केटीहरूको ब्वाई ब्यान्ड

केटाहरु जस्तो देखिन रुचाउँछौं । बेफिक्रिपन र गायन शैली मनपर्छ । केटीहरु पनि ब्वाई ब्यान्ड बन्न सक्छन् भन्ने देखाउनु हाम्रो एक मात्र लक्ष्य हो ।
सजना बराल

काठमाडौँ — महिलाहरुको सांगीतिक समूह ‘फ्यान्सी रेड’ को लोकप्रियता बढेसँगै सी–पप (चाइनिज पप) को पनि विश्वव्यापी चर्चा हुन थालेको छ । पाँच महिलाको यो ब्यान्ड अरुभन्दा अलग छ । लैंगिक विषयमा संकुचित मानिएको चिनियाँ समाजमा यो ब्यान्ड कतिञ्जेल टिक्ला भन्नेमा धेरैको चासो छ ।

चीनमा के–पपको अघोषित प्रतिबन्धपश्चात् स्थानीय प्रतिभालाई मलजल गर्न थालिएको छ । पुरुष र महिला सांगीतिक समूह प्रशस्त निर्माण भइरहेका छन् । तीमध्ये फरक ‘फ्यान्सी रेड’ अहिले विशेष चर्चित छ । यसमा पाँच युवती छन् जो पुरुष शैलीमा प्रस्तुत हुन्छन् । र, उनीहरू आफूलाई ‘ह्यान्डसम युथ’ भन्न रुचाउँछन् ।

यस समूहले संगीतमा लैंगिक भेदभावलाई तोड्न चाहेको आभाष हुन्छ । सुरुवाती दिनमा आफूलाई ‘अक्रस’ नाउँले चिनाउने उनीहरू अहिले फ्यान्सी रेडमा परिणत भएका हुन् । अक्रसमा ‘अ’ को अर्थ एडोनिस र ‘क्रस’ लाई आशक्तिका रूपमा अथ्र्याइएको छ । एडोनिस ग्रिक देवता हुन् जो सौन्दर्यका लागि चिनिन्छन् । अक्रस एडिनोसबाट किन प्रभावित छ भने ऊ पनि सौन्दर्यदेव झैं अन्तरलैंगिक चरित्र स्थापनागर्न खोज्दै छ ।

समूहका पाँच किशोरीले पुरुष शैली अपनाएका छन् । फ्यान्सी रेडलाई उनीहरू विशुद्ध गर्ल वा ब्वाई ब्यान्ड भन्दैनन् । उनीहरूका अनुसार यो एन्ड्रोजेनस अर्थात् महिला–पुरुष दुवैको चरित्र भएको समूह हो । तथापी आफूहरूलाई ‘केटीहरूको ब्वाइ ब्यान्ड’ का रूपमा चिनाउँछन् । विबो (ट्वीटरजस्तै) र इन्स्टाग्राममा यिनलाई पछ्याउनेको संख्या ठूलो छ । ‘हामीबारे मान्छेहरू निकै कौतुहल छन्,’ समूहकी पेङ जिचेनले भनेकी छन्, ‘एन्ड्रोजेनस स्टाइल मनपराउने केटीहरू धेरै भएकाले हाम्रो शैली समसामायिक छ ।’

फ्यान्सी रेडसँगै सी–पप (चाइनिज पप) को पनि चर्चा बढेको छ । यसअघि त्यहाँ द लिटल टाइगर्स, एफ फो, ट्वीन्स, सी, टीएफ ब्वाइज जस्ता समूह कहलिएका थिए ।

फ्यान्सी रेड यीभन्दा अलग निस्किएको छ । तसर्थ, देश/विदेशका सञ्चार माध्यमले समेत यसबारे खोजिनीति गर्दै आएका छन् । लैंगिक विषयमा संकुचित मानिने चिनियाँ समाजमा समूह कतिञ्जेल टिक्ला भन्नेमा धेरैको चासो छ ।
त्यहाँको सरकारी नेतृत्व पुरुषप्रधान रहेको र लैंगिक भेदभावयुक्त सोच विद्यमान रहेकाले फ्यान्सी रेड समूहलाई गाह्रो पर्ने ठानिएको छ । सन् २०१५ को अन्तर्राष्ट्रिय महिला दिवसमा यौन हिंसाविरुद्ध सचेतना फैलाउने कार्यक्रम आयोजना गर्न लागेको भन्दै स्थानीय प्रशासनले पाँच महिला अधिकारकर्मीलाई नियन्त्रणमा लिएको थियो । त्यही घटनाले पनि उक्त समाज कति खुम्चिएको छ भन्ने बुझ्न सकिन्छ ।

फ्यान्सी रेडलाई यी सब कुरासँग खास सरोकार भने छैन । आफूहरू इच्छाएको काम गर्न आएको समूहले बताउँदै आएको छ । ‘हामी कुनै राजनीतिक सन्देश दिन चाहँदैनौं,’ फ्यान्सी रेड भन्छ, ‘केटाहरू जस्तो देखिन रुचाउँछौं । उनीहरूको बेफिक्रिपन र गायन शैली हामीलाई मनपर्छ । केटीहरू पनि ब्वाई ब्यान्ड बन्न सक्छन् भन्ने देखाउनु हाम्रो एक मात्र लक्ष्य हो ।’

अक्रसलाई प्रेम पत्रको बाढी त आउने गरेको छ तर सबैले यिनको शैली रुचाएका छैनन् । कतिले यिनलाई समलिंगी ठान्छन् । उनीहरूले चाहिँ आफ्नो लैंगिकता खुलाएका छैनन् । ‘मान्छेले हाम्रो शैली बुझ्दैनन्,’ लु केरनले भनेकी छन्, ‘म बच्चैदेखि कपाल छोटो राख्थेँ । त्यो बेला फुच्चे केटो ठानेर मलाई केटीको ट्वाइलेटबाट धपाइन्थ्यो ।’

हङकङ बाप्टिस्ट विश्वविद्यालयका प्रोफेसर लुसेत्ता कमका अनुसार चीनमा अन्तर–लैंगिक प्रस्तुतिको इतिहास धेरै पुरानो हो । रंगमञ्चहरूमा पुरुषले महिला र महिलाले पुरुषको भूमिका निर्वाह गर्ने चलन धेरै अघि सुरु भएको उनले बताएका छन् । ‘महिलावादी मुद्दा अहिले राजनीतिक रूपमा संवेदनशील बनेका छन्,’ उनी भन्छन्, ‘लैंगिक विवाद सिर्जना नगरी, मनोरञ्जनमुखी रहेर यस्तो शैली अपनाउँदा केही फरक पर्दैन ।’

समूहमा लु केरन, आन जुन्सी, पेङ सिचेन, लिनफाङ र पेङ यियाङ आबद्ध छन् । उनीहरूले सन् २०१७ मा ‘एक्सन...’ र ‘आम सरी...’ बोलका गीत सार्वजनिक गरेका थिए । पहिलो पटक मिडियामा आउँदा उनीहरूलाई केटी भनेर कमैले पत्याए । भिडियोमा उनीहरूको दुरुस्त ब्वाई ब्यान्ड देखिन्छन् । लवाइ, शैली, स्वर, नृत्य सबै केटा टोलीजस्तो । यही अस्तित्व ब्यान्डले अद्यापि जोगाउँदै आएको छ ।
–एजेन्सीहरुको सहयोगमा
sazna07@gmail.com

प्रकाशित : पुस २७, २०७५ ११:१५
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

के पढ्दै छन् युवा ?

‘अरु काम नभएका बेला पुस्तक नै पढ्छु भन्ने धेरैले सोच्नै छोडिसके । त्यस्तो अतिरिक्त समयमा सामाजिक सञ्जालमा रमाउनेको कमी छैन ।’
विभु लुइटेल

काठमाडौँ — काठमाडौंका सौरभ पराजुलीलाई सानै छँदा बा–आमाले हातमा पुस्तक थमाइदिएका थिए । कृष्णप्रसाद पराजुलीका ‘रमाइला नानी’ बाट सुरु भएको उनको पठन यात्रामा उनले समयक्रममा कविताबाहेकका अन्य विधा रुचाउँदै गए । ‘अचेल खासै कविता पढ्दिनँ,’ उनले सुनाए ।

सोह्र–१७ को उमेरमा आख्यान भनेपछि उनी हुरुक्कै हुन्थे । हारुकी मुराकामीका कृति दोहोर्‍याई–तेहेर्‍याई पढ्ने गर्थे । तर, अहिले आख्यानले पनि उनलाई खासै तान्दैन । गैरआख्यानतर्फ उनको झुकाव बढेको छ । अचेल विश्व अर्थतन्त्र, अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध र कूटनीतिजस्ता विषयमा लेखिएका पुस्तकमा उनको गहिरो रुचि रहेको छ । आत्मकथा तथा संस्मरण पनि उनका मन पर्ने विधामा पर्छन् ।

राजधानीकै प्रतीक्षा शर्माको भने भिन्न पठन अनुभव छ । सानैदेखि पुस्तक पढ्न खासै मन नलाग्ने उनले पढेको पहिलो साहित्यिक कृति नै सुबिन भट्टराईको ‘समर लभ’ हो । ‘साथीले पढ् भनेका भरमा पढें । निकै राम्रो लाग्यो,’ उनले अनुभव साटिन् । ‘समर लभ’ पछि सुविन भट्टराईका अन्य पुस्तक पनि सबै पढिन् उनले । त्यसपछि उनले पढेका अर्का लेखक हुन्, चेतन भगत ।

भारतीय लेखक चेतन भगतका कृतिमा निकै सरल भाषा प्रयोग गरेको पाइन्छ । त्यसैले पनि उनका कृतिहरू पढ्न सजिलो हुन्छ । ‘फाइभ पोइन्ट समवान’, ‘वान नाइट एट द कल सेन्टर’, ‘थ्री मिस्टेक्स अफ माई लाइफ’ जस्ता कृतिका लेखक चेतन भगतको विशेषता नै आफ्ना कृतिमा सबैले सजिलो गरी बुझ्नेभाषाको प्रयोग गर्नु हो । अहिले उनको नेपाली पठन भने ठप्प छ । ‘नेपालमा अरू पनि लेखक छन् भनेर नै थाहा थिएन,’ उनी आफ्नो साहित्य चेतनाबारे प्रकाश पार्छिन् ।

मण्डला बुक पोइन्ट कान्तिपथमा अनेकथरी पाठक दैनिक रूपमा आउँछन् । यसका बजार व्यवस्थापक सिद्धार्थ महर्जनका अनुसार कुनै समयमा धेरै युवाको रुचिमा चेतन भगत,सिड्नी सेल्डन, निकोलस स्पाक्र्सजस्ता लेखक पर्ने गर्थे । अहिले त्यो संख्यामा केही कमी आएको र उनका अधिकांश युवा ग्राहक ‘सेल्फ–हेल्प’ तर्फ केन्द्रीकृत भएको उनले बताए ।

पुस्तकप्रेमीहरूको फेसबुक समूह ‘बुकाहोलिक्स’ की संस्थापक सगुना शाहले पराजुलीजस्ता पाठक पनि देखेकी छन्, शर्माजस्ता पनि । आफ्नो रुचि जेमा छ, त्यही विधाका पुस्तक पढ्नुपर्छ भन्ने मान्यता उनी राख्छिन् ।
बुकाहोलिक्समा साहित्यका गहन कृतिदेखि लिएर सामान्य पाठकले बुझ्नेसम्मका कृतिबारे छलफल गरिन्छ । ग्रुपमा कसैले आफूले पढेको वा पढ्न मन लागेको कृतिबारे पोस्ट गर्छन् र छलफल कमेन्टमा हुन्छ । हरेक महिनाको अन्तिम शनिबार कुनै एक कृतिमाथि यस समूहले प्रत्यक्ष भेटघाट गरी समीक्षा पनि गर्ने गरेको छ । धेरै युवा यसबाट आफू लाभान्वित भएको अनुभूति गर्छन् ।

पठन संस्कृतिलाई क्रान्तिका रूपमा विस्तार गर्ने जमर्को गरेकी शाहसँग कुन पुस्तक पढ्ने भन्ने सुझाव माग्न आउने पनि थुप्रै छन् । पछिल्लो समय उनले अत्यधिक सिफारिस गरेका अंग्रेजी पुस्तकमा मार्क म्यान्सनको ‘द सटल आर्ट अफ नट गिभिङ अ फक’, ग्यारी भेनरचकको ‘क्रस इट’ लगायत छन् । झुम्पा लाहिरी, अरुन्धती रोय, सुकेतु मेहता, रोहिन्टन मिस्ट्री, खुसवन्त सिंहजस्ता लेखकका पुस्तक पनि उनले सिफारिस गर्ने गरेकी छन् । ‘नेपाली पुस्तक पढ्न चाहनेलाई पनि उनीहरूका रुचिअनुसारका सुझाव दिने गरेकी छु,’ शाह बताउँछिन् । शिक्षण पेसामा आबद्ध उनी पठन संस्कृति विकास गर्दै लैजाने उद्देश्यले समय–समयमा आफ्ना विद्यार्थीलाई पुस्तक समीक्षा गरी कक्षामा सुनाउन पनि लगाउँछिन् ।

एकातिर बुकाहोलिक्स, र्‍यान्डम रिडर्स सोसाइटीजस्ता बुक क्लबमा युवाहरूको सक्रियता बढेसँगै पठन संस्कृति मौलाउँदै गएको अनुभूति गर्न सकिन्छ भने अर्कातिर अधिकांशमा सामाजिक चेतको कमी, इन्टरनेटको बढ्दो प्रयोगका कारण त्यस विचारमाथि पुन: प्रश्न पनि गर्न सकिन्छ । ‘अरू काम नभएका बेला पुस्तक नै पढ्छु भन्ने धेरैले सोच्नै छोडिसके,’ शाह गुनासो पोख्छिन्, ‘त्यस्तो अतिरिक्त समयमा सामाजिक सञ्जालमा रमाउनेको कमी छैन ।’ अहिलेको ‘गुगल पुस्ता’ ले पुस्तकलाई कम महत्त्व दिने गरेको उनले अनुभूति गरेकी छन् ।
twitter : @LuitelBibhu

प्रकाशित : पुस २७, २०७५ ११:१३
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT