ब्लाइन्ड रक्स

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — आँखाको दृष्टि गुमाएर जीवनलाई नयाँ तरिकाले बुझ्ने अवसर पाएको अनुभव भइरहेको छ । जीवनको सपना देख्ने उमेरमै आँखा गुमाइन् । चिकित्सकको गल्तीले संसारलाई हेर्नबाट वञ्चित भए पनि आफ्नो हौसलालाई भने मर्न दिइनन् । अहिले यिनै सृष्टि केसी दृष्टिविहीन युवायुवतीहरूको प्रेरणा बनेकी छिन् । उनी देश–विदेश पुगेर एउटै सन्देश दिने गर्छिन्– ब्लाइन्ड रक्स ।

काठमाडौंकी सृष्टि केसीले आफ्नो आँखा चिलाउने भएपछि चिकित्सकको सल्लाहमा औषधि प्रयोग गरेकी थिइन् तर औषधि लामो समय प्रयोग गरेपछि उनले १६ वर्षको उमेरमै आँखाको ज्योति गुमाउन पुगिन् । उनले त्यतिबेला आँखाको ज्योति मात्र गुमाइनन् कि टिनएजमा एक सामान्य सुन्दर युवतीले खुला आँखाले हेर्ने सपनासमेत गुमाइन् । ‘केही दिनअघिसम्म आँखा देखिरहेको एक युवतीले आँखा गुमाउँदा कस्तो महसुस हुन्छ तपाईं आफंै कल्पना गर्न सक्नुहुन्छ,’ एक कार्यक्रममा अस्ट्रेलिया आइपुगेकी उनले भनिन् । तैपनि उनी दृष्टिविहीनहरूले सामान्यसरहभन्दा जीवनमा धेरै रमाइलो गर्न सकिन्छ भन्ने अभियान चलाइरहेकी छन् ।


अचानक आँखाको ज्योति गुमाएपछि केही समय हतास र निराश भए पनि उनले आफ्नो मनस्थितिलाई परिवर्तन गरिनन् । बरु आफूलाई अर्कै माध्यमबाट संसार नियाल्ने मौका आएको निक्र्याेलमा पुगिन् । ‘वास्तवमा कुनै पनि परिस्थितिबिना हामी दौडन नसक्ने रहेछौं,’ उनी भन्छिन्, ‘मलाई त आँखाको दृष्टि गुमाएर जीवनलाई नयाँ तरिकाले बुझ्ने अवसर पाएको अनुभव भइरहेको छ ।’

Yamaha


उनले सबैभन्दा धेरै सुन्नुपरेको शब्द हो– विचरा । उनी सोध्ने गर्छिन्, ‘आँखा गुमेर कुनै व्यक्ति अन्धो हुनेबित्तिकै विचरा हुन्छ र ?’ उनको अनुभवमा शारीरिक रूपले पूर्ण सक्षम नभएकालाई यो संसारले त्योभन्दा धेरै अपांग बनाइदिन्छ । ‘समाजको सोच नै परिवर्तन हुन आवश्यक छ किनकि आँखा नदेख्दैमा कोही बेसहारा, विचरा हँुदैनन् भन्ने बुझ्न जरुरी छ,’ उनले भनिन्, ‘समाजले नकारात्मक प्रतिक्रिया गर्न छाडेर उनीहरू पनि सामान्य व्यक्तिसरह नै संघर्ष गर्न, जीवन बिताउन सक्छन् भनेर बुझिदिनुपर्‍यो ।’


उनले दृष्टिविहीन भएपछि विभिन्न कार्यक्रममा सहभागी हुने क्रममा बीस वटा देशको यात्रा गरिसकेको बताइन् । उनले दृष्टिविहीनहरूलाई ऊर्जा दिन संस्था नै बनाएकी छिन्– ब्लाइन्ड रक्स । यस संस्थाले चार वर्षयता दृष्टिविहीनका लागि विभिन्न किसिमका तालिम र उत्प्रेरणामूलक कार्यक्रम सञ्चालन गरिरहेको छ । राष्ट्रिय युवा पुरस्कारलगायत थुप्रै अवार्ड उनले हात पारेकी छन् । नेपालमा क्षमतावान दृष्टिविहीनहरू भएर पनि उनीहरूलाई विश्वास नगरेर समाजले अगाडि बढ्ने अवसर नदिएको उनको ठहर छ । उनले देश–विदेशको अनुभवलाई नेपालका दृष्टिविहीनहरूलाई आत्मविश्वासी बन्न सहयोग गरिरहेकी छन् ।


‘म आँखा मात्र देख्न नसक्ने हो, मलाई पनि अरूलाई जस्तै महसुस हुन्छ । नजिक हुन मन लाग्छ । माया गर्न मन लाग्छ,’ सृष्टिले प्रेमप्रति आफ्नो धारणा राखिन्, ‘अहिले माया–प्रेमभन्दा पनि दृष्टिविहीनहरूको आत्मविश्वास बढाउने सहयोगी काममा केन्द्रित हुन चाहन्छु ।’
– नारायण खड्का

प्रकाशित : भाद्र ८, २०७५ ०९:४७
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

पंक प्रिन्सेसको पुनरागमन

क्यानडियन गायिका एभ्रिल लभिनले झन्डै पाँच वर्षपछि नयाँ एल्बम ल्याउन लागेकी छन् । तर, यसपटक उनी पुरानो ‘गर्लफ्रेन्ड...’ गीतजस्तो विद्रोही, ग्रन्ज–पप शैलीमा देखिनेवाली छैनन् ।
हेलो शुक्रबार

काठमाडौँ — एभ्रिल लभिन । सुरुमा त यो नामै ‘कम्प्लिकेटेड’ मानियो । कसैले लेभिगन भने, कोही लेभिग्ने, कोही लेभाग्नी भन्थे । शुद्ध उच्चारणको कुरा थियो, विस्तारै सबैले सिके पनि । तर, एभ्रिलको जीवन ‘कम्लिकेटेड’ बन्न छोडेन । उनी सधैं हल्लामा छाइन् । धेरै पटक झूटो मृत्युको समाचार फैलियो ।

उनले गाउन छोड्यो कि मृत्यु भएको बताइन्थ्यो । हुँदा–हुँदा नयाँ भिडियो बाहिरिँदासमेत त्यो असली एभ्रिल नभएर उनकै उस्तै अनुहारले गाएको भनियो । सक्कलीलाई नै नक्कली एभ्रिल भन्दै हल्ला फिँजाइयो । उनको ‘मृत्यु’ का कारण अनेक मानिए । एचआईभी एड्सदेखि अन्य जटिल रोगले निधन भएको बताइयो । तर, उनी सधैं सकुशल थिइन् ।


झूटलाई सयौं पटक दोहोर्‍याए सत्य बन्छ भनेझैं भयो एभ्रिलको जीवनमा । सन् २०१५ मा उनलाई साँच्चै रोग लाग्यो । किर्नोबाट सर्ने लाइम रोगका कारण उनी दुई वर्षयता पर्दापछाडि रहिन् । ज्वरो आउने, जीउमा रातो धब्बा देखिने, थकान जस्ता समस्या झेलिन् । सरुवा रोग नभए पनि उनी सार्वजनिक स्थलमा आइनन् ।


बेलाबखत ट्वीटरमार्फत आफ्ना प्रशंसकलाई भेट दिने गरेकी थिइन् । यो साता भने ‘सरप्राइज’ दिइन् । नयाँ म्युजिक भिडियो ल्याउन लागेको खबर सार्वजनिक गरेपछि एभ्रिलका पंक–पप प्रशंसक खुसी नहुने कुरा थिएन । झन्डै पाँच वर्षपछि उनको स्वर गुन्जिन लागेको छ । तर, यसपटक उनी पुरानो ‘गर्लफ्रेन्ड...’ गीतजस्तो विद्रोही, ग्रन्ज–पप शैलीमा देखिनेवाली छैनन् ।


यी क्यानडेली पंक प्रिन्सेसले आफूलाई पहिलो पटक भावप्रधान गीतमा उतार्दैछिन् । सेप्टेम्बरमा निकाल्ने भनिएको छैटौं स्टुडियो एल्बम पियानो–प्रमुख हुनेछ । यसमा पियानोको धुनलाई बढी समावेश गर्न लागिएको बताइन्छ । ‘म आफ्ना गीतमा वास्तविकता र इमानदारी प्रस्तुत गर्न खोज्छु,’ उनले अमेरिकाको ई–न्युजसँग भनेकी छन्, ‘पछिल्लो दुई वर्षमा धेरैथोकबाट गुज्रिएँ, पाठ सिकेकी छु । यो एल्बम अवश्य फरक हुनेछ ।’


एभ्रिलको सांगीतिक सुरुवात दमदार थियो । सन् २००२ मा निकालेको पहिलो म्युजिक भिडियो (‘कम्प्लिकेटेड...’) नै विश्वव्यापी चर्चित बन्यो । कसले गाएन होला यो गीत ? कुन युवा प्रभावित भएन होला उनको शैलीबाट ? गाउने तरिका, लवाइ, ठाँट, स्वर, भिडियो सबै ट्रेन्डसेटर बने । यसलाई पछ्याउने कति निस्किए, निस्किए ।


नेपालमा पनि एभ्रिलको प्रभाव प्रत्यक्ष देखिएको थियो । सहरिया युवायुवती लवाइ र लुक्समा उनको नक्कल गर्थे । ब्यागी प्यान्ट, कालो ब्रासलेट, स्ट्रेट कपाल केटीहरूले अपनाए । स्केटिङ र गितार केटाहरूको रोजाइ बन्यो । सुबु थापा जस्ता गायिकाले नेपाली भर्सनको ‘कम्प्लिकेटेड..’ नै निकाल्न भ्याए । उता, सत्र वर्षीया एभ्रिल अवार्डहरू जित्दै थिइन् ।
ग्रामीमा दुइटामा विधामा मनोनीत भएकी थिइन् । एमटीभी म्युजिक भिडियो अवार्ड हात पारिन् । सन् २००९ मा द रोलिङ स्टोन म्यागजिनले ‘कम्प्लिकेटेड...’ लाई दशककै दस ‘टप सिंगल’ मध्ये एक मान्यो । त्यो बेला प्रचलित टिन–डिस्को गीतहरूबाट आजित युवा श्रोतालाई एभ्रिल नयाँ शैलीका रूपमा उदाएकी थिइन् । भिडियोमा देखिने उनको सन्की स्वाङ धेरैले प्रिय माने ।


लभिन दम्पतीकी माइली छोरी एभ्रिल सानैदेखि गाउँथिन् । चर्चमा गाउँदै हुर्किएकी हुन् । धर्ममा जोडिएकाले गीतमा त्यसको प्रतिबिम्ब आउने उनको भनाइ छ । ‘मेरा मूल नीतिहरूमा धार्मिक परिवारको प्रभाव छ,’ ३३ वर्षीया एभ्रिल भन्छिन्, ‘मेरी आमाले शब्द चयनमा ध्यान दिन सिकाउनुभयो । राम्रै सुनिए पनि म कतिपय शब्द प्रयोग गर्दिनँ । अपशब्द राख्न मनले मान्दैन ।’

hellosukrabar@gmail.com

प्रकाशित : भाद्र ८, २०७५ ०९:४७
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT