राम्रो पुस्तकले स्मरणशक्तिलाई तिखार्छ

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौं — एउटा अनुसन्धानको दाबीअनुसार, राम्रो पुस्तक पढ्नाले मस्तिष्कमा सकारात्मक परिवर्तन आउँछ, यसले स्मरणशक्तिलाई तिखार्छ ।

यो अध्ययन जर्नल ब्रेन कनेक्टिभिटीमा प्रकाशित भएको हो । यो अनुसन्धानअन्तर्गत विश्वविद्यालयका २१ विद्यार्थीलाई रावर्ट हारिसको पुस्तक ‘पाम्पेई’, पढ्न दिइएको थियो । १९ दिनसम्मको निगरानीमा मस्तिष्कको बायाँ खण्ड सक्रिय पाइयो । यो अध्ययनमा फंग्सनल म्याग्नेटिक रेसोनेन्स इमेजिङ (एफएमआरआई) को सहयोग लिइएको थियो ।

राम्रो पुस्तक पढ्नाले मस्तिष्कमा सकारात्मक परिवर्तन आउँछ । राम्रो पुस्तक पढ्नाले मस्तिष्कमा कुनै कामलाई गर्नका लागि विचारको गतिविधि सक्रिय हुन्छ । यसले मस्तिष्क कुनै विषयलाई छिट्टै याद गर्छ ।

अनुसन्धानअनुसार, राम्रो कथा पढ्नाले मस्तिष्कको काम गर्ने तरिका पनि परिवर्तन गर्न सकिन्छ । यदि तपाईं केही बढी नै नकारात्मक सोचाइ राख्नुहुन्छ भने राम्रो पुस्तक पढेर तपाईं यसलाई सकारात्मकबनाउन सक्नुहुन्छ ।

अध्ययनमा एफएमआरआई स्केनरको सहयोगले थाहा पाइयो कि कथा पढ्नाले मस्तिष्कको आरामको अवस्थामा परिवर्तन आउँछ ।

कथाले हाम्रो जीवनलाई आकार दिन्छ । एउटा राम्रो कथा मस्तिष्कको सम्झना क्षमता बढाउँछ । कथा पढ्नाले मस्तिष्कमा स्नायुसम्बन्धी परिवर्तन हुन्छ । शरीरमा उत्तेजना हुन्छ र हामी आफूलाई कथाको पात्रको रूपमा अनुभव गर्न थाल्छौं । पुस्तक पढ्ने समय मस्तिष्क ‘भर्चुवल (यथार्थभाषी) दुनियाँमा पुग्छ र त्यही गतिविधिलाई सही मान्छ ।

प्रकाशित : आश्विन २१, २०७४ ०८:४०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

यात्रुसँग मनोमानी भाडा

सुदीप कैनी, प्रतीक्षा काफ्ले

गोरखा\स्याङ्जा — गाउँमा दसैं मनाएर कर्मथलो फर्कने यात्रुसँग सार्वजनिक यातायातका साधनले मनोमानी भाडा असुुल्न थालेका छन् । यात्रुमाथि चालक–सहचालकले दुव्र्यवहार गरेको गुनासोसमेत व्यापक छ ।

पत्नीलाई पोखरा पठाउन गोरखा बसपार्क पुगेका एक कर्मचारीलाई सहचालकले दुव्र्यवहार गरेपछि प्रशासनमा उजुरी गरे । सहचालकले पोखरा जान दोब्बर भाडा मागेपछि ती कर्मचारीले प्रतिवाद गर्दा दुव्र्यवहार खेप्नुपरेको थियो । ‘३ सय भाडा लाग्ने ठाउँमा ५ सय मागे,’ उनले भने, ‘भनेजति भाडा नपाएपछि गाडीबाट झोला नै फालिदिए ।’ चाडपर्वमा यात्रुको चाप बढेको मौका छोपेर यातायात व्यवसायीले दोब्बर–तेब्बर भाडा लिने गरेका हुन् । दोब्बरभन्दा बढी भाडा लिएकै आरोपमा एक सहचालकलाई प्रहरीले पक्राउ गरी सचेत गराएको थियो । काठमाडौं, पोखरा, नारायणगढलगायत लामो दूरीमा चल्ने सवारी साधनले दोब्बर भाडा माग्ने गरेको सर्वसाधारणको गुनासो छ ।

बढी भाडा लिनकै लागि व्यवसायीबीच नियमित यातायात व्यवसायी समितिको ‘क्यु’ मै नबसी आ–आफ्नै ढंगले गाडी चलाउने होडबाजी छ । ग्रामीण सडकमा चल्ने बसले पनि तोकिएभन्दा बढी भाडा लिने गरेका छन् । ‘दोब्बर भाडा नदिए गाडी नै चढाउन मान्दैनन्,’ अजिरकोट गाउँपालिकाका रामचन्द्र अधिकारीले भने । भच्चेक चल्ने जिपले ५ सयदेखि २ हजारसम्म भाडा लिने गरेका छन् । यात्रु धेरै भएका बेला सवारीसाधनले मनोमानी गरेको गुनासो आएको सहायक प्रजिअ केशवप्रसाद शर्माले बताए । ‘चाडपर्वअघि नै यातायात व्यवसायीलाई यात्रुले सास्ती नपाऊन् भनेर सचेत गराएका थियौं,’ उनले भने, ‘नियमविपरीत काम गर्नेलाई कारबाही थालेका छौं ।’ क्षमताभन्दा बढी यात्रु राखेर जोखिमपूर्ण यात्रा गराएपछि गाडीका ‘क्यु’ थप्न निर्देशन दिइएको उनले बताए । कतिपय यात्रुले ‘क्यु’ का गाडी पनि आफूखुसी बढी भाडा दिएर रिजर्भ गर्दा बाँकी यात्रु मर्कामा छन् ।

व्यवसायी समितिले भने यात्रा सहज र सरल बनाउन लागिपरेको जनाएका छन् । जिल्लामा यातायात व्यवसायी समिति गोरखा र पृथ्वीराजमार्ग बस सञ्चालक समितिले बस र माइक्रोबस चलाउने गरेका छन् । सार्वजनिक सवारीसाधन व्यवस्थित गर्न कच्ची सडक भए पनि मापदण्ड हेरेर ‘रुट पर्मिट’ को व्यवस्था गरिएको छ । ९ वटा सडकलाई ‘रुट पर्मिट’ कायम गर्ने निर्णय भएको शर्माले बताए । भच्चेक, बारपाक, आरूघाट, मनकामना, पालुङटार जोड्ने मुख्य/मुख्य कच्ची सडकमा ‘रुट पर्मिट’ लागू गरिएको हो । चाडपर्वलाई लक्षित गरी प्रहरीले सवारीसाधनको ‘सरप्राइज चेकिङ’ गरिरहेको प्रहरी नायब उपरीक्षक भेषराज रिजालले बताए ।

स्याङ्जामा पनि दसैंको मौका छोपी यातायात साधनले मनपरी भाडा असुलेको पाइएको छ । ट्याक्सी, बस, माइक्रो, जिप, भ्यानलगायत यात्रुवाहक साधनले आफूखुसी भाडा बढाएका हुन् । पोखरादेखि स्याङ्जा सदरमुकाम आउन ट्याक्सीमा प्रतिव्यक्ति २ सय ५० रुपैयाँ भाडा रहेकोमा अहिले ४ सयदेखि एक हजार रुपैयाँसम्म असुलेको यात्रुको गुनासो छ ।

पोखराको पृथ्वीचोकदेखि स्याङ्जा सदरमुकाम पुतलीबजार आएकी मनकुमारी नेपालीले ट्याक्सीमा चार सय भाडा तिरिन् । ‘अरू साधनमा खुट्टा राख्नेसमेत ठाउँ नभएपछि विकल्पमा ट्याक्सी चढें,’ उनले भनिन्, ‘चालकले ५ सय रुपैयाँ दिने भए लैजान्छु नत्र अरूमै जानुस् भन्यो । अन्तिममा चार सय तिरेर आएँ ।’ दसैंको टीका थाप्न माइत आएकी उनले आउँदा जाँदा गरी आठ सय रुपैयाँ भाडामै खर्च भएको बताइन् । पुतलीबजार नगरपालिका ठूलाडिही निवासी उर्मिला गुरुङले पनि पोखरादेखि बाडखोला आउँदा ट्याक्सीमा सात सय रुपैयाँ तिरेको बताइन् । अरू गाडी नपाएपछि महँगो तिरेरै भए पनि ट्याक्सीमा आउन बाध्य हुनुपरेको उनको भनाइ छ । प्रहरीले दसैंको बेला वालिङ र पुतलीबजारमा यात्रु सहायता कक्ष सञ्चालन गरे पनि सवारीले मनपरी भाडा लिँदा वास्ता नगरेको स्थानीयले बताए ।

माइक्रोबसले पनि दोब्बरभन्दा बढी भाडा लिने गरेका छन् । वालिङदेखि पुतलीबजारसम्म माइक्रोमा ९० रुपैयाँ भाडादर तोकिएकामा डेढ सयदेखि साढे दुई सयसम्म तिर्नुपरेको वालिङकी अमृता पौडेल बताउँछिन् ।

‘दसैं मात्र होइन चाडपर्व आएपछि गाडीको भाडा छोइसक्नुहुन्न,’ उनले भनिन्, ‘भीडभाड भएपछि मागबमोजिम भाडा दिएर हिँड्नै पर्‍यो ।’

अड्कलेको पैसा लिएर कामविशेषले यात्रा गर्दा तोकिएभन्दा बढी भाडा मागिदिनाले बीच बाटोमा ठूलो समस्या भोग्नुपरेको उनले बताइन् । जिल्ला ट्राफिक निमित्त प्रहरी प्रमुख असई तेजबहादुर रावलले सार्वजनिक सवारीसाधनमा बढी भाडा असुल्ने गरेको सुनिए पनि प्रहरीकोमा उजुरी नपरेको बताए । ‘भनाइको आधारमा कारबाही गर्न भएन । मलाई फलानो गाडीले यति ठग्यो भनेर उजुरीसहित कोही आएका छैनन्,’ उनले भने । दसैंमा सम्बन्धित निकायले नै यातायातमा अनुगमन गर्नुपर्ने अधिकांश यात्रुको भनाइ छ ।

सवारीसाधनले छतमा यात्रु राख्दा पनि प्रहरीले कारबाही गरेका छैन । फेदीखोला, सेतीदोभानस्थित प्रहरीचौकीले छतभरि यात्रु बोकेर आएर बसलाई देखे नदेखेझैं गरिरहेका छन् ।

प्रकाशित : आश्विन २१, २०७४ ०८:४०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्