लभ वाग्मती !

सुरविन्द्रकुमार पुन

२०७० जेठ ५ देखि सुरु भएको वाग्मती सफाइ अभियानले यही फागुन २८ मा २०० औं साता पूरा गर्‍यो । उक्त अवसरमा आयोजना गरियो ‘वाग्मती पदयात्रा’ । वाग्मती अभियानले राजधानी सहरको सुवास खोज्न भौंतारिरहेका युवालाई निकै आकर्षित गरेको देखिन्छ । पदयात्रामा सहभागी युवा संख्या त्यसको प्रमाण हो ।

चाहे त्यो स्कुल, कलेजका स्काउट टोली हुन् या विद्यार्थीको स्वयंसेवी गु्रप, वाग्मती क्लिनिङमा कलिला मनहरूको कन्ट्रिब्युसन सबैभन्दा अग्रणी पाइन्छ । ‘वाग्मती सफाइ अभियानमा युवाको हातेमालो प्रशंसनीय छ,’ अधिकार सम्पन्न वाग्मती सभ्यता एकीकृत विकास समितिकी बोर्ड मेम्बर माला खरेल भन्छिन् ।
दक्षिण कोरियाको राजधानी सियोलको मध्य भाग हुँदै बहने छङगेछङ नदीले पुनर्जीवन पाएको धेरै भएको छैन । अहिले उक्त नदी कोरियाको प्रमुख पर्यटकीय आकर्षण बनिसकेको छ । सूचना क्रान्तिको युगमा नेपाली युवाहरू संसारका हरेक चर्चित घटनाबारे जानकार छन् । तर आफ्नै देशका धरोहरहरूको बिजोगले उनीहरूको मन कटक्क खान्छ ।
मानव सभ्यताको सम्बन्ध नदी किनारसँग अन्योन्याश्रित छ । काठमाडौंको वाग्मती सभ्यताको इज्जत राख्न यतिबेला नयाँ जागरण देखिएको छ । तर यसमा युवाबाहेक अन्य वर्गले कत्तिको गम्भीरता देखाएका छन् त ? सिनामंगल निवासी अंकिता घिमिरे प्रश्न गर्छिन्– ‘हामी त हप्तैपिच्छे वाग्मतीको फोहोर उठाउँछौं तर वाग्मती छेवै बस्नेहरूचाहिँ घरको नाला र ढल सोझै मिसाइरहेका छन् । यो त बालुवामा पानी हाले बराबर होइन र ?’
उद्गम विन्दु बागद्वारदेखि चोभारसम्मको भ्याली सेगमेन्ट ३५ किमि छ । यसको ब्युटी जोगाउनु खासमा वाग्मती सभ्यताको खास संरक्षण हो । प्रा.डा. अभि सुवेदी लेख्छन्– ‘तर समस्या नदीमा छैन, समस्या हामीमा छ ।’

Yamaha

Esewa Pasal

प्रकाशित : चैत्र ४, २०७३ १०:०५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

पुरानो थाई

सुरज कुँवर

थाइल्यान्डसँग उनको कुनै पारिवारिक साइनो गाँसिएको छैन । न त ससुराली न त मावली । तर, उनी यो काठमाडौं सहरमा पुरानो थाई रेस्टुरेन्ट चलाउने व्यवसायीका रूपमा कहलिएका छन् ।

ललितपुरमा कलेज पढ्दै गर्दा मधुकुमार केसीको उद्देश्य हस्पिटालिटीमा करियर बनाउने थिएन । ३३ वर्षअघिको कुनै एक दिन एक सहपाठीको लहलहैमा लागेर उनले ब्लुस्टार होटलमा ट्ेरनीका रूपमा जागिर सुरु गरे ।
काठमाडांैमा बस्ने विदेशी खानाका पारखीहरूलाई ‘एभरेस्ट हिम थाई’ नौलो नाम होइन । उनले यो आउटलेट दुई वर्षयता जाउलाखेलमा चलाउँदै आएका छन् । नेपाल टेलिकम पछाडिको गल्ली हुँदै वा मानभवन जाने बाटोबाट दायाँ छिर्दा ठ्याक्कै यो रेस्टुरेन्ट पुगिन्छ ।
खासमा यो थाई घरको जन्म २६ वर्षअघि ठमेलमा भएको थियो । सगरमाथा र हिमालको नाम जोडेर सुरु भएको यो थाई आउटलेटपछि सहरमा थुप्रै थाई परिकारवाला रेस्टुरेन्ट खुले । तीमध्ये कतिपयमा थाइल्यान्डकै सेफले भान्सा सम्हालेका छन् । केसीको एभरेस्ट हिम थाईमा पनि दशक अघिसम्म बैंककबाट सेफ आउँथे तर अहिले त्यो परम्परा टुटिसकेको छ । केसीसँग अहिले थाई सेफ छैनन् । छन्, सिन्धुपाल्चोक मेलम्चीका जोगबहादुर तामाङ । ३५ वर्षीय तामाङ थाई खानामा आफ्नो दख्खल राख्छन् । चिनियाँ रेसिपीमा तामाङलाई सघाउने अर्का सेफ पनि छन् ।

‘घरबेटीसँग कुरा नमिलेकै कारण यो जावलाखेलमा पुगेको छ,’ ललितपुर इमाडोलका स्थायी बासिन्दा केसीले भने, ‘दुई वर्ष भयो यहाँ आको, यसअघि यो लाजिम्पाटमा थियो । त्यसअघि ठमेलमा ।’ यसको थपना गर्ने थाई दम्पतीबारे जानकारी नभएका केसी अहिले यसका एक्ला मालिक हुन् । ‘यता आउँदा ६० लाख लगानी गरे, कुल १ करोड हाराहारी खर्च भइसक्यो,’ लाजिम्पाटमा हुँदा एक जना स्लिपिङ पार्टनरका साथ थाइभान्सा चलाएका यी सञ्चालकले भने ।

यहाँको मेनुमा थाई खानाकै बाहुल्य छ । पात थाई, सोमताम थाई, साते काई, तोमयाम सुप अनि पूर्वी एसियामा १ हजारअघिको इतिहास बोकेको हटपट यहाँका डिमान्डेड रेसिपी हुन् । ‘अहिले चाइनिज मेनु पनि थपेको छु,’ हालैको एउटा भेटमा उनले भने ।
यहाँका अतिथिहरू खासगरी सिग्नेचर थाई क्युजिन खोज्नेहरू नै हुन् । पर्यटकहरू साइटसिनपछि यहाँ आएर थाईका अलावा चाइनिज फुड खान पाउँदा दंग पर्छन् । ‘नेपाली शैलीमा बनाइएको थाई खाना खोज्ने विदेशहरू हाम्रा मुख्य गेस्ट हुन्,’ केसीले भने । तर, काठमाडौंमै रहेका नेपालीहरू जो थाई खाना खोज्छन्, तिनका लागि पनि यहाँको रेसिपी त्यति महँगो छैन । करिपेस्ट, फिस सस, कोकोनट पाउडर, कोकोनट मिल्क, लाइमलिफ, अदुवालगायत सबै मरमसला, सामग्री केसीले आयातित थाई नै प्रयोग गरेका छन् ।
एक सय ५० जनाको अकुपेन्सी भएको रेस्टुरेन्टमा पाक्ने सबैभन्दा मीठो थाई फुड हटपट नै हो । इन्डोनेसिया, मलेसिया, सिंगापुर, कोरियामा पनि पपुलर रहेको हटपट खाने दिन अब बिस्तारै निख्रिँदै छन् । अर्थात् गर्मी सुरु भइसक्यो । तर, अदुवा, लेमनग्रासको लेदोलाई कोइलाको तापमा फुक्दै, हटपट सुप पिउन जाडो नै कुर्नु पर्दैन ।

प्रकाशित : चैत्र ४, २०७३ १०:०५
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT