अन्योलमा एन्ड्रोइड

हेलो शुक्रबार

काठमाडौँ — स्मार्टफोन कम्पनीहरुलाई एन्ड्रोइड नि:शुल्क प्रयोग गर्न दिएर आफ्नो एपलाई पहिलो रोजाइमा राख्न लगाएको भन्दै ईयूले गत साता गुगललाई ५ अर्ब १० करोड डलर जरिवाना गर्ने निर्णय गर्‍यो । एन्ड्रोइडको पछिल्लो भर्सन ओरियो प्रयोग गर्नेको संख्या पनि कुल प्रयोगकर्ताको करिब ५ प्रतिशत हाराहारीमा मात्रै छ ।

अहिले विश्वभर प्रयोग भइरहेका मध्ये करिब ८० प्रतिशत स्मार्टफोनमा एन्ड्रोइड अपरेटिङ सिस्टम प्रयोग हुन्छ । गुगलले बनाएको यो अपरेटिङ सिस्टम फोन निर्माताहरूले नि:शुल्क प्रयोग गरिरहेका छन् । यो अपरेटिङ सिस्टम अन्य निर्माताहरूले सामान्य परिमार्जन गरी आफ्नो डिभाइसमा प्रयोग गर्दै आएका छन् । यसमा सामसुङ, एचटीसी, हुवावेजस्ता फोन निर्माता कम्पनीहरू गुगलद्वारा निर्मित यो अपरेटिङ सिस्टम प्रयोग गरिरहेका छन् । र, यिनै कम्पनीका डिभाइसले नै मोबाइल बजारमा आधिपत्य जमाइरहेका छन् ।


यस्ता कम्पनीहरूलाई नि:शुल्क अपरेटिङ सिस्टम प्रयोग गर्न दिएबापत गुगल पुरस्कृत हुनुपर्ने हो तर युरोपियन युनियन (ईयू) ले अघिल्लो साता उसलाई ५ अर्ब १० करोड डलर जरिवाना गर्ने निर्णय गर्‍यो । आफूले अपरेटिङ सिस्टम बनाएर अन्य फोन निर्मातालाई नि:शुल्क प्रयोग गर्न दिँदा पनि गुगललाई किन जरिवाना ? यो प्रश्न उठ्नु स्वाभाविक हो । तर, अपरेटिङ सिस्टम प्रयोग गरेबापत गुगलले फोन निर्मातासँग राख्ने एक सर्तका कारण ईयूले यो जरिवाना गरेको हो ।

Yamaha


गुगलले आफ्ना अपरेटिङ सिस्टम प्रयोग गरेबापत फोन निर्माताहरूसँग एक सर्त राख्छ, जसअनुसार उनीहरूले गुगलले बनाएको केही निश्चित एपलाई आफ्नो मोबाइलमा डिफल्ट एपका रूपमा राख्नुपर्छ । जस्तै– युट्युब, जिमेल, म्याप । फोन निर्माताहरू प्नि गुगलको यो सर्त स्विकार्दै यिनै एपलाई आफ्नो स्मार्टफोनको पहिलो रोजाइको एपका रूपमा राख्छन् । साथै, उनीहरूले आफूले बनाएका एपहरू पनि मोबाइलमा यसैगरी राख्छन् । त्यसैले प्रयोगकर्ताले आफ्नो मोबाइलमा केही उस्तै प्रकृतिका एप दुई वटासम्म भेट्छन् । जस्तै– सामसुङको फोनमा गुगल र सामसुङ दुवैको आ–आफ्ना भ्वाइस असिस्टेन्ट भेटिन्छन् । अपरेटिङ सिस्टम नि:शुल्क प्रयोग गर्न दिएर आफ्नो एपलाई पहिलो रोजाइमा राख्न लगाएको भन्दै ईयूले गुगललाई जरिवानाको निर्णय गरेको हो ।


जरिवानाको निर्णय गर्दै ईयूको प्रतिस्पर्धा आयुक्तले ९० दिनभित्र ठोस निर्णय गर्न निर्देशन पनि दिएको छ । यो अवधिमा गुगलले कम्तीमा पनि ईयूअन्तर्गतका प्रयोगकर्ताका लागि एन्ड्रोइडमा केही परिवर्तन गर्नुपर्छ । नत्र, उसले विश्वभर हुने आफ्नो दैनिक कारोबारको ५ प्रतिशतसम्म जरिवाना तिर्नुपर्ने हुन्छ ।


गुगलले आफ्नो एन्ड्रोइड नीतिमा परिवर्तन गरे पनि यसको प्रभाव तत्काल प्रयोगकर्तामाझ भने नदेखिन सक्छ । यो परिवर्तित नीति अपरेटिङ सिस्टमको नयाँ भर्सनमा उपलब्ध हुनेछ । तर, तथ्यांकअनुसार एन्ड्रोइड अपरेटिङ सिस्टम भएको स्मार्टफोन प्रयोग गर्ने निकै थोरै प्रयोगकर्ताहरूले मात्र यसको पछिल्लो भर्सन प्रयोग गर्ने गर्छन् । एन्ड्रोइडको पछिल्लो भर्सन ओरियो प्रयोग गर्नेको संख्या कुल प्रयोगकर्ताको करिब ५ प्रतिशत हाराहारीमा मात्रै छ ।


प्रयोगकर्तालाई परिवर्तनको अनुभूति नभए पनि यो जरिवानाले गुगललाई भने पक्कै पनि अन्योलमा पार्ने छ । उसले आफ्नो अपरेटिङ सिस्टम नि:शुल्क प्रयोग गर्न दिएबापत आफ्ना
केही एपलाई पहिलो प्राथमिकतामा राख्न लगाउँदै आएको थियो । यसकै कारण उसका युट्युब, जिमेल, म्यापजस्ता एपले एक अर्बभन्दा बढी नियमित प्रयोगकर्ता कमाइसकेको छ । तर, अपरेटिङ सिस्टम नि:शुल्क उपयोगका लागि दिएबापत यो सुविधा नपाउने हो भने गुगलले अब नि:शुल्क देला त ?


धेरैको अनुमान छ अब गुगलले थोरै भए पनि पैसा लिएर स्मार्टफोन निर्मातालाई आफ्नो अपरेटिङ सिस्टम प्रयोगका लागि अनुमति दिनेछ । तर, यो अनुमान गलत हुन पनि सक्छ किनकि गुगलको आम्दानीको हिस्सामा यो जरिवाना निकै नगन्य मात्रै हो । यो मार्चसम्मको तथ्यांकअनुसार मात्रै पनि गुगलको प्यारेन्ट कम्पनी अल्फाबेटसँग १ सय ३ अर्ब डलर मौज्दात छ ।

hellosukrabar@gmail.com

Esewa Pasal

प्रकाशित : श्रावण ११, २०७५ १०:४३
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

कैंचीको कमाइ

विदेश जानुभन्दा यही काम ठीक छ । राम्रोसँग काम गर्न सकियो भने राम्रो कमाइ यसैबाट हुन्छ ।
विमल खतिवडा

काठमाडौँ — यसैपालि कक्षा १२ को परीक्षा दिएकी सिन्धुपाल्चोककी प्रतीक्षा तामाङ कपाल काट्ने काममा व्यस्त हुन थालेकी छन् । ‘बिहान कलेज जान्थें, दिउँसो पार्लर सिक्थें,’ अचेल दाह्री र कपाल काट्ने तालिम लिइरहेकी १८ वर्षीया उनले भनिन्, ‘अहिले तालिम लिँदै गोल्फुटारमा बिहान–बेलुका काम पनि गरिरहेकी छु ।’

उनले थपिन्, ‘महिलाको कपाल काट्नदेखि राम्रो बनाउने सबै आउँछ । पुरुषको कटिङबारे सिक्दैछु ।’ राम्रो करिअर देखेरै यस पेसामा लागेको उनले बताइन् । ‘यो एक किसिमको सीप हो,’ उनी भन्छिन्, ‘केही गर्न नसके आफैं ब्युटिपार्लर खोलेर भए पनि बाँच्न सकिन्छ ।’ सैलुनमा कमाएको पैसाले स्नातक अध्ययन गर्ने उनको धोको छ ।


सर्लाहीका अनिलकुमार ठाकुरले ६ कक्षामा अध्ययनरत छँदै कपाल काट्न थालेका थिए । कपाल काट्ने उनको पुख्र्यौली पेसा पनि हो । कपाल काट्न थालेको नौ वर्ष भए पनि उनले एसईई सकाएर काठमाडौं आएपछि व्यावसायिक रूपमा कैंची चलाउन सुरु गरेका थिए ।


शंकरदेव क्याम्पसमा उनको पढाइ पनि एमबीएस पहिलो सेमेस्टरमा पुगेको छ । २२ वर्षीय उनी पुख्र्यौली पेसामा जति मिहिनेत गर्छन्, पढाइमा पनि उत्तिकै ध्यान दिन्छन् । उनी बिहान ४ देखि ७ बजेसम्म ट्युसन पढाउँछन् । बिहान ७ देखि साँझ ७ बजेसम्म कलंकीमा ल्यान्डमार्क ट्रेनिङ एन्ड डेभलपमेन्ट सेन्टरद्वारा सञ्चालित ‘हाम्रो नेपाली सैलुनमा’ कैंची चलाउँछन् । फेरि साँझ ७ देखि १० बजेसम्म मामाको सीतापाइलास्थित सैलुनमा काम गर्न पुग्छन् । ‘घरमा आफंै पढेर परीक्षा दिने योजनामा छु,’ उनले भने ।


डेढ वर्षयता कपाल काटिरहेकी काभ्रेकी दीपा राई भन्छिन्, ‘१२ कक्षा सकियो । अब काम गर्दै स्नातक पढ्ने योजना छ । त्यसपछि यही पेसालाई निरन्तरता दिनेछु ।’ २४ वर्षीया उनले ब्युटिसियनको तालिम पनि लिइसकेकी छन् । ‘कपाल काट्ने, फेसियल, मेहेन्दी, जुरो, सिम्पल मेकअप प्राय: सबै आउँछ,’ उनले भनिन्, ‘पुरुषको कपाल र दाह्री काट्न पनि आउँछ ।’
‘आफू पनि राम्रो हुने र अरूलाई पनि राम्रो बनाउन सकिने भएकाले यस काममा लागें,’ दीपाले भनिन्, ‘विदेश जानुभन्दा यही काम ठीक छ । राम्रोसँग काम गर्न सकियो भने राम्रो कमाइ यसैबाट हुन्छ ।’ उनी थप्छिन्, ‘पुरुषको कपाल महिलाले काट्दा समाजमा नराम्रो दृष्टिले हेर्ने चलन छ । कपाल काट्न आउनेले हामीलाई आफ्नै घरको दिदी बहिनी सोच्नुपर्छ, गलत नजरले हेर्नु हुँदैन । अनि सबै सकारात्मक हुन्छ ।’


ब्युटिसियन तालिम लिएपछि कपाल काट्ने पेसामा लागेकी वीरगन्जकी चञ्चला बस्नेत भन्छिन्, ‘थ्रेडिङ, कपाल स्ट्ेरट, कर्ली बनाउने, मेहन्दी लगाउने पनि गर्छु । सुरुबाटै यस्तै काममा रुचि थियो ।’ वैदेशिक रोजगारमा जाने सोचले तालिम लिएकी २३ वर्षीया उनले भनिन्, ‘यतै काम सुरु गरेपछि विदेश जाने सोच त्यागिसकें ।’ उनीसहित अनिल, दीपा र प्रतीक्षालाई हाम्रो नेपाली सैलुनमार्फत यस पेसामा सक्रिय छन् । यो सैलुन विभिन्न पेसामा सक्रिय २५ जनाको समूहले सञ्चालन गरिरहेका छन् ।


‘स्वदेशमै प्रशस्तै काम गर्न सकिन्छ,’ हाम्रो नेपाली सैलुनका सञ्चालकमध्ये एक दीपक अर्यालले भने, ‘कामको सम्मान गर्न सकियो भने विदेश जानु पर्दैन ।’ सैलुनमा कपाल काट्न जाँदा काम गर्नेको अभाव देखेपछि उनको समूहले सैलुन सुरु गरेको हो । ‘बेरोजगार बनेर बसेका युवालाई रोजगार दिन यस्तो कामको सुरु गरिएको हो,’ ल्यान्डमार्क ट्रेनिङ एन्ड डेभलपमेन्ट सेन्टरका अध्यक्ष टेकनाथ भट्टराईले भने । तीन महिनाको तालिम लिएका १२ जनाले सेन्टरको वनस्थली, गल्कोपाखा, कलंकी, गोल्फुटार र नयाँ बजारको सैलुन सञ्चालन गरिरहेका छन् ।

bimalnews@gmail.com

प्रकाशित : श्रावण ११, २०७५ १०:४३
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT