'वायु प्रदुषणले घटाउँछ सिक्ने क्षमता'

बीबीसी

काठमाडौँ — लामो समयसम्म अत्याधिक वायु प्रदुषण भएको स्थानमा रहेकाहरुको मानसिक स्वास्थ्यमा निकै ठूलो क्षति पुग्ने एक अध्ययनले देखाएको छ । अमेरिका र चीनले २० हजार चिनियाँ नागरिकमा गरेको चार वर्ष लामो संयुक्त अध्ययनले वायु प्रदुषणलाई झेलेकाहरुको बोल्ने र हिसाब-किताब गर्ने क्षमतामा ह्रास आएको देखिएको हो ।

अनुशन्धानकर्ताहरुका अनुसार प्रदुषणको नकारात्मक असर उमेर अनुसार बढ्दै जाने र कम शिक्षित पुरुषहरुमा यसकोप्रभाव झनै धेरै परेको देखिएको छ । उनीहरुका अनुसार यो अध्ययन विश्वव्यापी रुपमा नै प्रासांगिक छ किनभनेविश्वका ८० प्रतिशत सहरी जनसंख्याले असुरक्षित स्तरको वायु प्रदुषणमा स्वास फेरिरहेका छन् ।

अदृश्य मृत्युको कारकका रुपमा हेरिएको वायु प्रदुषणका कारण विश्वभर करिब ७० लाख नाबालक शिशुहरुको ज्यानगइरहेको विश्व स्वास्थ्य स‌ंगठनको दाबी छ ।

प्रदुषणले अल्जाइमर र डिमेन्सिया जस्तो मस्तिष्कको रोगलाई पनि बढाउने अनुशन्धानकर्ताहरुले दाबी गरेका छन् । यस्तै यसअघि २०१० देखी २०१४ सम्म गरिएको अध्ययनले बालबालिकाको सिक्ने क्षमतामा पनि वायु प्रदुषणले असर गर्ने देखिएको थियो ।

प्रकाशित : भाद्र १२, २०७५ १२:०८
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

नेपाल–भारत मन्त्रीस्तरीय बैठक : ग्यासपाइप लाइन विस्तारलगायत आधादर्जन एजेण्डा

सुरेशराज न्यौपाने

नयाँदिल्ली — ग्यास पाइपलाइन निर्माणलगायतका आधादर्जन एजेण्डामा छलफल गर्न नेपाल–भारत वाणिज्य मन्त्रीस्तरीय बैठक नयाँदिल्लीमा सुरु भएको छ ।

मंगलबार बिहान दश बजेदेखि भारतको पेट्रोलियम तथा प्राकृतिक ग्यास मन्त्रालयमा जारी वार्तामा नेपाली प्रतिनिधिमण्डलको नेतृत्व उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्री मातृकाप्रसाद यादव र भारतीय प्रतिनिधि मण्डलको नेतृत्व पेट्रोलियम तथा प्राकृतिक ग्यास मन्त्री धर्मेन्द्र प्रधानले गरिरहेका छन्।

आजको वार्तामा निर्माणाधीन मोतीहारी–अमलेखगञ्ज पेट्रोलियम पाइपलाइनसँगै ग्यास पाइपलाइन बिछ्याउन सम्भाव्यता अध्ययन गर्ने विषयमा छलफल हुने स्रोतले बताएको छ। हाल हल्दिया, पानीपत र पारादीपमा रहेका रिफाइनरीबाट बुलेटमार्फत नेपालमा एलपीजी ग्यास आपूर्ति हुँदै आएको छ। ग्यास पाइपलाइन निर्माण भएको खण्डमा बुलेट ढुवानीमा भइरहेको खर्च जोगिनुका साथै आपूर्ति व्यवस्थामा बेलाबखत देखिने अवरोध र झन्झट पनि हट्ने नेपालीको पक्षको दावी छ।

नेपालमा मासिक २५ हजार टन ग्यास खपत हुने गरेको छ। नेपाल आयल निगमले करीब दुई वर्षअघि ग्यास पाइप निर्माणका लागि इण्डियन आयल कर्पोरेशन (आइओसी) लाई औपचारिक रुपमा आग्रह गरेको थियो। प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको गत चैत अन्तिम साता भएको भारत भ्रमणका बेला मोतीहारी–अमलेखगञ्ज पेट्रोलियम पाइपलाइनको औपचारिक रुपमा शिल्यान्यास गरिएको थियो। ६९ किलोमिटर लामो उक्त पाइपलाइनबाट वार्षिक २० लाख टन पेट्रोलियम पदार्थको आपूर्ति हुने छ। पाइपलाइन निर्माण गर्न करीब २ अर्ब लाग्ने अनुमान छ।

साथै, बैठकमा बिमानहरुको बढ्दो चापका कारण त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा भएका ‘रिफ्यूलर’ को संख्या अपुग भएकाले भारतसरकारमार्फत् आइओसीबाट थप रिफ्यूलर उपलब्ध गराउने विषयमा पनि छलफल हुने स्रोतले जानकारी दिएको छ।

त्यसैगरी वर्षेनी हुने मल अभावको दीर्घकालीन समाधानका लागि नेपालमै मल कारखाना खोल्नका लागि प्राकृतिक ग्यास आपूर्ति सम्बन्धमा पनि छलफल हुने भएको छ। मल कारखानाका लागि कच्चा पदार्थका रुपमा प्रयोग हुने प्राकृतिक ग्यासको पाइपलाइन हाल भारतको गोरखपुरसम्म पुगिसकेको हुँदा त्यसलाई सुनवलसम्म विस्तार गर्ने विषयमा पनि ठोस निर्णय हुनसक्ने स्रोतले दावी छ।

भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी गत बैशाखमा नेपाल भ्रमणमा गएका बेला एनजिपी पाइपलाइनलाई नेपालको सिमासम्म विस्तार गरिदिन नेपाली पक्षले आग्रह गरेको थियो।

प्रकाशित : भाद्र १२, २०७५ ११:२८
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT