कडा बन्दै ठूला बजार

नयाँ नियमले विदेशी कम्पनीलाई भारतीय कम्पनीसँग मूल्यमा प्रतिस्पर्धा गर्न कडाइ गरिनेछ । साथै, विदेशी कम्पनीले भारतीय प्रयोगकर्ताका तथ्यांकहरु भण्डारण गर्ने सर्भर भारतमै प्रयोग गर्नुपर्छ ।
हेलो शुक्रबार

काठमाडौँ — भारतले विदेशी कम्पनीद्वारा सञ्चालित सामाजिक सञ्जाल र व्यवसायलाई नियमन गर्न नयाँ नियम जारी गर्ने भएको छ । योसँगै चीन, युरोपपछि भारतले जारी गर्न लागेको यस्तो व्यवस्थाले प्रविधि कम्पनीसँगै सोसल मिडिया कम्पनी पनि सरकारको मातहत आउन सक्ने जोखिम बढेको छ ।

युरोप प्रविधि कम्पनीका लागि मे २०१८ देखि डरलाग्दो क्षेत्र बनेको छ । मेदेखि लागू भएको युरोपियन युनियनको नयाँ नियम यति कडा छ कि यसको फाइदा अहिले विश्वभरका प्रयोगकर्ताले उठाइरहेका छन् । नियमअनुसार प्रयोगकर्तालाई उनीहरूको तथ्यांक केमा प्रयोग हुन्छ भनेर प्रस्ट भाषामा बुझाउनुपर्छ भने ईयूको नियम नमान्ने कम्पनीलाई विश्वभर हुने कारोबारको ४ प्रतिशत रकमसम्म जरिवाना गर्न सकिने व्यवस्था गरेको छ । ईयूको यो नियम लागू भएपछि फेसबुकजस्ता सामाजिक सञ्जाल र गुगलजस्ता धेरै प्रयोग हुने सेवा दिने कम्पनीहरूले आफ्ना धेरै नीतिमा परिवर्तन गरेका छन् ।


भर्खरै मात्र ईयूले गुगललाई यतिसम्म भनेको छ कि एन्ड्रोइड अपरेटिङ सिस्टम प्रयोग गर्ने डिभाइसमा उसले आफ्ना एपहरू अनिवार्य राख्नुपर्ने नियम बनाउन पाउने छैन । आधा अर्ब बढी जनसंख्या र २७ देश भएको ईयू अवश्य पनि गुगल, फेसबुकजस्ता कम्पनीका लागि ठूलो बजार हो ।

Yamaha


प्रयोगकर्ताको दृष्टिकोणबाट हेर्दा यस्ता नियमले उनीहरूको अनलाइन क्रियाकलापका जानकारी सुरक्षित राख्न सघाउन पुर्‍याउँछ । तर, प्रविधि कम्पनीहरू भने पछिल्ला समय ठूला भनिएको बजारमा स्वच्छन्द व्यवहार गर्न छुट पाउने छैनन् । यस्तै, उदाहरण चीन पनि हो । एक अर्ब ४० करोड जनसंख्या भएको देश चीन प्रविधि कम्पनीका लागि ठूलो बजार हो । तर, समस्या के भने गुगल, फेसबुकजस्ता ठूला कम्पनीले यहाँ खुला प्रवेश पाएका छैनन् भने माइक्रोसफ्टका उत्पादनसमेत सीमित पारिएको छ ।


यो त भयो युरोप र चीनका कुरा । चीनले कडिकडाउ गरे पनि भारतीय बजार गुगल र फेसबुकका लागि मात्रै अन्य धेरै ई–कमर्श व्यवसायका लागि सम्भावनायुक्त स्थान थियो । यस्तै सम्भावनालाई मध्यनजर गर्दै केही महिना अघि मात्रै अमेरिकी अनलाइन रिटेलर वालमार्टले भारतीय कम्पनी फ्लिपकार्ट १६ अर्ब अमेरिकी डलरमा किनेको थियो ।


यस्तै, फेसबुक स्वामित्वको म्यासेजिङ एप ह्वाट्सएपले भारतीय बजारमा आफ्नो पेमेन्ट सेवा सुरु गर्ने तयारी थालिसकेको छ । तर, भारत सरकारले भने आफ्नो बजारका महत्त्व बुझेर नयाँ नियम जारी गर्ने भएको छ । विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यममा प्रकाशित समाचारलाई आधार मान्ने हो भने सेप्टेम्बरदेखि लागू हुन सक्ने नयाँ अनलाइनसम्बन्धी कानुनले विदेशी कम्पनीको भारतमा उपस्थितिलाई अप्ठेरोमा पार्नेछ । तर, भारतीय कम्पनीहरूलाई भने केही सुविधा दिनेछ ।


नयाँ नियमको प्रावधानबारे सार्वजनिक भएअनुसार नयाँ नियमले विदेशी कम्पनीलाई भारतीय कम्पनीसँग मूल्यमा प्रतिस्पर्धा गर्न कडाइ गरिनेछ । साथै, विदेशी कम्पनीले भारतीय प्रयोगकर्ताको तथ्यांकहरू भण्डारण गर्ने सर्भर भारतमै प्रयोग गर्नुपर्छ । यो कानुनको पूर्वसन्ध्यामै चिनियाँ कम्पनी साओमीले आफ्नो डाटा भारतमै भण्डारण गर्न सुरु गरिसकेको छ । भारतीय सेनाले पटकपटक विदेशी कम्पनीहरूले भारतीय प्रयोगकर्ताको तथ्यांकहरू चोरी गरेको आरोप लगाउँदै आएको थियो । अमेजन र माइक्रोसफ्टले पनि यस्तैखाले सर्भर भारतमै राखिसकेका छन् ।


सवा अर्ब जनसंख्या भएको भारत अमेरिकीसहित विश्वभरका ठूला प्रविधि र ई–कमर्श कम्पनीका लागि ठूलो बजार र सम्भावनाको भण्डार हो । अहिलेसम्म भारतीय बजारमा विदेशी कम्पनीहरूले अप्ठेरो बेहोर्नुपरेको छैन, एक उदाहरणबाहेक । सन् २०१६ मा फेसबुकले भारतीय बजारलाई लक्षित गर्दै एक योजना ल्याएको थियो । फेसबुक बेसिक नाम दिइएको उक्त योजनालाई भारतको केन्द्रीय दूरसञ्चार प्राधिकरणले रोकेको थियो । सस्तो फोन उत्पादन गर्ने, त्यसमा एक वर्षसम्म नि:शुल्क इन्टरनेट सुविधा दिने र फेसबुकसहित भारत सरकारको केही जानकारीमूलक एपहरू राखिएका यस्ता डिभाइस सस्तो मूल्यमा गाउँगाउँ पुर्‍याउने फेसबुकको योजना थियो । तर, यस्तो कार्य इन्टरनेट तटस्थता योजनाविपरीत हुने भन्दै भारतीय निकायले रोकेको थियो ।


यसबाहेक भारतीय नीति संसारका ठूला प्रविधि कम्पनीलाई स्वागत गर्ने खालको नै छ । यसैले ठूला प्रविधि कम्पनीहरूले भारतमा प्राविधिक विषय पढेका विद्यार्थीलाई सहयोग गर्ने खालका कार्यक्रम ल्याउने र आफूलाई भारतीय बजार केन्द्रित गर्दै आएका छन् । गुगलले भारतको सबै रेल स्टेसनमा नि:शुल्क इन्टरनेट राख्ने योजना यसैको उदाहरण हो ।


यस्ता ठूला कम्पनी आफ्नो बजार प्रवेशले भारतलाई रोजगारी र सीप वृद्धिका लागि उपलब्धि भए पनि भविष्यमा यसले आफ्नो बजारमा विदेशी कम्पनीको कब्जा हुने सोचका साथ यस्तो कानुन ल्याउन लागेको हो । यसले भारतीय इकर्म, पेमेन्ट सेवाजस्ता व्यवसायमा विदेशी कम्पनी मात्रै नभई भारतीय कम्पनीको पनि बलियो उपस्थिति हुनेछ । यस्तो नीतिले भारतीय प्रयोगकर्ताबाट संकलन हुने तथ्यांकहरू दुरुपयोग हुने सम्भावना पनि कम गर्ने सरकारको तयारी छ । भारतमा पछिल्लो समय ह्वाट्सएपमार्फत भाइरल हुने गलत जानकारीबाट फैलिएको दंगाले केहीको ज्यानसमेत गयो । सरकारले यस्ता कम्पनीले आफ्नो प्लेटफर्ममार्फत फैलिने गलत हल्लालाई तत्काल रोक्नुपर्ने प्रावधान पनि नयाँ नियममा राख्ने भएको छ ।


चीन, ईयूपछि दोस्रो धेरै जनसंख्या भएको क्षेत्र भारतको यो कदमले विश्वभरका प्रविधि कम्पनीलाई ठूला बजारहरू नियममा बाँधिने पक्का भएको छ । प्रविधि कम्पनीहरूलाई नियममा बाँध्ने सम्बन्धित मुलुकको नियमले अन्य देशले पनि उनीहरूलाई आफ्नो परिधिमा राख्ने गरी नियम बनाउन प्रोत्साहित गर्नेछ ।

hellosukrabar@gmail.com

प्रकाशित : भाद्र २२, २०७५ १०:२६
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

अक्षयको नयाँ फर्मूला

एक्सन र कमेडी भूमिकामा सीमित अक्षय कुमार सार्थक सिनेमामा देखिन थालेका छन् । यसको पछिल्लो उदाहरण हो ‘गोल्ड’ ।
पहिले एक्सन, कमेडी र रोमान्टिक रोल मात्र गरें । अहिलेचाहिँ हरेक फिल्ममा फरक काम गर्न रूचाउँछु, जुन समाजसँग जोडिएको होस् ।
हेलो शुक्रबार

काठमाडौँ — एउटा जमाना थियो, अक्षयकुमार सिर्फ एक्सन र कमेडी फिल्म खेल्थे, त्यो पनि मसलाले भरिपूर्ण । ‘तीस मार खान’, ‘सिंह इज ब्लिङ’, ‘राउडी राठोर’, ‘जोकर’, ‘बोस’, ‘गब्बर इज ब्याक’ कत्ति हो, कत्ति । वर्षमा चार–पाँच फिल्म आउँथे, सबै उस्तै लाग्ने । त्यसैले उनीमाथि व्यंग्य गर्न थालिएको थियो, अक्षयकुमार अभिनेता कम, मेसिन ज्यादा हुन् । भलै कसले के भन्छ, वास्तै थिएन उनलाई । होलसेलमा फिल्म खेलिरहेका थिए ।

तर दुई वर्षयताका अक्षयका फिल्म हेर्नुस् ? आकाश–पातालको अन्तर छ । कोरा मनोरञ्जन होइन, गहन सन्देश बोकेका फिल्म खेलिरहेका छन् उनी । यथार्थपरक सामाजिक मुद्दाबाट पर नभागेका अर्थात् अर्थपूर्ण फिल्म उनको रोजाइमा पर्न थालेको छ । त्यसैले त हिजो ‘मेसिन’ भनेर उडाउने मिडिया अहिले उनकै वाहवाही गरिरहेका छन् । ‘एयरलिफ्ट’ बाट सुरु भएको यो सुखद यात्रा ‘गोल्ड’ सम्म आइपुगेको छ । जसले अक्षय मात्र होइन, मूलधारका हिन्दी फिल्मकै साख उकासेको छ ।
‘गोल्ड’ कै कुरा गरौं । बेलायती उपनिवेशबाट स्वतन्त्र भएपछि सन् १९४८ को ग्रीष्मकालीन ओलम्पिकमा भारतले पहिलोपटक हक्कीमा स्वर्णपदक जितेको कथा हो यो । अक्षयचाहिँ राष्ट्रिय हक्की टिमको व्यवस्थापक बनेका छन् । देशलाई स्वर्णपदक जिताउन एकोहोरो लागिपर्ने उनको चरित्र परम्परागत ‘हिरोइज्म’ को धङधङीबाट मुक्त छ । भारतमा निश्चित आवधिक, त्यसमा पनि खेलमाथि बनेका फिल्म फ्लप हुन्छन् भन्ने मान्यता छ । विगतमा अक्सर त्यस्तै भएको छ । तर ‘गोल्ड’ ले त्यो भ्रम तोड्यो । पैसा कमायो, प्रशंसा पनि । निर्देशक रीमा काग्तीपछि यो सफलताको जस कसैले पाउँछ भने अक्षयले नै हो । ‘गोल्ड’ मात्र होइन, प्राय: फिल्ममा उनी देशप्रेमले ओतप्रोत भूमिकामा देखिन थालेका छन् ।


अक्षयको छवि निर्माणमा सशक्त भूमिका खेलेको अर्को फिल्म हो, ‘प्याडम्यान’ । स्यानिटरी प्याड प्रयोग नगर्दा महिलाहरू अनेक रोगबाट प्रताडित छन् । तमिलनाडुका अरुणाञ्चलममा मुरुगन्थमले घरेलु विधिबाट प्याड बनाए र सस्तोमा बेचे, जसबाट लाखौं महिला स्वस्थ भए । ‘प्याडम्यान’ मा अक्षय यही पुण्यकर्ममार्फत संसारभर ख्याति कमाएका अरुणाञ्चलम बने ।


त्यस्तै, चर्पी नभएकै कारण विवाहमा आइपरेको संकटलाई बडो व्यावहारिक ढंगले उठाइएको छ, अक्षय अभिनीत ‘ट्वाइलेट : एक प्रेम कथा’ मा । उनले ‘जोली एलएलबी २’ मा भारतको न्यायिक प्रणालीमाथि व्यंग्य कसे । ‘रुस्तम’ उनको सम्झनालायक अर्को सिनेमा हो । यी फिल्मले व्यापार पनि लोभलाग्दो गरे । बलिउडमा अनुशासित अभिनेताको पहिचान बनाएका अक्षय भन्छन्, ‘पहिले एक्सन, कमेडी र रोमान्टिक रोल मात्र गरें । अहिलेचाहिँ हरेक फिल्ममा फरक काम गर्न रुचाउँछु, जुन समाजसँग जोडिएको होस् ।’


भनिन्छ, असली हिरोको भूमिका ‘रिल’ मा मात्र सीमित हुन्न, ‘रियल’ मा पनि हुनुपर्छ । अक्षय यसलाई शिरोधार्य गरिरहेका छन् । कहिले आत्महत्या गरेका महाराष्ट्रका किसानको परिवार त कहिले सीमा सुरक्षामा खटिएका सैनिक जवान र तिनका परिवारलाई आर्थिक सहयोग गर्छन् । उनले बलिउडका स्टन्टम्यानको बिमा र स्वास्थ्य उपचारका लागि ‘कोष’ सुचारु गरेका छन् । मुम्बईमा ‘सेल्फ डिफेन्स’ का लागि १५ हजार युवतीलाई मार्सल आर्ट्स सिकाइसकेका उनी वन्यजन्तु बचाउ अभियानमा उत्तिकै लागिपरेका छन् । ५० वर्ष टेकिसकेका यी अभिनेताले भनेका छन्, ‘मलाई जुन काम गर्दा आनन्द आउँछ, त्यही गरिरहेको छु । भागदौड छैन ।’


मनमौजी मार्गमा हिँडिरहेका अक्षयका दुई फिल्म प्रदर्शन हुन बाँकी छन्, ‘केशरी’ र ‘रोबर्ट २.०’ । युद्धको कथामा बनेको फिल्म ‘केशरी’ मा उनी सैन्य लडाकु बनेका छन् भने साइन्स फिक्सन ‘रोबर्ट २.०’ मा भिलेन ।

hellosukrabar@gmail.com

प्रकाशित : भाद्र १५, २०७५ १०:३३
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT