त्रिदोष हटाउने केसर

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौं — खाद्य पदार्थ, आयुर्वेद र पूजाअर्चनामा शताब्दियौँदेखि केसरको उपयोग हुँदै आएको छ ।

केसर एक प्रकारको सुगन्धित मसला हो । आयुर्वेदअनुसार, केसर रंगलाई निखार्ने र शिरसम्बन्धी रोग, घाउ, जुका, वान्ता, तथा वात, पित्त र कफसम्बन्धी त्रिदोष हटाउने मानिन्छ । 
यो उत्तेजक, बाजीकारक, यौनशक्ति कायम राख्ने पदार्थ हो । यस्तै रक्तशोधक, कफनाशक, गर्भाशयलाई स्वाभाविक आकारमा ल्याउन उपयोगी, निम्न रक्तचाप निको पार्न समेत उपयोगी मानिन्छ । यो दुग्धवर्धक, वातशूल हटाउने, पाचक पदार्थ हो । 

१५ लाख फूलबाट एक मिलोग्राम सुकेको केसर प्राप्त हुन्छ । तातो पानीमा हाल्दा केसरले पहेंलो रंग छोड्छ । यो रंग क्यारेटिनाइडका कारण हुन्छ । यस्तै केसरमा क्यारोटिन, लाइकोपिन, जियाज्याथिन, क्रोसिन, पिकेक्रोसिन आदि पाइन्छ । 

यसमा इस्टर किटोन एवं सुगन्धित तेलसमेत केही मात्रामा पाइन्छ । यसमा १.३७ प्रतिशत उडनशील र स्थिर तेल १३.४ प्रतिशत पाइन्छ । अन्य रसायनहरूमा तारपिन, एल्डिहाइड एवं तारपिन अल्कोहल पाईन्छ । यसमा पोटेसियम र फस्फोरससमेत पाईन्छ । यी रासायनिक एवं कार्बनिक यौगिकहरूकै कारण केसर अनमोल औषधि भएको हो । 

अपच, पेट दर्द, वायुविकारजस्ता पेटसम्बन्धी रोगमा केसर उपयोगी छ । चोट लागेको वा आगोले पोलेको ठाउँमा केसरको लेप लगाउँदा राहत अनुभव हुन्छ । 

महिलाहरूको अनियमित मासिकस्राव एवं यो समय हुने दुखाइलाई केसरले निको पार्छ । महिलाहरूमा मानसिक अवसाद एवं उदासीनता हुँदा पनि केसर दिने गरिन्छ ।

प्रकाशित : माघ २९, २०७३ ०८:५४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

पहिरोपीडितलाई जस्तापाता

कान्तिपुर संवाददाता

प्यूठान — गत साउन १० र ११ गतेको पहिरोमा परी पूर्ण रूपमा घर भत्किएका फोप्लीका ७८ परिवारलाई एक/एक बण्डल जस्तापाता र दुई/दुई थान कम्बल प्रदान गरिएको छ ।

शुक्रबार फोप्ली ३, अँधेरीमा पीडितलाई बोलाएर नेपाल ख्रिस्टियन राहत सेवा ललितपुर र अनुग्रह सामुदायिक विकास नेपालले राहत उपलब्ध गराएको हो ।

जस्तापाता, कम्बल र बालबालिकालाई न्यानो कपडा गरी प्रतिपरिवार २१ हजार रुपैयाँ बराबरको राहत दिइएको सेवाका सुपरभाइजर सुभास न्यौपानेले बताए । फोप्लीस्थित राजनीतिक दल, सामाजिक अगुवाको समन्वयमा राहत प्रदान गरिएको गाविस सचिव पुस्कर थापाले जनाए । 
राहत पाएपछि पीडित खुसी देखिए पनि घर कहाँ बनाउने भन्नेमा अन्यौल भएको उनीहरू बताउँछन् । ‘पहिरोले घर बगाएपछि गोठमा बस्दै आएका छौं,’ फोप्ली ८, स्याउलेबाट राहत लिन अँधेरी आएकी यमी घर्तीले भनिन्, ‘घर बनाउन श्रीमान्ले भारतबाट पैसा पठाउनु भएको छ । जस्तापाता पनि मिल्यो । तर, घर निर्माण गर्ने ठाउँ छैन । कहाँ बनाउनु ?’ उनले गाउँका अगुवासँग घर बनाउने ठाउँबारे सल्लाह माग्दा अहिलेसम्म सुरक्षित स्थान पहिचान गर्न नसकेको बताइन् ।
पीडितका अनुसार गएको वर्षा जताततै पहिरो गएको छ । जमिन चिरिएकाले घर ठड्याउन सुरक्षित स्थान नहुँदा उनीहरू यही अन्योलमा छन् । ‘अहिलेसम्म झन्डै ३० हजार नगद राहत पाएका छौं,’ स्याउलेकै यमी खडकाले भनिन्, ‘घर बनाउने भनेर खर्च नगरी राखेकी छु । छाउने जस्तापाता पनि पाऊँ तर जमिनको पहिचान हुन सकेन ।’ सरकारले भूगर्भविद् पठाउने भने पनि नपठाएकाले सबैलाई घर कहाँ बनाउने भन्ने अन्योल रहेको खडकाले बताइन् । प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल लुङको बाहानेमा आएर पहिरोपीडितलाई भूकम्प पीडितसरह राहत र भूगर्भविद् पठाउने आश्वासन दिए पनि अहिलेसम्म कोही नआउँदा दु:ख लागेको उनले बताइन् । भूगर्भविद् आएर सुरक्षित स्थान पहिचान गरिदिए घर बनाउन थाल्ने उनको भनाइ छ । पहिरोमा परी फोप्लीमा १४ परिवारका २७ जनाको ज्यान गएको थियो ।

प्रकाशित : माघ २९, २०७३ ०८:५४
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT