ग्रिजमन पुस्ता

विश्वविजेता भएको फ्रान्सेली टिमका खेलाडीको औसत उमेर २६ वर्ष रहेको छ । त्यसैले ग्रिजमन पुस्तालाई युरो २०२० र विश्वकप २०२२ पनि जित्ने अवसर छ ।
राजु घिसिङ

काठमाडौँ — विश्वकप च्याम्पियन भएको टिमलाई फ्रान्सेली फुटबलको अर्को एउटा स्वर्णिम टिम मानिएको छ । मिसेल प्लाटिनी र जिनेदिन जिदानको टिमपछि यसलाई एन्टोइन ग्रिजमन पुस्ता मानिएको छ । युवा टिम भएकाले ग्रिजमन पुस्तालाई थप सफलता हात पार्ने अवसर पनि छ । मस्कोबाट राजु घिसिङ लेख्छन् :

एन्टोइन ग्रिजमनलाई फ्रयांक रिबेरीको स्थान लिँदै चार वर्षअघिको विश्वकपमा मैदानमा ओर्लंदा खासै वास्ता गरिएको थिएन । ब्राजिलमा उनी गोलको खाता खोल्न पनि असफल भए । त्यसको दुई वर्षपछि युरो २०१६ मा भने उनी फ्रान्सेली टिमका मुख्य खेलाडी नै बने । सर्वाधिक ६ गोल गरेर गोल्डेन बुट जिते । सर्वोत्कृष्ट खेलाडीको पुरस्कार गोल्डेन बल पनि कब्जा गरे । तर, उनले घरेलु मैदानमा फ्रान्सलाई उपाधि भने दिलाउन सकेनन् । क्रिस्टियानो रोनाल्डो फाइनलमा घाइते भए पनि पेरिसमा पोर्चुगल च्याम्पियन भएको थियो ।


यिनै ग्रिजमन यसपालि रुसमा भएको विश्वकपमा हावी भए । फ्रान्स मस्कोमा क्रोएसियामाथि ४—२ को जित हासिल गर्दै २० वर्षपछि फेरि विश्वविजेता बन्यो । लुजनिकी रंगशालामा फ्रान्सले गरेको चार गोलमध्ये तीनमा ग्रिजमनको प्रत्यक्ष संलग्नता थियो । उनको फ्रि—किकमा मारियो मान्जुकिचले गरेको आत्मघाती गोलमा गरेका थिए । इभान पेरिसिचले बराबरी गरे पनि पेनाल्टीमा गोल गर्दै ग्रिजमनले पहिलो हाफमै फ्रान्सलाई २—१ को अग्रता दिलाएका थिए । उनले सिर्जना गरेको अवसरमै पउल पोग्बाले फ्रान्सको तेस्रो गोल
गरेका थिए ।

Yamaha


म्यान अफ द फाइनल पनि चुनिए, ग्रिजमन । तर, उनी गोल्डेन बलको प्रतिस्पर्धामा क्रोएसियाली प्लेमेकर ल्युका मोडरिच र बेल्जियमका इडन हाजर्डभन्दा पछाडि परे । चार गोल र दुई एसिस्टसँगै सिल्भर बुट पनि पाए । फ्रान्सले सफलतामा अग्रपंक्तिमा ग्रिजमनका सहकर्मी किलियन एम्बाप्पेले चर्चित बने । १९ वर्षीय एम्बाप्पेको गति र अर्जेन्टिनाविरुद्ध गोलको खुबै चर्चा भयो । उनी विश्वकपको नकआउट चरणको एकै खेलमा दुई गोल गर्ने र फाइनलमा गोल गर्ने पेले (सन् १९५८) यताका सबभन्दा कान्छो खेलाडी हुन् । त्यसैले उनलाई नयाँ पेलेका रूपमा पनि लिइएको छ ।


एम्बाप्पेले हेडलाइन ताने पनि प्रशिक्षक डिडियर डेसच्याम्पले फ्रान्सेली टिमको अग्रपंक्ति ग्रिजमनमै आधारित रहेर बनाएका छन् । त्यसैले फ्रान्सेली फुटबल इतिहासमा अर्को स्वर्णिम पुस्ताका रूपमा यस टिमलाई लिन सकिन्छ । पहिला मिसेल प्लाटिनी र जिनेदिन जिदानको टिम थियो भने अहिले ग्रिजमन पुस्ता । विश्वकप १९९८ जित्दाका कप्तान डेसच्याम्प यो टिमलाई हाकाहाकी रूपमा ग्रिजमन पुस्ता मान्न भने तयार छैनन् ।


‘फुटबलमा ठूलै क्रान्ति भयो । सामूहिक खेलका लागि धन्यवाद । एम्बाप्पे, उम्टिटी पनि उत्कृष्ट छन् । कहिलेकाहीं टिमका रूपमा असफल पनि भइयो । हामीले समूह र व्यक्तिलाई सुन्नुपर्छ । त्यसलाई मैदानमा देखाउनुपर्छ । हामीले त्यसै गर्‍यौं,’ खेलाडी र प्रशिक्षकका रूपमा विश्वकप जित्ने तेस्रो व्यक्ति बनेका डेसच्याम्पले भने । तर, रुसमा उनले अग्रपंक्तिका मुख्य हतियार ग्रिजमनलाई नै बनाए ।


डेसच्याम्पको ४—३—३ को संरचनामा पहिलो रोजाइमा नियमित अवसर पाएर पनि ओलिभर जिरोउ असफल भए । उनले सातौं खेलमा पनि गोल गर्न सकेनन् । त्यसैले फ्रान्सको अग्रपंक्ति ग्रिजमन र एम्बाप्पेले सम्हाले । एम्बाप्पेमा अलि परिपक्वता देखिएन । २७ वर्षीय ग्रिजमनले भने आफ्नो अनुभव मैदानमा उपयोग गरे ।


पाँच फिट नौ इन्च अग्ला ग्रिजमन सन् २०१० मा यू–१९ युरोपियन च्याम्पियनसिप जितेको फ्रान्सको टिमका सदस्य पनि हुन् । पाँच वर्षअघि यू– २० विश्वकप जितेको टिमका पोग्बा, उम्टिटी, अल्फेन्से अरियोला, फेलोरियन थाउभिनको पनि यसपालि साथ थियो । ग्रिजमनसँगै पोग्बा, ह्युगो लोरिस, जिरोउ, मतोउडी, राफेल भारानले चार वर्षअघिको विश्वकप पनि खेलेका थिए । आठ वर्षयता कप्तानी गरिरहेका गोलकिपर लोरिससहित अदिल रामी, एन्गोलो कान्टे, मतोउडी, स्टिभ मान्डा र उम्टिटी युरो २०१६ उपविजेता टिममा थिए ।


यसपालि ग्रिजमन, एम्बाप्पे, मिडफिल्डर पोग्बा, डिफेन्समा उम्टिटी, बेन्जामिन हाभार्ड, भारान, ल्युकास हर्नान्डेजले उत्कृष्ट प्रदर्शन गरे । एन्गोलो कान्टेले फाइनलमा मोडरिचलाई रोक्न सकेनन् तर उनी सेमिफाइलसम्म उत्कृष्ट लयमा थिए । लोरिस पनि फाइनलको एक क्षण मात्रै चुके । समूह चरणमा पेरु र अस्ट्रेलियालाई मुस्किलले हराएको फ्रान्सले नकआउट चरण पुगेपछि लय समातेको थियो । त्यसैले उसले लियोनल मेसी नेतृत्वको अर्जेन्टिनालाई अन्तिम १६ मा ४—३ ले हरायो । त्यो खेल यो विश्वकपकै सर्वाधिक रोमाञ्चक हो । फ्रान्सलाई क्वाटरफाइनलमा उरुग्वे र सेमिफाइनलमा स्टार खेलाडीले भरिएको बेल्जियमलाई पन्छाउन धेरै गाह्रो परेन ।


ग्रिजमनले आफूसँग बल हुँदा र नहुँदा पनि विपक्षी डिफेन्सलाई दु:ख दिइरहे । बललाई पेनाल्टी क्षेत्रमा लाने, आफैं आक्रमण गर्ने वा बिनास्वार्थ सटीक पास दिनेमा उनी निपुण देखिए । एट्लेटिको म्याड्रिडबाट क्लब फुटबल खेल्दै आएका उनी केही वर्षयता स्पेनी ला लिगामा लियोनल मेसी र क्रिस्टियानो रोनाल्डोपछि निरन्तर उत्कृष्ट प्रदर्शन गरिरहेका फरवार्ड पनि हुन् । उनलाई बार्सिलोना, म्यानचेस्टर युनाइटेडलगायत ठूला क्लबहरूले अनुबन्ध गर्ने खुबै प्रयास गरेका थिए । तर उनी चार वर्षयता एट्लेटिकोमै रमाइरहेका छन् । उनले फ्रान्सको सिनियर टिममा पनि २०१४ मै डेब्यु गरेका थिए । त्यसयता उनले ६१ खेलमा २४ गोल गरेका छन् ।


विश्वविजेता भएको फ्रान्सेली टिमका खेलाडीको औसत उमेर २६ वर्ष रहेको छ । त्यसैले ग्रिजमन पुस्तालाई युरो २०२० र विश्वकप २०२२ पनि जित्ने अवसर छ । ‘युरो २०१६ को टिममा धेरै परिवर्तन भइसक्यो । पाभार्ड, ल्युकास, एम्बाप्पे आए । समूहमा राम्रो भइरहेको छ । सब्स्टिच्युट राम्रो छ । सही प्रशिक्षक छन् । सबैले मिहिनेत गरिरहेका छन्,’ ग्रिजमन पुस्ताको सफलताबारे उनले भने, ‘फरक किसिमले आए पनि हामीले एउटै टिम, एउटै राज्य र एउटै जर्सीमा खेलिरहेका छौं । एउटा एकता भएको टिमका रूपमा जित्न पाएका छौं । हामी सबैले जितेको हो । त्यसैले हाम्रा बच्चाले पनि गर्व गर्नेछन् ।’


सन् २००८ देखि निरन्तर वर्षका उत्कृष्ट खेलाडीको अवार्ड बेलन डि’अरमा मेसी र रोनाल्डोले मात्र जितेका छन् । अब त्यो क्रम ग्रिजमनले तोड्लान् त ? ‘गोल्डेन बल मान्छेले हेर्ने हो । स्पेनी सुपरकप बाँकी नै छ । बेलन डि’अर मेरो हातमा छैन । अब बिदा मनाउने हो,’ उनले जवाफ दिए ।

Esewa Pasal

प्रकाशित : श्रावण ४, २०७५ ११:०७
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

‘मनोवैज्ञानिक सफलता’

राजु घिसिङ

मस्को — फ्रान्सले घरेलु मैदानमा सन् १९९८ मा विश्वकप जित्दाका कप्तान हुन् डिडियर डेसच्याम्प । त्यसको २० वर्षपछि फ्रान्स दोस्रोपल्ट विश्वविजेता भयो । तिनै डेसच्याम्प फेरि एकपल्ट हिरो भए । यसपालि उनको भूमिका फेरियो ।

सन् १९९८ मा फ्रान्सेली कप्तान र २०१८ मा प्रशिक्षक भएर विश्वकप ट्रफी उचाल्दै डिडियर डेसच्याम्प ।

त्यतिबेला मैदानमा भिडेका उनी रुसमा भने ‘टचलाइन’ बाट खेलाडीलाई निर्देशन दिइरहेका थिए । त्यसैले उनी खेलाडी र प्रशिक्षक (व्यवस्थापक) को रूपमा विश्वकप जित्ने तेस्रो व्यक्ति बने ।

‘यो मेरोबारे होइन,’ क्रोएसियाविरुद्ध ४–२ को जित रच्दै विश्वविजेता प्रशिक्षक बनेका ४९ वर्षीय डेसच्याम्पले भने, ‘यो (उपाधि) ती खेलाडीको हो, जसले खेल जिते । यो सुन्दर र बलियो पक्ष हो । मैदानमा उत्कृष्ट खेलाडी थिए । त्यसले मेरो पनि व्यक्तिगत उपलब्धि बन्यो । ठूलो खुसीको कुरा हो ।’ खेलाडी र प्रशिक्षक भएर विश्वविजेता हुने उनी ब्राजिलका मारियो जगालो र जर्मनीका फ्रेन्ज बेकेनबाउरपछि पहिलो हुन् ।

‘फ्रान्स च्याम्पियन भयो । युवा टिम छ । १९ वर्षका पनि च्याम्पियन भएका छन् । यसमा गर्व गर्छु,’ पत्रकार सम्मेलनमा डेसच्याम्पले भनेका थिए, ‘हिम्मत हार्नुहुन्न भनेर खेलाडीलाई दोहोर्‍याएर भनिरहे । टेक्निकमात्र पर्याप्त भएन, हामी मानसिक र मनोवैज्ञानिक क्षमताले च्याम्पियन भएको हो । युवा टिमले यसलाई कायम राख्नुपर्छ ।’

फ्रान्सको यो सफलतालाई भविष्यमा कसरी सम्झिने ? ‘हामी च्याम्पियन भयौं । विश्वविजेता भयौं । अबको चार वर्ष फ्रान्स च्याम्पियन रहनेछ । यसैका लागि हामीलाई सम्झिने हो,’ उनले भने, ‘मुख्यत: यी २३ खेलाडीलाई सधैंका लागि एउटा सम्बन्धमा जोडिदिएको छ । विश्वकप उपाधि जित्यो तर यसले व्यावसायिक जीवन भने परिवर्तन गर्ने छैन ।’

अन्तिम १६ मा अर्जेन्टिनाविरुद्ध दुई गोल गर्दै अर्को पेनाल्टीको अवसर पनि बनाएका केलियन एमबाप्पेको प्रशंसा गर्दै भने, ‘उनी १९ वर्षमै विश्वविजेता भए । वास्तवमै उत्कृष्ट खेलाडी हुन् । र, उनी फेरि च्याम्पियन हुनसक्छन् ।’ कहिलेकाहीं व्यक्तिगत रूपमा खेलाडी हावी भए पनि सबै खेलाडीको प्रदर्शनमा प्रतियोगितामा सफलता हात पारेको पनि उनले बताए ।

सामूहिक खेल
फ्रान्सेली टिममा प्राय: सधैं उत्कृष्ट खेलाडीहरू हुने गर्छ । तर, ती खेलाडीबीच बेलाबेला समस्या बाहिर आइरहेको हुन्छ । आठ वर्षअघिको विश्वकपमा प्रशिक्षकसँग झगडा परेपछि एक खेलाडीलाई प्रतियोगिताकै क्रममा घर फर्काइएको थियो । यसपालि भने फ्रान्सेली टिमको त्यस्तो समस्या बाहिर आएन ।

‘यो सामूहिक प्रदर्शनले भएको हो,’ उनले भने, ‘हरेक व्यक्ति स्वतन्त्र थिए । व्यवस्थापनका लागि प्रशिक्षक स्वतन्त्र थियो । सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा २३ खेलाडी कसरी छनोट गर्ने भन्ने हो । त्यसपछि सकेसम्म छिटो टिमको रूपमा विकास गर्नुपर्छ । सन्तुलित बनाउनुपर्छ । म २३ खेलाडीले घेरिएको छु । हामी ५५ दिन सँगै छौं । यसमा एकता छ । मैले त्यस्तो छलफल र र समस्या सुनेको छैन । धेरै खेलाडी युवा छन् । त्यसैले कहिलेकाहीं कडा प्रस्तुत भएको छु, धेरै कडा । सबैले ध्यान दिएर सुनेका थिए । सबैले मिहिनेत गरेका थिए ।’

बलियो क्रोएसिया
समूह चरणको खेल गाह्रो भएको पनि डेसच्याम्पले बताए । उनले विशषेगरी पेरुविरुद्ध १–० को जितबारे भने, ‘दक्षिण अमेरिकी टिमविरुद्ध धेरै नै गाह्रो भएको थियो । महत्त्वपूर्ण नभएकाले केहीलाई आराम दिने निर्णय लिइएको खेलमा डेनमार्कविरुद्ध पनि राम्रो गरेनौं । डेनमार्क साँच्चिकै जित्न चाहेको थियो । तर ७ अंक बनाएर समूहमा पहिलो भएर नकआउटलाई छनोट भयौं । उच्चस्तरको प्रतिस्पर्धा भएको मेरो विश्वास छ ।’

फ्रान्सले लियोनल मेसीको अर्जेन्टिनालाई अन्तिम १६ मा ४–३ ले हराएको थियो । ‘दोस्रो चरण पूर्ण रूपमा फरक भयो । विश्व फुटबलकै महानतम देश अर्जेन्टिना र मेसीको चुनौती पार गर्नु सामान्य थिएन । त्यो पूर्ण रूपमा मनोवैज्ञानिक सफलता थियो,’ त्यसपछि उरुग्वेविरुद्ध क्वाटरफाइनल खेल्न ५ दिन समय पायौं, नत्र जे पनि हुनसक्थ्यो । हामी सफलताको भोको भएको उरुग्वेसँगको खेलमा देखायौं । हामीले गर्नुपर्ने सबै कुरा गर्‍यौं ।’ १२ वर्षअघि फाइनलमा चुकेको फ्रान्सले यसपालि अन्तिम आठमा उरुग्वेलाई २–० ले सेमिफाइनलमा बेल्जियमलाई १–० ले हराएको थियो ।

लुजनिकी रंगशालामा भएको फाइनलमा फ्रान्सले मारियो मान्जुकिचको आत्मघाती गोलबाट अग्रता लिएको थियो । इभान पेरिसचले बराबरी गरेका थिए तर भिडियो असिस्टेन्ट रेफ्रीको सहयोगमा पाएको पेनाल्टीमा एन्टोइन ग्रिजमनले फ्रान्सलाई फेरि पहिलो हाफमै अगाडि बढाए । दोस्रो हाफमा पाउल पोग्बा र केलियन एमबाप्पेले गोल गरेपछि फ्रान्सको उपाधि पक्का भएको थियो । कप्तान ह्युगो लोरिसको गल्तीमा मान्जुकिचले क्रोएसियाका लागि दोस्रो गोल पनि गरेका थिए ।

फाइनलमा राम्रो खेल प्रदर्शन गर्दै लुका मोड्रिचको टिमले दर्शकको मन जितेको थियो तर उपाधि भने फ्रान्सले कब्जा गर्‍यो । यसबारे डेसच्याम्पले भने, ‘फाइनलमा ४ गोल गऱ्यौं । तर प्रतिभा मात्रै सफलताका लागि पर्याप्त हुँदैन । प्रतिभा क्रोएसियासँग थियो । यसमा मनोवैज्ञानिक पक्ष ठूलो रह्यो । क्रोएसिया कागजमा मात्र सानो टिम हो ।’ यसपालि साना टिमले राम्रो गरेको पनि उनले सुनाए ।

युरोभन्दा गाह्रो
पूर्वी युरोपमा पहिलोपल्ट आयोजित विश्वकपमा युरोपेली टिम हाबी भए । सेमिफाइनलका चारै टिम युरोपका थिए । फ्रान्सले घरेलु भूमिमा दुई वर्षअघिको युरोपियन च्याम्पियनसिपको फाइनल पनि खेलेको थियो । त्यसमा फ्रान्स क्रिस्टियानो रोनाल्डोको टिम पोर्चुगलसँग हारेको थियो । ‘दुई वर्षअघि युरोमा पीडा बेहोरेका थियौं । त्यसमा कम महत्त्वका खेललाई पनि ध्यान दिएका थियौं । युरोमा आरामसाथ खेल्यौं । तर विश्वकप धेरै गाह्रो छ,’ सन् २०१२ यता फ्रान्सेली टिम सम्हालिरहेका डेसच्याम्पले भने ।

डेसच्याम्पको टिम विश्वकप २०१४ को क्वाटरफाइनलमा जर्मनीसग १–० ले हारेको थियो । त्यतिबेला पाउल पोग्बा प्रतियोगितामा सर्वोत्कष्ट युवा खेलाडी चुनिएका थिए भने यसपालि यो अवार्ड एमबाप्पेले हात पारे । यिनै एमवाप्पे र ग्रिजमनले ४–४ गोल गर्दै फ्रान्सको उपाधि यात्रा सहज बनाए ।

प्रकाशित : श्रावण १, २०७५ ०८:२७
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT