महँगा अभिनेत्री

सुशील पौडेल

काठमाडौँ — नेपाली फिल्ममा महिलालाई पारिश्रमिकमा मात्रै नभई भूमिकामा पनि सशक्त विरलै देखाइन्छ । प्राय: शो पिसमै हिरोइनहरुलाई प्रयोग गरिन्छ । अहिले हिरोहरुलाई ५० लाख रूपैयाँसम्म पारिश्रमिक दिन थालिँदा हिरोइनले आफ्नो पारिश्रमिक बल्लतल्ल १५ लाखसम्म पुर्‍याउन सकेका छन् ।

पारिश्रमिकको सवालमा नेपाली फिल्म क्षेत्रमा पुरुष कलाकारको दाँजोमा महिला कलाकारलाई कमै दिइन्छ । महिलालाई पारिश्रमिकमा मात्रै नभई भूमिकामा पनि सशक्त विरलै देखाइन्छ । प्राय: शो पिसमै हिरोइनहरूलाई प्रयोग गरिन्छ । अहिले हिरोहरूलाई ५० लाख रुपैयाँसम्म पारिश्रमिक दिन थालिँदा हिरोइनले आफ्नो पारिश्रमिक बल्लतल्ल १५ लाखसम्म पुर्‍याउन सकेका छन् ।

Yamaha


‘सानो संसार’ बाट डेब्यु गर्दै ‘मेरो एउटा साथी छ’ बाट लाइमलाइटमा आएकी नायिका हुन् नम्रता श्रेष्ठ । थोरै फिल्म खेल्ने तर आफ्नो भूमिकालाई स्मरणीय बनाउन सफल नम्रता पछिल्लो समय केही ओझेल परिन् । तर यसै मेसोमा उनले दिनेश राउत निर्देशित फिल्म ‘प्रसाद’ मा भने महँगो पारिश्रमिकमा सम्झौता गरेको खबर बाहिरियो । उनलाई गाउँले कामकाजी महिलाको चरित्रमा कास्टिङ गर्दै प्रसाद निर्माण पक्षले १५ लाख रुपैयाँमा अनुबन्ध गरेको थियो ।

त्यसअघि हिरोइनको पारिश्रमिक मुस्किलले पाँच लाखभन्दा उठ्न सकेको थिएन । एकाएक तीन गुणा बढी पारिश्रमिक दिनुबारेमा निर्देशक राउत भन्छन्, ‘हामीलाई त्यो भूमिकामा अभिनय गर्न सक्ने हिरोइन चाहिएको थियो । नम्रताको विकल्पमा जानुभन्दा उनले माग गरेजति रकम दिनु नै उचित हुन्छ भन्ने ठान्यौं ।’ त्यसो त नम्रतालाई त्यसअघि पनि राउतले नै आफ्ना तीन फिल्ममा लगातार खेलाएका थिए ।

अनमोल केसी अभिनीत ‘ड्रिम्स’ हुँदै फिल्म नगरीमा छिरेकी साम्राज्ञी राज्यलक्ष्मी शाहका त्यसपछिका फिल्मले पनि उनलाई राम्रै उचाइ दिलाइरहेको छ । अहिले उनी नेपाली हिरोइनको अग्रपंक्तिमा आइसकेकी छन् । यतिबेला उनले पनि आफ्नो पारिश्रमिक दरलाई बढाउँदै नम्रताको हाराहारीमा पुर्‍याएकी छन् ।

पुनम गौतमको निर्माणमा नवल नेपालले निर्देशन गर्ने फिल्म ‘मारुनी’ का लागि उनलाई १५ लाख रुपैयाँ नै दिइएको छ । माघको अन्तिमबाट छायांकनमा जान लागेको उक्त फिल्ममा साम्राज्ञीको पारिश्रमिकलाई लिएर निर्देशक नेपालले भने, ‘अहिलेको जल्दोबल्दो नायिका नै उनै हुन्, डिमान्ड त हुन्छ नै ।’ जे भए पनि पछिल्लो समय हिरोइनले पनि हाई डिमान्ड गर्न सक्ने अवस्था सिर्जना भएको छ ।

हिरोइन प्रियंका कार्कीलाई अचेल धेरैले राजेश हमालसँग तुलना गर्छन् । हमालले करिअरको लामो समयमा कहिल्यै आफ्नो पारिश्रमिक बढाएनन् । उनको टाउको मात्रै भए पनि पोस्टरमा राख्न पाइने लालसाले धेरै निर्माताले अतिथि भूमिकामा पनि हमाललाई छोडेनन् । दिनमा चारवटा फिल्मको सुटिङसम्म उनले भ्याउँथे भनिन्छ । जति नै माग भए पनि हमालले आफ्नो पारिश्रमिक तीन लाख रुपैयाँभन्दा माथि पुर्‍याएनन् । बरु सकेसम्म धेरैका फिल्म खेलिदिए ।

अहिले हमाल पथमा नायिका कार्की देखिएकी छन् । उनी बिनाकाम हात खाली बस्नुभन्दा बरु सानै भूमिका भए पनि फिल्ममा अनुबन्ध भइदिन्छिन् । न ठूलो माग, न महत्त्वपूर्ण भूमिका । प्रियंकाको यही विशेषता र सहजताले गर्दा चल्तीकी हिरोइन बनिरहेकी छन् । उनले एउटै फिल्मबाट ठूलो पारिश्रमिक माग नगरे पनि धेरै फिल्म खेलेर धेरै कमाउनेको सूचीमा भने पर्छिन् ।

त्यसो त हिरोइन पूजा शर्मा बाहिरी प्रोजेक्टका फिल्ममा खेलेकी छैनन् । सुरेशदर्पण पोखरेल निर्देशित फिल्म ‘थ्री लभर्स’ मा सानो भूमिकामा देखिएकी थिइन् र त्यसयता उनी सुदर्शन थापा निर्देशित फिल्ममा नै रमाइरहेकी छन् । यसपटक पनि सुदर्शनले नै बनाउन लागेको फिल्म ‘हजार जुनीसम्म’ मा पूजाले उच्च पारिश्रमिक माग गरेको बुझिएको छ । उनले उक्त फिल्मका लागि १५ लाख रुपैयाँ लिएको चर्चा छ । पारिश्रमिकमा पूजाले आफ्नो यो स्तरलाई कायम गर्दै लग्नुपर्ने चुनौती छ । पछिल्लो समय उनलाई ‘प्रेमगीत’ र ‘म यस्तो गीत गाउँछु’ ले राम्रै चर्चा दिलाएको छ ।

अनमोल केसीलाई ‘होस्टेल’ बाट ब्रेक दिएको जस कसैलाई जान्छ भने उनी निर्देशक हेमराज बीसी हुन् । ‘ग्याङस्टार ब्लुज’ मा आउँदा उनले हिरो फेरे । आशिरमान जोशीलाई भित्र्याए । यतिबेला हेमराज फेरि दुई प्रोजेक्टमा लागिरहेका छन् । पहिलो फिल्म माघदेखि नै फ्लोरमा जाँदैछ भने अर्को आगामी वर्षदेखि । शीर्षक तय नभइसकेको आगामी वर्षदेखि सुरु हुने फिल्मका लागि मुख्य कलाकार भने निश्चित भइसकेको छ । लभस्टोरी जानराको उक्त फिल्मका लागि हेमराजले प्रदीप खड्का र साम्राज्ञीलाई जोडी बाँधिदिने भएका छन् । प्रदीप अहिलेका राम्रो फेस भ्यालु र उच्च माग भएका हिरो त हुन् नै, यसमा साम्राज्ञी पनि थपिएकी छन् ।
‘फिल्मको जसरी लाइनअप गरियो, निर्माता पनि त्यसैगरी आफ्नो लगानी सुरक्षित होस् भन्ने चाहन्छन्,’ निर्देशक बीसीले भने, ‘प्रेमकथाअनुसार प्रदीप र साम्राज्ञीको कास्टिङ पर्फेक्ट हो । उनीहरूमा लगानी गर्नु ठूलो बजेटका फिल्मका लागि तुलनात्मक हिसाबले सुरक्षित नै हो । किनकि यी दुईको छुट्टाछुट्टै स्टार भ्यालु त छ नै, जोडीका रूपमा पनि हाइपमा छ ।’ हेमराजले साम्राज्ञीलाई झन्डै १५ लाख रुपैयाँ दिइएको बताए ।

कलाकारको पारिश्रमिक बढ्नु वा बढी माग गर्नु नराम्रो होइन । तर कतिपय निर्माताहरू अलि चलेका कलाकारले आफ्नो पारिश्रमिक दिन दुगुना रात चौगुना बढाउँदै लैजाने हो भने फिल्म बनाउन गाह्रो हुने दु:खेसो पनि पोख्ने गरेका छन् । कलाकारकै कारण फिल्मको बजेट अस्वाभाविक बढी हुने भएपछि त्यसलाई खर्च जुटाउन मुस्किल देखिन थालेको उनीहरूको भनाइ छ ।

निर्देशक हेमराज भने केही फरक मत राख्छन् । उनी कलाकारले फिल्मको टिम, बजेट र स्टोरी स्क्रिप्ट हेरेरआफ्नो पारिश्रमिकमा थपघट गर्न सक्नुपर्ने औंल्याउँछन् । उनी भन्छन्, ‘कतिपय फिल्ममा स्टारकास्ट गरिएको हुन्छ । स्टारकै कारण चल्ने खालका हुन्छन् । त्यस्ता फिल्ममा स्टारले पनि हाई डिमान्ड गर्नु ठीकै हो । तर सँगसँगै तिनले गतिलो कथा वा पटकथा भएका तर बजेट थोरै छ भने त्यस्तामा न्यून पारिश्रमिक लिएर पनि खेल्नुपर्छ । कतिपय फिल्म स्टारका कारण चल्छ भने कतिपय स्टारलाई फिल्मको गतिलो कन्टेन्टले चलाइरहन्छ । चलाख कलाकारले यस्ता कुरालाई बुझेको हुन्छ ।’

नम्रता, साम्राज्ञी र पूजाबाहेक हिरोइनहरू आँचल शर्मा, सारा सिरपाइली, वर्षा राउत, सुरक्षा पन्त, वर्षा शिवाकोटी, केकी अधिकारी, बेनिशा हमाल, दीपिका प्रसाईं, जसिता गुरुङलगायत मध्यम पारिश्रमिक लिने कोटीमा पर्छन् ।
sushilpaudel2@gmail.com

प्रकाशित : मंसिर २१, २०७५ ०९:०५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

स्पर्श संसार

हाम्रो देशमा श्रवण–दृष्टिविहीनलाई केन्द्रित गरी केही शिक्षण कार्यक्रम नै बनाइएका छैनन् ।
विभु लुइटेल

काठमाडौँ — नयाँ बानेश्वरका १८ वर्षीय सौरभ थापा न केही देख्न सक्छन्, न केही सुन्न नै । सात महिनाभन्दा पनि कम आमाको गर्भमा रहेपश्चात् उनको जन्म भयो । जन्मँदा सात सय ५० ग्रामका मात्र थिए, इन्क्युबेटरमा राख्नुको विकल्प थिएन । त्यहाँबाट निस्किएपछि स्वास्थ्य परीक्षण गर्दा उनका दुई इन्द्रियले काम नगर्ने थाहा भयो । कान नसुन्ने भएपछि बोली पनि फुट्नेवाला थिएन ।

आमा गोमा र बुवा गोविन्द थापाका पहिलो सन्तान हुन्, सौरभ । पहिलोपटक उनको शारीरिक अवस्थाबारे डाक्टरले भनिदिँदाको क्षणको सम्झनाले अहिले पनि उनको परिवार झस्कन्छ । छोरा श्रवण–दृष्टिविहीन भएको थाहा पाएका दिन गोविन्द पत्नी र छोरालाई अस्पतालमा एक्लै छोडी चेतशून्य अवस्थामा घर फर्किएको सुनाउँछन् । आमाले धैर्य गरी सम्हालेर सौरभलाई घर पुर्‍याएकी थिइन् । कति दिनसम्म भोक, निद्रा केही नलागेका, केवल रुँदै बसेका दिनका सम्झनाले उनीहरूलाई अहिले पनि नराम्रोसँग झस्काउँछन् ।
उपचारका अनेक विधि प्रयत्न गर्दा पनि नभएपछि नजिकका अरूले भनेका भरमा झारफुकमा पनि सौरभलाई लगियो । धर्म परिवर्तन गर्‍यो भने ठीक हुन्छ भन्ने व्यक्ति पनि नभएका होइनन् । श्रवण–दृष्टिविहीन नभई मानसिक पक्षाघात (सेरिब्रल पल्सी) भएको हो कि भनी त्यसको उपचार पनि सुरु गरिएको थियो । उपाय अनेक लगाए, नतिजा आफूले सोचेजस्तो आएन ।

२०६८ सालको जनगणनाले दिएको तथ्यांक हेर्ने हो भने सौरभजस्तै श्रवण–दृष्टिविहीनको संख्या नेपालमा नौ हजार चार सय ३६ रहेको छ । ‘तर, त्यो यकिन तथ्यांक भने होइन,’ नेपाल बहिरा महासंघका पदाधिकारी सानु खिम्बाचाले दाबी गरे । भारतलगायत अन्य देशमा रहेका श्रवण–दृष्टिविहीनको संख्या हेरी त्यस्तै अनुपातमा नेपालमा रहेका यस्ता व्यक्तिको संख्या अनुमान मात्र गरिएको, तर यकिन भने नभएको उनको जिकिर छ । नेपाल सरकारले निर्धारण गरेका अपांगताका १० प्रकारमा श्रवण–दृष्टिविहीनतालाई पनि राखिएको छ । राष्ट्रिय बहिरा महासंघ, बहिरा दृष्टिविहीन अभिभावक समाज, श्रवण–दृष्टिविहीन संघ नेपाल र नेपाल नेत्रहीन संघले संयुक्त रूपमा यस्ता व्यक्तिको हकहितका लागि काम गर्दै आइरहेका छन् ।

श्रवण–दृष्टिविहीनता राष्ट्रिय स्रोत केन्द्रले सञ्चालन गरेको साप्ताहिक कक्षामा हरेक बुधबार उपत्यकाका विभिन्न ठाउँबाट केही विद्यार्थी आफ्ना अभिभावकसँग आउँछन् । त्यहाँ तिनलाई स्पर्शका माध्यमबाट सञ्चार गर्न मात्र नभई दाँत माझ्न, खाना खान र अन्य सामान्य क्रियाकलाप गर्न सिकाइन्छ । यति हँुदाहँुदै पनि तिनका सबै भावनालाई पनि सम्बोधन गर्न नसकेको त्यहाँका शिक्षक निकेतन श्रेष्ठ बताउँछन् । यहाँ आउने अधिकांश व्यक्ति किशोरावस्थाका हुन् । समयक्रममा तिनमा देखिने शारीरिक परिवर्तन र त्यसपश्चात् पैदा हुने यौन आकांक्षाका कारण कहिलेकाहीँ कोही अलि आक्रामक बनिदिने पनि उनले देखेको बताए ।

गाम्नाङटार, ओखलढुंगाकी २० वर्षीय शर्मिला खड्का पनि सौरभजस्तै श्रवण–दृष्टिविहीन हुन् । भोक लागेको, शौचालय जान मन लागेको जस्ता उनका सामान्य मागबाहेक अरू केही बुझ्न उनको परिवारलाई हम्मेहम्मे पर्छ । घरका सबै दिउँसो कतै न कतै जाने हँुदा उनका लागि आवश्यक खानेकुरा त छुट्याएर जान्छन् । कहिलेकाहीँ छामछुम गर्दै घरभन्दा निकै पर पुगेको र पछि भेट्न गाह्रो भएका घटनाहरू पनि छन् । ‘अहिले त आफूले स्याहारौँला, हामीपछि कसले उसको ख्याल राख्छ ?’ बुबा सूर्यबहादुर खड्का निराशा व्यक्त गर्छन् ।

शर्मिला आफ्नो शरीर र त्यसमा हुने प्रक्रियाबारे खासै अवगत छैनन् । महिनावारी समयमा हँुदैन, भएका बेला आमाबाहेक कोही छैन उनको स्वास्थ्य र सरसफाइको ख्याल राख्ने । भारतमा उनीजत्तिकै युवाले भान्छाका सानातिना काम गर्नेदेखि लिएर सामान्य सरसफाइसमेत गर्ने गरेको उनकी शिक्षक शैलु खरेल सुनाउँछिन् । ‘श्रवण–दृष्टिविहीनलाई केन्द्रित गरी केही शिक्षण कार्यक्रम नै बनाइएका छैनन् हाम्रो देशमा,’ उनी गुनासो गर्छिन् ।

श्रवण–दृष्टिविहीनताले मुख्य गरी खोज्ने भनेको कसैको साथ हो । ताल्चीखेल, ललितपुरका निश्चल सुनारका लागि साथी भनेकै उनकी आमा उमा सुनार हुन् । १४ वर्षीया उनलाई तीन महिनाका हँुदा आँखा डेढो देखी तिलगंगामा उपचारका लागि लगिएको थियो । उमाले त्यहाँबाट छोराको उपचार सन्तोषजनक पाउन सकिनन् । ‘आँखा नै फेर्न चेन्नाई लगेँ,’ उनी सम्झिन्छिन्, ‘तर, त्यहाँका डाक्टरले पनि हार खाए ।’ उनलाई अन्त कतै लगी उपचार गराउन त्यहाँका चिकित्सकले सल्लाह त दिए । तर, आर्थिक अवस्थाका कारण कतै लगिहाल्न सम्भव पनि थिएन ।

पहिलो सन्तान श्रवण–दृष्टिविहीन जन्मिएपछि दोस्रो र तेस्रो सन्तान हुने बेला उमाको मनमा एक प्रकारको त्रासले डेरा जमाउँथ्यो । त्यसैले गर्भवती अवस्थामा कति अस्पताल धाइन्, कति डाक्टरलाई भेटी परामर्श लिइन्, त्यो उनलाई मात्र थाहा छ । अझ, आमाबाहेक अरूको स्पर्श सितिमिति मन नपराउने निश्चलसँग संवाद गर्न पनि गाह्रो छ । बेलाबेला घरमा गएरै उनलाई सामान्य सञ्चार सिकाउन खोज्ने शिक्षकलाई उनको यस आचरणले केही कठिनाइ भएको बुझिन्छ ।

श्रवण–दृष्टिविहीन व्यक्तिसँग सहज रूपमा सञ्चार गर्न ह्याप्टिक सिग्नल नाम गरेको माध्यमको विकास भएको छ । उनीहरूलाई केही कुराको जानकारी दिन उनीहरूका ढाड, पाखुरा, तथा खुट्टामा स्पर्शले संकेत गरी सञ्चार गर्न सकिन्छ । नेपालमा करिब ४० ह्याप्टिक सिग्नल प्रयोगमा छन् । तर, तिनलाई प्रभावकारी ढंगले सबैलाई सिकाउन भने सकिएको छैन । स्पर्श सांकेतिक भाषाको प्रयोग र विकासमा केही संस्था काम गरिरहेका छन् । पछि श्रवण–दृष्टिविहीन भएकालाई यो सिकाउन सजिलो छ भने जन्मजात भएकालाई सिकाउन निकै कठिन । यी तीनकी शिक्षक शैलु भन्छिन्, ‘यही नै अहिले हाम्रा लागि सबैभन्दा ठूलो चुनौती हो ।’
twitter : @LuitelBibhu

प्रकाशित : मंसिर २१, २०७५ ०९:०३
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT