ईपीएल होड

म्यानचेस्टर सिटी र लिभरपुल उपाधि होडतर्फ अघि बढिरहँदा माउरिन्होको टिम युनाइटेड, चेल्सी र टोटेनहम भने शीर्ष चारमा रहेर च्याम्पियन्स लिगमा छनोट हुने प्रतिस्पर्धामा सीमित बन्न सक्छन् ।
राजु घिसिङ

काठमाडौँ — विश्वकै सर्वाधिक लोकप्रिय घरेलु फुटबल प्रतियोगिता इंग्लिस प्रिमियर लिगको नयाँ सिजन गत साता सुरु भयो । पछिल्लो सिजन उपाधि होडमा म्यानचेस्टर सिटीलाई कसैले चुनौती दिन सकेको थिएन । यसपालि उसलाई लिभरपुलले कडा टक्कर दिने अपेक्षा गरिएको छ ।

स्पेनी प्रशिक्षक पेप ग्वार्डिओलाको टिम म्यानचेस्टर सिटीले गत सिजन (सन् २०१७–१८) कीर्तिमान १ सय अंक बनाएर प्रिमियर लिगको उपाधि जितेको थियो । सिटीभन्दा २५ अंक पछाडि रहेको लिभरपुल चौथो भएको थियो । योर्गेन क्लोपले सम्हालेको त्यही लिभरपुल यो सिजन (२०१८–१९) को उपाधि होडमा सिटीलाई चुनौती दिने क्लब बन्न सक्ने प्रारम्भिक अनुमान गरिएको छ ।


गएको सिजन स्टार मिडफिल्डर फिलिप काउटिन्होलाई बार्सिलोना पठाउन बाध्य भएको लिभरपुल यसपालिको स्थानान्तरण बजारमा सबभन्दा बढी चलखेल गर्ने क्लब बन्यो । एन्फिल्ड क्लबले स्थानान्तरणमा सबभन्दा धेरै २१ करोड ७० लाख अमेरिकी डलर लगानी गर्‍यो । उसले आइतबार वेस्टह्यामलाई ४–० ले हराएर नयाँ सिजनको सुरुआत गर्‍यो । पछिल्लो सिजन ४४ गोल गरेका मोहम्मद सलाहले उस्तै लयलाई कायम राख्ने अभियानमा सिजनको पहिलो खेलमै गोल गरे । साडियो मानेले पनि खाता खोले । यिनै सलाह, माने, रोबर्टो फिरमिनोको अग्रपंक्तिलाई यसैपालि भित्र्याइएका नाबी केइटाले गतिलो साथ दिने अपेक्षा गरिएको छ ।

Yamaha


लिभरपुल आठ महिनाको मिहिनेतपछि गत सिजन युरोपेली च्याम्पियन्स लिगको फाइनल पुगेको थियो । तर, युक्रेनी राजधानी किभमा रियल म्याड्रिडविरुद्ध भएको फाइनलमा गोलकिपर लोरिस कारियसले साह्रै नै कमजोर प्रदर्शन गरे । त्यसैले लिभरपुल युरोपेली क्लब फुटबलको सर्वोच्च प्रतियोगिताको ट्रफी चुम्ने होडमा रियलविरुद्ध चुकेको थियो । हुन त पछिल्लो सिजन प्रिमियर लिगमा पनि लिभरपुलको गोलकिपर कमजोर नै देखिएका थिए । त्यसैले उसले विश्वकै सर्वाधिक महँगा गोलकिपरका रूपमा ब्राजिलमा एलिसन बेकरलाई इटालियन क्लब एएस रोमाबाट यसैपालि भित्र्यायो ।


एलिसनलाई विश्वकै उत्कृष्ट एक गोलकिपर मानिएको छ । उनीसँगै लिभरपुलले केइटालाई लाइप्जिग, फाविन्होलाई मोनाको, जेरडान साकिरीलाई स्टोकबाट एन्फिल्डमा ल्याएको छ । त्यसैले योर्गेन क्लोपलाई गत सिजनजस्तो म्यानचेस्टर सिटीसँग २५ अंकले पछाडि पर्‍यो भने माफी माग्नका लागि कुनै बहाना छैन । क्लबको मुख्य चुनौती नै सन् १९९० यता लिभरपुललाई इंग्ल्यान्डको सर्वोच्च लिगमा पहिलोपल्ट च्याम्पियन बनाउनु हुनेछ । एन्फिल्डमा वेस्टह्यामविरुद्ध गरिएको चार गोललाई त्यस अभियानको राम्रो संकेतका रूपमा लिइएको छ । गिनीका मिडफिल्डर केइटाले पनि सुखद सुरुआत गरे । सहकर्मी जेम्स मिल्नरले उनी कति उत्कृष्ट छन् भन्ने कुरा सोच्न मात्रै सकिने प्रतिक्रिया दिएका छन् । त्यसैले केइटाको आगमनले लिभरपुल अझै बलियो भएको प्रस्ट पार्दछ ।


तर सबै खालका विश्लेषणअनुसार विश्वकै सबैभन्दा आकर्षक रहेको प्रिमियर लिगमा यसपालि च्याम्पियन हुने प्रबल सम्भावना भएको क्लब म्यानचेस्टर सिटी नै हो । सिटीले सन् १९९६ यता पहिलोपल्ट आर्सेन वेंगरबिना प्रतिस्पर्धात्मक फुटबल खेलेको आर्सनलमाथि २–० को जित रच्दै उपाधि रक्षाको अभियान थालेको छ । आर्सनलकै घरेलु मैदानमा ग्वार्डिओलाको टिमले पूर्णत: प्रभाव जमाएको थियो । विश्वकपमा अन्त्यतिरसम्मै व्यस्त भएकाले प्रि–सिजनमा टिमसँग सबै खेलाडी घुलमिल हुन नपाए पनि सिटीका स्टार खेलाडीहरूको खेल उच्चस्तरकै रह्यो । त्यसैले गनर्समा वेंगरको स्थान लिएका युनाई इमरेको स्वागत खल्लो नै बनेको थियो ।


एलेक्स फर्गुसनले सम्हाल्दासम्म म्यानचेस्टरको अर्को क्लब युनाइटेड शक्तिशाली थियो । उसले प्रिमियर लिगमा शासन नै गरेको थियो भने पनि फरक पर्दैन । तर, फर्गुसन युगको अन्त्यसँगै म्यानचेस्टरको शक्ति युनाइटेडबाट सिटीमा सर्‍यो । ‘स्पेसल वान’ जोसे माउरिन्होले पनि युनाइटेडलाई फेरि फर्गुसन छँदाकै लयमा फर्काउन सकेका छैनन् । र, फर्किने संकेत पनि देखिएको छैन । पछिल्लोपल्ट प्रिमियर लिगको उपाधि जोगाउने क्लब म्यानचेस्टर युनाइटेड नै हो । उसले यो उपलब्धि सन् २००९ मा हासिल गरेको थियो । यसपालि छिमेकी युनाइटेडको उपलब्धिलाई बराबरी गर्ने सिटीको योजना छ र त्यसका लागि ग्वार्डिओलाको टिम योग्य पनि छ ।


तेल बिक्रीबाट धनाढ्य बनेका अबुधाबीको लगानीमा शक्तिशाली भएको म्यानचेस्टर सिटी यसपालि लेस्टरका रियाद माहरेजलाई भित्र्याएर अझै सशक्त बनेको छ । कोलकातामा गत वर्ष यू–१७ विश्वकप विजेता भएको इंग्ल्यान्डका मिडफिल्डर फिल फोडेन सिटीको सिनियर टिममै पनि प्रभावशाली रूपमा प्रस्तुत हुन थालेका छन् । डिफेन्डर जोन स्टोन विश्वकपमा इंग्ल्यान्डको सेमिफाइनल यात्रामा विश्वकै उत्कृष्ट देखिएका थिए । बेन्जामिन मेन्डी पनि पूर्ण स्वस्थ भएर फर्किएका छन् । त्यसैले बल नियन्त्रण गर्दै आक्रामक खेल्ने ग्वार्डिओलाको रणनीतिमा सिटीले १ सय अंक जोड्न सकेन भने पनि १९ अंकभन्दा कम अन्तरमै उपाधि जोगाउन सक्छ ।


गत सिजन लिग कप पनि जितेको सिटीले लिभरपुलसँग चार खेल खेलेको थियो । त्यसमा क्लोपको टिमले तीन जित हात पारेको थियो । तर, लिगको उपाधि होडमा भने क्लोपको टिम कहिल्यै ग्वार्डिओलाको नजिक पनि पुगेन । विश्वकै उत्कृष्ट अग्रपंक्ति मानिएको लिभरपुलको आवश्यकता डिफेन्सलाई बलियो बनाउनु पनि हो । सिटीको आफ्नै चुनौती भनेको मे महिनासम्म स्टार खेलाडीको लयलाई कायमै राख्नु हुनेछ ।


सिटी र लिभरपुललाई म्यानचेस्टर युनाइटेड, प्रशिक्षक एन्टोनियो कोन्टेलाई बर्खास्त गरेर माउरिजियो सारीलाई ल्याएको चेल्सी र ह्यारी केनप्रेरित टोटेनहमले दु:ख दिन सक्छ । तर, युनाइटेडलाई आफ्नै डिफेन्सको स्तरले पीडा दिइरहन सक्छ । टिबाउट कोर्टियसले रियल म्याड्रिड रोजेपछि एथलेटिको बिल्बाओका गोलकिपर केपालाई स्टामफोर्डब्रिज ल्याइएको छ । नेपोलीबाट जोरगिन्होलाई पनि भित्र्याइएको छ । तर, म्याड्रिड जाने चर्चाबीच इडन हाजर्ड नै चेल्सीका लागि यो सिजन निर्णायक बन्न सक्छन् । माउरिसियो पोचेटिनोले सम्हालेको स्पर्समा प्रतिभावान खेलाडीको खाँचो छैन । विश्वकप विजेता कप्तान ह्युगो लोरिस र निरन्तर लयमा रहेका फरवार्ड ह्यारी केनको उपस्थितिमा पनि स्पर्सलाई उपाधि होडमा उभ्याउने ठूला स्टारको भने आवश्यकता पर्छ ।


त्यसैले म्यानचेस्टर सिटी र लिभरपुल उपाधि होडतर्फ अघि बढिरहँदा माउरिन्होको टिम युनाइटेड, चेल्सी र टोटेनहम भने शीर्ष चारमा रहेर च्याम्पियन्स लिगमा छनोट हुने प्रतिस्पर्धामा सीमित बन्न सक्छन् । सिटीविरुद्ध आफ्नै मैदानमा हार्नु भनेको आर्सनलका लागि ६ अंक गुमाएजस्तै हो । त्यसैले आर्सनललाई च्याम्पियन्स लिगमा फर्कन पनि कठिन हुनेछ । वेंगरको २२ वर्षे युगको अन्त्यपछि इमरेसँग आर्सनललाई ठूलो क्लबको सूचीमा कायमै राख्न सजिलो हुने छैन ।

twitter: @rghising

Esewa Pasal

प्रकाशित : भाद्र १, २०७५ १०:३३
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

चपु चमक

फुटबल
घरेलु महिला फुटबलमा विभागीय टिमले राज गरिरहेको छ । यसपालि राष्ट्रिय लिगमा पुलिसलाई हराएर रौतहट तेस्रो भयो । यही रौतहटको चन्द्रनिगाहपुर (चपु) महिला फुटबलको उर्वर भूमि हो ।
राजु घिसिङ

काठमाडौँ — चलनचल्तीको बोलीमै मात्र भए पनि ‘स्मार्ट’ जमानामा चन्द्रनिगाहपुरको नाम छोटयाइएको छ— चपु । पूर्व–पश्चिम लोकमार्गको नयाँ नगर चपु पहिला रात्रि बसमा लुटपाट भइरहने स्थानको रूपमा कुख्यात थियो । दुई दशकअघिसम्म रौतहटको तत्कालीन यस गाउँलाई रात्रि बसबाट छिचोल्नेहरू अहिले पनि चपु भनेपछि सतर्क हुन्छन् । त्यस बेलाको यो बदनाम स्थानको महिला टिम अहिले नेपाली फुटबलकै उर्वर भूमिको रूपमा प्रतिष्ठित बनेको छ ।

राष्ट्रिय महिला टिमको कप्तानी गरिसकेकी अनु लामाले नेपालका लागि अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलमा सर्वाधिक ३५ गोल गरेकी छन् । तर, उनको यो सफलता चपु छाडेयता हात लागेको हो । घुँडाको शल्यक्रिया गरेपछि गत साता मैदानमा फर्केकी उनको ‘गोल मेसिन’ फेरि उस्तै लयमा फर्किन अझै समय लाग्नसक्छ । ठीक यही समयमा लमजुङकी सावित्री भण्डारी नयाँ गोल मेसिनको रूपमा अगाडि आएकी छन् ।


सावित्राले चार खेलमा १२ गोल गरेसँगै मंगलबार एपीएफ क्लबले उपराष्ट्रपति १७ औं महिला राष्ट्रिय लिगको उपाधि रक्षा गर्‍यो । उनी प्रतियोगिताकै सर्वोत्कृष्ट खेलाडी घोषित भइन् । उत्कृष्ट फरवार्डको अवार्ड भने रौतहट जिल्ला फुटबल संघकी १६ वर्षीया रश्मिकुमारी घिसिङले हात पारिन् । हुन त उनले चार गोल मात्र गरेकी थिइन् । तर, ती गोल कति महत्त्वपूर्ण थियो भन्ने राष्ट्रिय लिगमा बनेको कीर्तिमानले नै सावित गर्छ । उनको ह्याट्रिकको सहयोगमा रौतहटले पहिलो खेलमा काठमाडौंलाई ४–० ले हराएको थियो । उनकै गोलमा रौतहटले पुलिसमाथि १–० को जित रच्यो र रौतहट राष्ट्रिय लिगमा विभागीय टिमलाई पहिलोपल्ट पारजित गर्ने इतिहास बनायो ।


‘१६–२४ वर्षका खेलाडीको हाम्रो टिमले विभागीय टोलीलाई पराजित गर्नु नै सबभन्दा ठूलो उपलब्धि हो,’ रौतहटका प्रशिक्षक नूरराज काफ्लेले भने, ‘यो टिमका कम्तीमा ४–५ खेलाडीले अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलमा नेपालको प्रतिनिधित्व गर्ने आशा छ ।’ उनको टिम यसपालिको लिगमा तेस्रो भयो । एपीएफ च्याम्पियन र आर्मी उपविजेता । यी दुईसँग भने रौतहट हारेको थियो । चपुकै खेलाडीको टिमले भरिएको मध्यमाञ्चलले तेस्रो प्रधान सेनापति कप २०७३ को सेमिफाइनलमा अञ्जना रानामगरले तीन पेनाल्टी रोकेपछि आयोजक आर्मीलाई पराजित गरेको थियो । उसलाई फाइनलमा भने एपीएफले हराएको थियो । त्यसर्थ चपुका खेलाडीको समूहले पराजित गर्न नसकेको एक्लो टिम एपीएफ रहेको छ ।


विभागीय टिमका खेलाडीहरूको जागिर नै यस्तो हुन्छ कि उनीहरूको मुख्य काम नै खेल्ने हो । र, उनीहरू सफलता हात पार्ने योजनामा नियमित प्रशिक्षण गर्छन् । यस्तो अवसर पुलिस, एपीएफ र आर्मीबाहिरका खेलाडीलाई हुँदैन । त्यसमाथि महिला फुटबललाई हाम्रो देशमा सम्भावना भएर पनि अलि हेपिएकै छ । खासै लगानी गरिंदैन । त्यसैले पनि एक गैरसरकारी संस्थाको सहयोगमा चपुमा भइरहेको प्रशिक्षणबाट आएका खेलाडीको टिम रौतहटले नेपाली महिला फुटबलमा तहल्का मच्चाइरहेको हो ।


चपुमै भएको छनोटको फाइनलमा कैलालीलाई हराएर रौतहटले लिग खेल्ने अवसर पाएको थियो । लिगमा रौतहटले कैलालीका तीन खेलाडीलाई पनि अवसर दियो । उसका बाँकी २० खेलाडी चपुकै हुन् । यो लिगमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेकाले नै रश्मिसहित टिम रौतहटका नौ खेलाडी (मनीषा राउत, सपना राई, समीक्षा घिमिरे, रोजिना श्रेष्ठ, अस्मिता वैद्य, मेनुका आलेमगर र दिलकुमारी रानामगर) एएफसी यू १८ च्याम्पियनसिपको छनोट खेल्ने नोपली टिमको बन्द प्रशिक्षणमा छनोट भएका छन् । अर्को साता भुटानमा साफ यू १५ च्याम्पियनसिप खेल्ने नेपाली टिममा चपुका सात खेलाडी छन् ।


पछिल्लोपल्ट नेपाली राष्ट्रिय महिला टिमले खेलेको साफ च्याम्पियनसिप २०१६ मा चपुका आठ खेलाडी थिए । कप्तान रेनुका नगरकोटीसहित गोलकिपर अञ्जना रानामगर, नमिता दली, डिफेन्स पूनम जर्घामगर, अञ्चली वाइबा, मिडफिल्डर अञ्जली योञ्जन, सपना लामा र फरवार्ड सुधा थोकर सिलिगुढीमा सेमिफाइनल खेलेको नेपाली टिममा थिए । उमेर समूह र राष्ट्रिय टिममा मात्र होइन, घरेलु फुटबलमा राज गरिरहेका विभागीय टिममा पनि चपुकै खेलाडीको वर्चस्व छ । एपीएफका ११, आर्मीका नौ, पुलिसका दुई खेलाडी
चपुकै हुन् ।


चपु महिला फुटबलरको उर्वर भूमि कसरी बन्यो त ? प्रशिक्षक नूरराज काफ्ले भन्छन्, ‘शेरबहादुर (दर्लामी) गुरुले धरान जाँदा त्यहाँको महिला टिमले फुटबल खेलेको देख्नुभएको रहेछ । फर्केर उहाँले चपुमा पनि त्यस्तै राम्रो टिम बनाउनुपर्छ भनेर २०५८ सालमा ट्रेनिङ सुरु गर्नुभयो । त्यसैको निरन्तरताले नै चपु महिला फुटबलको केन्द्र बनेको हो ।’ दर्लामी २०७१ मंसिरमा बितेयता उनका भाइ चित्रकुमार मगर र काफ्लेले नियमित ५० भन्दा बढी महिला खेलाडीलाई प्रशिक्षण दिइरहेका छन् ।


‘पहिला बा–आमाले हात–खुट्टा भाँचिन सक्छ भनेर नखेल्नू भन्थे । जबरजस्ती गएर खेल्न थाले । त्यसै फुटबल खेल्ने बानी पर्‍यो,’ १३ वर्षअघि तुलसीलाल अमात्य मैदानमा बलसँगको अभ्यास थालेकी मेनुका नगरकोटीले भनिन्, ‘अचेल खेल्न जाऊ, आफ्नो टिमलाई जिताउनुपर्छ भन्छन् ।’ दुई वर्ष एपीएफमा रहेर घर फर्केकी उनले २०७२ सालयता रौतहटको कप्तानी गर्दै आएकी छन् । उनकी बहिनी रेनुका राष्ट्रिय टिमकी प्लेमेकर हुन् । यी दिदी–बहिनीले एपीएफमा छँदा एकसाथ खेलेका थिए भने मेनुका घर फर्केयता एक–अर्काविरुद्ध दुईपल्ट खेलिसकेका छन् ।


प्रशिक्षक काफ्लेका अनुसार चपुमा नियमित अभ्यास गर्ने खेलाडीहरू १० देखि २४ वर्षका छन् । स्कुल जानेहरू साँझ र अरू बिहान २–२ घण्टा अभ्यास गर्छन् । ‘स्कुल जान नमान्नेलाई खेलाउँदैनौं । त्यसैले पनि छोरी फुटबल खेलेकोमा अभिभावक खुसी छन्,’ एएफसी सी लाइसेन्स कोर्स गरेका प्रशिक्षक काफ्लेले भने, ‘आर्थिक रूपमा निम्न वर्गका छोरीहरू धेरै आउँछन् । उनीहरूलाई फुटबल सिकाउन बा–आमा नै मैदानमा पुर्‍याउन आउँछन् । फुटबल खेलेरै चपुका धेरैले पुलिस, आर्मी र सशस्त्रमा जागिर पाएका छन् । छोरीले खेलेरै
जागिर खाइदिए हुन्थ्यो भन्ने अभिभावक चाहना गर्छन् ।’


अनु लामा, लक्ष्मी पौडेल, नमिता दली, सुधा थोकर, पुनम जर्घामगर, सपना लामा, रेनुका नगरकोटी र अञ्चली वाइबा चपुका पहिलो पुस्ताका खेलाडी हुन् । उनीहरूले नेपाललाई साफ वुमेन्स च्याम्पियनसिपको सुरुका तीन संस्करणमा फाइनल पुर्‍याउन महत्त्वपूर्ण योगदान गरेका थिए । दक्षिण एसियाली खेलकुद (साग) पनि दुईपल्ट रजत पदक जिते । गत वर्ष पाल्पा–स्याङ्जामा भएको २८ जिल्ला सहभागी प्रतियोगितामा रौतहट उपविजेता भएको थियो । कोकाकोला कप छात्रा फुटबलको पछिल्ला पाँच संस्करणको च्याम्पियन पनि चपुकै खेलाडी समावेश रौतहटका जनज्योति उमावि (३) र दुर्गा मावि (२) भएका थिए ।


दशकयता हातेमालो वनको मैदानमा अभ्यास गरिरहेका चपुका चेलीहरूलाई २०६२ सालदेखि प्लान इन्टरनेसनल नेपालले खेल सामग्री र प्रशिक्षकको तलब उपलब्ध गराइरहेको छ । ‘लैंगिक समानता र महिला सशक्तीकरणका लागि सहयोग गरिएको हो,’ प्लान इन्टरनेसनलका एरया म्यानेजर नेत्रप्रसाद उपाध्यायले भने, ‘केटीहरूको आत्मविश्वास, खेल कौशल र स्तरलाई प्रोत्साहन गरिरहेका छौं । खेलको माध्यमबाट महिलालाई सशक्त बनाउने यो एउटा तरिका हो । यसले विश्वास, अनुशासन र व्यावसायिकता ल्याउने सोच थियो र १३ वर्षयता हेर्दा त्यस्तै भइरहेको छ पनि ।’


यसपालि एसईईमा ३.२ जीपीए ल्याएकी रश्मिले कोकाकोला कप २०७३ को एउटै खेलमा १० गोल गरेकी थिइन् । उनले पाल्पा–स्याङ्जाको प्रतियोगितामा १० गोल गरेर उत्कृष्ट फरवार्डको अवार्ड जितेकी थिइन् । यसपालिको राष्ट्रिय लिगको छनोटमा सात गोल गरेकी उनलाई नेपाली महिला फुटबलमा सम्भावित स्टारको रूपमा हेरिएको छ । ‘राष्ट्रिय खेलाडी भएर देशमा नाम कमाउने सपना छ,’ साम्बा (सावित्रा) का समर्थक रश्मिले भनिन् । उनीसँगै चपुको अर्को पुस्ता पनि अगाडि बढिरहेको छ । अखिल नेपाल फुटबल संघ (एन्फा) ले पनि महिला फुटबलको पहिले एकेडेमी चपुमै सञ्चालन गर्ने घोषणा गरेको छ । यसको लागि उसलाई तीन करोड २० लाख रुपैयाँ फिफाले दिनेछ । त्यसले महिला फुटबलमा चपुको चमक अब घट्नेछैन ।
Twitter: @rghising

प्रकाशित : श्रावण १९, २०७५ ०९:५९
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT