पुराना गाडी नयाँ गन्तव्य

सडकबाट हटाइएका बीस वर्ष पुराना गाडीलाई पुन: प्रयोग गर्न अहिलेका युवालाई प्रोत्साहित गर्न सकिँदैन र ?
विभु लुइटेल

काठमाडौँ — अमेरिकाको न्युयोर्क राज्यको ज्याक्सन हाइट्समा पासाङ थिन्लेले फुड ट्रक ‘म:म ब्रोज’ सञ्चालन गर्न थालेको डेढ वर्ष बढी भयो । यसको ख्याति यति छिट्टै फैलियो कि थिन्लेले अमेरिकाका अन्य ठूला सहरमा शाखा विस्तार नगरी सुखै पाएनन् । बिफ, चिकेन र भेज म:म बेच्दै सुरु भएको यो फुड ट्रकमा विस्तारै अन्य परिकार पनि पाइन थाल्यो ।

नेपाली थाली, चाउमिन, स्याभाले, लाफिङजस्ता परिकार त्यहाँ बसोबास गरेका नेपालीले मात्र नभई विदेशीले समेत रुचाउन थाले । उनैलाई पछ्याउँदै अरूले पनि सेलरोटी, समयबजी लगायतका नेपाली परिकार बनाई बेच्ने ट्रक अमेरिकाका विभिन्न सहरमा सञ्चालन गर्न थालेका छन् ।


काठमाडौंका सहरबजार तथा गल्लीहरूमा ठेलागाडामा खानेकुरा बेच्ने प्रचलन नौलो होइन । तर, पुराना बस, ट्रक र टेम्पोमा पनि खाना–खाजा बेचिन्छ, अझ बार नै सञ्चालन गरिन्छ भन्ने कुराले धेरैलाई अचम्मित पार्न सक्छ । राजधानीका सडकबाट करिब–करिब हराइसकेका मर्सिडिज र जापानी कोस्टरका पुराना मिनी बस प्रयोग गरी पाँच युवाले नागपोखरीमा ‘फुड ट्रक पार्क’ नामको खुला रेस्टुराँ सुरु गरेका छन् ।

Yamaha


‘होटल, रेस्टुराँ त धेरैले चलाइरहेका छन् । त्यही व्यवसायमा थोरै सिर्जनात्मकता थपौं भन्ने उद्देश्य मात्र हो,’ फुड ट्रक पार्कका सञ्चालक टसी पाल्जोर शेर्पा सुनाउँछन् । तीस वर्षीय उनले आफ्नो फर्निचर व्यवसायको मुनाफालाई फुड ट्रक पार्कमा लगानी गरेका हुन् । बेलायत, जर्मनी, फ्रान्सजस्ता देशमा देखेका फुड ट्रकको अवधारणा नेपालमा पनि प्रयोग गरी हेरौं भनी आफूले चुनौती लिएको र धेरै हदसम्म सफल पनि भएको उनको अनुभव छ ।


फुड ट्रक पार्क सुरु गरेको तीन दिनसम्म सित्तैमा खाजा खुवाइने भनी सामाजिक सञ्जालमा विज्ञापन निकालेको थियो । त्यसैले थाम्नै नसकिने भीड खानका लागि उर्लिएको टसीले बताए । त्यहाँका खानेकुराभन्दा पनि धेरैले रूप फेरिएका गाडी मन पराए, फोटो खिचेर आफ्ना इन्स्टाग्राम रंगाए । त्यसैले मार्केटिङ गर्न यसका सञ्चालकलाई खासै मिहिनेत गर्नुपरेन । ‘नयाँ कन्सेप्ट सबैले रुचाए । हामी उत्साहित भयौं,’ खुसी हुँदै टसीले सुनाए ।


फुड ट्रक पार्कमा रहेको जापानी कोस्टरमा ‘अमेरिकन डाइनर’ नामको फुड स्टेसन सञ्चालित छ । यसमा अमेरिकामा पाइने फास्ट फुड तयार गरिन्छन् । अन्य दुई बसमा ‘ताकोज एन्ड तापस’ तथा ‘द डम्पलिङ्स’ नामका फुड स्टेसनका भान्सा सञ्चालित छन् । ताकोज एन्ड तापसमा मेक्सिकन खाना–खाजा तयार गरिन्छ भने द डम्पलिङ्समा चिनियाँ ।


फुड ट्रकको सुरुवात अमेरिकाबाट भएको हो । अहिले पनि त्यहाँका युवा जमात्ले यस व्यवसायलाई सबैभन्दा सजिलो स्टार्टअपका रूपमा हेर्ने गरेको पाइन्छ । अमेरिकाको सन् २०१७ को तथ्यांक हेर्ने हो भने फुड ट्रकबाट उठेको कुल आम्दानी करिब तीन अर्ब अमेरिकी डलर छ । अमेरिकामा मात्रै सय वर्षभन्दा लामो इतिहास बोकेको फुड ट्रक संस्कृति विश्वव्यापी हुन धेरै समय लागेन । नयाँ र अनौठा परिकार बनाई बेच्न सक्नेका लागि यो व्यापार अपार हुन्छ भन्नेमा दुई मत छैन । त्यसमाथि थोरै कर्मचारी मात्र भए पुग्ने ।


विकसित मुलुकमा तुलनात्मक रूपमा थोरै लगानीमा फुड ट्रक सञ्चालन गर्न सकिन्छ । कारण, त्यहाँ सञ्चालकलाई ट्रक एकै ठाउँमा राख्नुपर्ने बाध्यता छैन । फुड ट्रक चलाएबापत सरकारलाई कर तिरे मात्र पुग्छ । तर, हाम्रोमा त्यस्तो व्यवस्था छैन । फुड ट्रक पार्कका अर्का सञ्चालक तेन्जिङ शेर्पा भन्छन्, ‘हामीले बाटोमा ट्रक वा बस गुडाई खानेकुरा बेच्ने अनुमति नै पाएनौं । त्यसैले जग्गा भाडामा लिएर यो फुड जोइन्ट सञ्चालन गर्न निकै महँगो पर्न गयो ।’


सरकारी नीति बाधक बनिदिँदा पुराना तथा विस्थापित गाडी यत्तिकै कतै थन्किएर बसेको गुनासो तेन्जिङले गरे । यो व्यवसाय सुरु गर्दा उनीहरूले भोगेको अर्को चुनौती हो– अधिकांश ग्राहकका जिब्रोले विदेशी स्वाद स्विकार्न नसक्नु । जापानी खानामा पनि गरम मसाला खोज्ने समुदायलाई यस फुड ट्रक पार्कको विविधता नीरस लाग्न सक्छ । ‘त्यस्ता ग्राहकको चित्त बुझाउन अब छिट्टै नेवारी र भारतीय खाना सर्भ गर्ने बस पनि ल्याउँदै छौं,’ सञ्चालक टसी पाल्जोर शेर्पाले बताए ।


यस व्यवसायका निम्ति प्रयोगमा आउने गाडीको सुरुमा त उचित मर्मत–सम्हार नै हुन अत्यावश्यक छ । गाडीभित्र भान्सा सञ्चालित हुन्छन्, आगोसमेत बालिन्छ । त्यसैले तिनका इन्जिन निकाल्न जरुरी छ । अमेरिकाको प्रचलन हेर्ने हो भने फुड ट्रकका भान्सेलाई गाडी चलाउनेबारे पनि ज्ञान हुनु आवश्यक छ । हाम्रोमा यस पक्षलाई भने खासै वास्ता गरिएको छैन ।
यस्तै व्यवसाय गर्ने लाममा सोसियल क्याफे, गैरीधाराका रञ्जन ओझा पनि पर्छन् । सिंगो क्याफे नै कुनै गाडीमा सञ्चालन गरिएको त होइन । तर, क्याफेको हाताभित्र उनले टेम्पोमा बार खोलेको पनि एक वर्षभन्दा बढी भइसक्यो । यही टेम्पोबाटै अल्कोहलसहितका पेय पदार्थ ग्राहकलाई दिइन्छ । कौशलटारबाट ल्याएको पुरानो तथा जीर्ण अवस्थाको टेम्पोलाई ओझा आफैंले रङरोगन तथा मर्मत–सम्हार गरी नयाँ रूप दिएका हुन् ।


‘जुनसुकै बिग्रेका गाडी सिर्जनात्मक रूपमा पुनप्र्रयोग गर्न सकिन्छ भन्ने सन्देश दिनु नै मेरो एक मात्र उद्देश्य थियो । यसमा धेरै हदसम्म सफल भएँ भन्ने लाग्छ,’ रञ्जनले भने । क्याफेमा आउने अधिकांश ग्राहकले टेम्पो बारको खुलेर प्रशंसा गरेका हुँदा यस्तै अर्को बार बनाउने उत्साह थपिएको उनले सुनाए । उनी सरोकारवाला निकायसँग प्रश्न गर्छन्, ‘सडकबाट हटाइएका बीस वर्ष पुराना गाडीलाई यही तरिकाले पुन: प्रयोग गर्न अहिलेका युवालाई प्रोत्साहित गर्न सकिँदैन र ?’

luitel.beevu@gmail.com

Esewa Pasal

प्रकाशित : भाद्र १५, २०७५ १०:४०
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

भारतीय जंगलमा एक नेपालीको हत्या, अझै दुई बेपत्ता 

कमल पन्थी

बर्दिया — भारत गएका चार मध्ये एक नेपाली नागरिकको कतरनीयाघाट वन्यजन्तु आरक्षको सुगौली थाना नजिक विहीवार वेलुकी शव फेला परेको छ । 

प्रहरी उपरीक्षक सुरेन्द्र मैनालीका अनुसार भारत कतरनीयाघाट वन्यजन्तु आरक्षको सुगौली थाना नजिक बैरीखल्ला जंगलमा राजापुर नपा–१० का हाउजे भन्ने ईन्द्र बहादुर थारुको शव भेटिएको हो ।
सुगौली थाना नजिक मृत अवस्थामा फेला परेको थारुको हत्याको आशंका गरिएको छ । थारुको शव क्षतविच्छेद अवस्थामा फेला परेको हो छ । ईलाका प्रहरी कार्यालय, राजापुरबाट खटिएको प्रहरी टोली र मृतकका आफ्न्तले शव पहिचान गरेको हो । परिवारका सदस्यले माछा गर्न गएको प्रहरीलाई जानकारी गराएका छन् ।

चारैजना जंगलमा चोरी शिकारका लागि गएको अनुसन्धानमा देखिएको प्रहरीले जनाएको छ ।

थारुको शव परीक्षणका लागि बहराईच जिल्ला अस्पताल लगिएको छ । उनको हत्या भएको आशंका स्थानीयले गरेका छन् । हत्या कसले गर्‍यो थाहा हुन सकेको छैन । शव परीक्षण पछि घटनाको जानकारी बाहिर आउने छ । प्रहरी उपरीक्षक मैनालीले अनुसन्धान भई रहेको जनाकारी दिए । पॉच दिन अघि चार मध्ये एक राजापुर—१० का गोपाल चन्द गोलीका छर्रा लागेर घाइते भइ घर फर्केका थिए । अन्य तीन जना मध्ये थारुको शव फेला परेको हो ।

सोही ठाउँका वीरेन्द्र बहादुर शाह र बालकृष्ण चौधरी एघार दिनदेखि वेपत्ता छन् । उनीहरुको खोजी गरिदिन आफ्न्तले प्रहरीसंग अनुरोध गरेका छन् । उनीहरु सीमावर्ती कतरनीयाघाट वन्यजन्तु आरक्षको जंगलबाट सम्पर्क विहीन भएका थिए । शाह र चौधरीको अवस्था अज्ञात भएकाले घटना बारे अनुसन्धान गर्न समस्या भएको प्रहरीको भनाई रहेको छ ।

चौपाया खोज्न गएको भनिएका बर्दिया राजापुर—१० का ४२ वर्षीय चन्दसंग घटना बारे प्रहरीले सोधपुछ गरिरहेको छ । प्रहरीका अनुसार चन्द कान सुन्दैनन् । गोलीका छर्रा लागि घाईते भएका चन्द नेपालगन्जस्थित नर्सिङ होममा उपचारपछि घर फर्केका थिए । घटनास्थल सदरमुकाम गुलरीयादेखि करिब ३५ किमि पश्चिम–दक्षिणमा पर्दछ । शाह र चौधरीको खोजी गर्न नेपाल र भारतीय सुरक्षाकर्मी खटिएको मैनालीले बताए ।

प्रकाशित : भाद्र १५, २०७५ १०:३७
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT