाइबाट वरिष्ठ प्रहरी उपरीक्षकसहितको टोली सक्रिय बनाइएको प्रदेश प्रहरी कार्यालय विराटनगरले बताएको छ । अनुसन्धानका लागि तालिम प्राप्त कुकुर पनि प्रयोग गरिएको कार्यालयले जानकारी दिएको छ ।

प्रकाशित : जेष्ठ ७, २०७६ १३:१६
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT