मस्तिष्क मृत्युः दुई वर्षमा दुई जनाको अंग प्रत्यारोपण

अतुल मिश्र

काठमाडौँ — मस्तिष्क मृत्यु भएकाको अंग प्रत्यारोपण सम्बन्धी कानुन बनेको दुई वर्षमा दुई जनामा मात्रै त्यस्तो अंग प्रत्यारोपण गरिएको छ । 

सहिद धर्मभक्त राष्ट्रिय प्रत्यारोपण केन्द्रले एक मृत व्यक्तिको दुईवटा मिर्गौला दुई जनामा प्रत्यारोपण गरेको हो। जबकी राजधानीमा बर्सेनि एक हजारभन्दा बढी व्यक्तिको मस्तिष्क मृत्यु हुने गरेको तथ्यांक छ।

Yamaha

तिनै व्यक्तिबाट लिइएको कलेजोलाई भने उपयोग गर्न नसकिएको केन्द्रका निर्देशक डा.पुकारचन्द्र श्रेष्ठले बताए।

‘हामीकहाँ कलेजो प्रत्यारोपणका लागि लाइनमा रहेका व्यक्तिले मरेको व्यक्तिको कलेजो लिन नमान्दा प्रत्यारोपण गर्न सकिएन,’ केन्द्रद्वारा आयोजित मस्तिष्क मृत्यु र अंगदानसम्बन्धी अन्तरक्रियामा डा. श्रेष्ठले भने।

केन्द्रले मस्तिष्क मृत्यु भएको जानकारीबारे १६ वटा टेलिफोन कल आए पनि एक जनाका आफन्त मात्रै अंग दान गर्न तयार भएका थिए। गत वैशाख ३० गते तिनै व्यक्तिको मिर्गौला दुई जनामा प्रत्यारोपण गरिएको थियो।

राजधानीका अस्पतालमा मस्तिष्क मृत्यु भएकाको मिर्गौला, कलेजोलगायत अंग आवश्यकता भएकामा प्रत्यारोपण गर्न २४ घण्टा तम्तयार रहे पनि जनचेतना अभावमा सफलता प्राप्त नभएको गुनासो विशेषज्ञले गरेका छन्।

जीवित १० हजार व्यक्तिबाट प्रत्यारोपणका लागि मिर्गाैला लिँदा एक जनाको ज्यान जान सक्ने जोखिम हुन्छ। यस्तै जीवित व्यक्तिबाट कलेजो लिँदा दातालाई समेत बढी जोखिम हुन्छ।

एक जना मस्तिष्क मृत्यु भएका दाताबाट अंग लिएर आठ जनाको ज्यान जोगाउन सकिने डा. श्रेष्ठले बताए। ‘मस्तिष्क मृत्यु भएकाहरूबाट अंग दानमा लिएर आवश्यक भएकामा प्रत्यारोपण गर्न हामी २४ सै घण्टा तम्तयार छौं,’ उनले भने।

त्यस्ता व्यक्तिबाट निकालिएको मिर्गौला २४ घण्टाभित्र, कलेजो र प्याङक्रियाज ८ देखि १० घण्टाभित्र र मुटु/फोक्सो ४ देखि ६ घण्टाभित्र प्रत्यारोपण गरिसक्नुपर्ने उनले जानकारी दिए।

‘समाजमा अंग दान दिने भावना जाग्नुपर्छ,’ वरिष्ठ स्नायु शल्य चिकित्सक डा.वसन्त पन्तले भने, ‘मस्तिष्क मृत्यु भएका व्यक्तिमा पुन: ज्यान कहिल्यै पनि फर्कंदैन।’

मुटु नरोकिएसम्म जीवित मानिने अवस्था भएको हाम्रोजस्तो मुलुकमा पढेलेखेका वर्गमा समेत मस्तिष्क मृत्युपछि अंग दान गर्नेबारे नकारात्मक धारणा रहेको वरिष्ठ मुटुरोग विशेषज्ञ डा.प्रकाश रेग्मीले बताए।

प्रकाशित : भाद्र ६, २०७५ २०:२८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

६४ करोडमा बिक्री भयो सौर्य एयरलाइन्स 

सुरज कुँवर

काठमाडौँ — चार वर्षअघि क्यानेडियन जेट विमान (बमबार्डियर सिआरजे २००) ल्याएर नेपाली आकासमा उडान थालेको सौर्य एयरलाइन्स बिक्री भएको छ । 

५० सिट क्षमताका साढे १५ र साढे १७ वर्ष पूराना दुईटा सीआरजे विमानबाट काठमाडौंदेखि सुगम रुटहरु (भद्रपुर, बिराटनगर, भैरहवा, नेपालगंज र धनगढी) मा उडान थालेको यो कम्पनी चीनमा बसेर व्यापार गर्दै आएका श्याम अधिकारीको समूहले ६४ करोड रुपैयाँमा सकारेका हुन् ।

आजदेखी सौर्य एयरलाइन्स नयाँ व्यवस्थापनले लिएको छ,’ कम्पनीका मार्केटिङ प्रमुख मुकेश खनालले कान्तिपुरसँग भने, ‘कम्पनीको कूल मूल्यांकन ६४ करोड हाराहारी थियो यसभित्र ५१ करोड हाराहारी बैंकको ऋण समेटिएको छ ।’

खनालका अनुसार, अबको एक महिनामा पुरानो व्यवस्थापनले कम्पनी हस्तान्तरण गरिसक्ने छ । यो कम्पनीमा २ सय हाराहारी कर्मचारी छन् ।

यसअघि यो एयरलाइन्स झापाका सुपारी/लसुन तथा बालुवा व्यापारी दिपक पोखरेलको थियो । एयरलाइन्सका अनुसार, यसमा व्यापारी पोखरेलको ८० प्रतिशत हाराहारी शेयर थियो ।

उनीबाहेक थप १३ जना अन्य व्यापारी यसका साना लगानीकर्ता थिए । चीनमा बसेर व्यापार गर्दै आएका प्यूठानबासी अधिकारीले यो एयरलाइन्स खरिद गर्नुअघि सीता एयरका लगानीकर्ताले यो एयरलाइन्स खरिद गर्न चाहेका थिए ।

‘एक/दुई राउन्ड छलफल भएको थियो । नेगोसिएसनको अन्तिम चरणमा हाम्रो व्यवस्थापन सन्तुष्ट हुन नसकेपछी बिजनेश डिल हुन सकेन,’ सीता एयरका वरिष्ठ महाप्रबन्धक घनश्याम राज आचार्यले भने ।

सौर्यसँग भएका दुईटा विमानको इन्जिन र ल्याण्डिङ्ग गियर आवर (लाइफ साइकल) अत्याधिक न्यून छ । नयाँ व्यवस्थापनले ६४ करोडबाहेक थप यी दुई विमानको इन्जिन र ल्याण्डिङ्ग गियर मर्मतमा करोडौं रुपैया लगानी गर्नुपर्ने छ ।

आर्थिक अभावकै कारणडेढमहिनादेखि बन्द एयरलाइन्सले बुधबारदेखि पुन: उडान सुचारु गरेको खनालले बताए ।

उनका अनुसार, नयाँ सञ्चालकले यी दुवै विमानलाई चाडै फेज-आउट गरी दशै अघि नै सीआरजे-७०० सिरिजका विमान थप्ने घोषणा गरेको छ । यसबाहेक हेलिकप्टर उडान पनि थाल्ने भनेको छ ।

प्रकाशित : भाद्र ६, २०७५ २०:०६
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT