अनलाइन – के गर्ने के नगर्ने ?

बिजय तिमिल्सिना

काठमाडौं — हामी सबैले कुनै न कुनै रूपमा इन्टरनेट प्रयोग गरिरहेका हुन्छौं । होमवर्क गर्न होस् वा कुनै आफन्तसँग कुराकानी गर्न । यो निकै उपयोगी छ । इन्टरनेट प्रयोगमा रहेको अवस्थालाई हामी अनलाइन भन्दछौं ।

बालिबालिका, वयस्क वा वृद्धवृद्धा, सबै उमेरका व्यक्तिलाई इन्टरनेटले कुनै न कुनै रूपमा फाइदा पुर्‍याइरहेको हुन्छ । तर यसको प्रयोग सधंै फाइदाजनक नै मात्र हुन्छ भन्ने छैन । अचेल इन्टरनेटको दुरुपयोग पनि उत्तिकै बढ्दो छ । बालबालिका यसको जोखिममा पर्ने गरेका छन् ।
अनलाइनमा बालबालिकालाई हानि पुर्‍याउने काम बढ्दै गएकाले विश्वभर यो चिन्ताको विषय बनेको छ । बालबालिकालाई सुरक्षित बनाउन भिडियो लाइब्रेरी, युटयुब र सोसल मिडिया साइट फेसबुकले पनि विभिन्न नीति परिवर्तन गरिरहेका छन् । दुरुपयोग गर्नेहरूले विभिन्न च्याट, एप वा फेसबुक चलाएका बालबालिकासँग साथी भएर उनीहरूको परिवारका बारेमा सूचना लिन्छन् । त्यस्तो सूचना उपयोग गरी परिवारका ठूला मानिसलाई धम्क्याउने, आर्थिक लाभ लिनेजस्ता काम गर्नसमेत उनीहरू पछि पर्दैनन् । बालबालिकालाई एक्लै भेट्न बोलाएर यौन दुव्र्यवहार गर्नेजस्ता घटना पनि हुने गरेका छन् । 
इन्टरनेट प्रयोग गर्दा हुन सक्ने यस्ता जोखिमबाट बच्न हामी आफैं सचेत हुनुपर्छ । अलिकति मात्रै ध्यान पुर्‍याउने हो भने जोखिमबाट जोगिन कुनै गाह्रो छैन । त्यसका लागि यहाँ केही सुझाव छन् :
१) च्याट वा कुनै माध्यमबाट नचिनेको व्यक्तिले आफ्नो वा परिवारका बारेमा कुनै जानकारी मागेमा नदिने ।
२) इन्टरनेटमा कुनै फोटो राख्दा अनिवार्य रूपमा आफ्ना अभिभावकलाई 
जानकारी दिने ।
३) फेसबुक वा अन्य सोसल मिडियामार्फत नचिनेका व्यक्तिले साथी बन्न प्रस्ताव गरे भने नबन्ने । बरु यसबारे आफ्ना अभिभावकलाई भन्ने ।
४) अनलाइनमा भेटेको तर प्रत्यक्ष नभेटेको व्यक्तिले एक्लै भेट्न बोलाए नजाने । यसबारे अभिभावकलाई पूरा जानकारी दिने ।
५) आफ्नो पासवर्ड अभिभावकबाहेक अरू कसैलाई नभन्ने ।
६) सकेसम्म शैक्षिक सामग्री पाइने अनलाइन साइटहरू मात्रै भिजिट गर्ने । यसका लागि अभिभावक वा शिक्षक शिक्षिकासँग सल्लाह लिने । 
७) कसैले आफूलाई थाहा नभएको वेबसाइट भिजिट गर्न आग्रह गर्‍यो भने पहिले अभिभावकलाई भन्ने ।
८) सकेसम्म एक्लै हुँदा इन्टरनेट प्रयोग नगर्ने । परिवारका सदस्यहरू भएको स्थानमा बसेर मात्रै इन्टरनेट प्रयोग गर्ने ।
९) घरमा एक्लै छौ भने त्यो कुरा अभिभावक र अति घनिष्ठ आफन्तबाहेक कसैलाई कुनै पनि माध्यमबाट थाहा नदिने ।
१०) कुनै पनि एप वा फेसबुकजस्तै खालका सोसल मिडिया प्रयोग गर्दा पहिला आफ्ना अभिभावकलाई जानकारी दिने र चलाउन योग्य छन् भने तरिका सिकेर मात्रै चलाउने ।

प्रकाशित : पुस २, २०७४ ०९:०३
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

गल्फका आशा सद्भाव

सुबास हुमागाईं

काठमाडौं — सद्भाव आचार्य ११ वर्षका भए । उनले पछिल्लो दुई सातामा कतार ओपन र पेप्सी ओपन गल्फ प्रतियोगिताको जुनियरतर्फ उपाधि जिते । १७ वर्षसम्मका गल्फरले सहभागिता जनाउने जुनियर गल्फमा उनले पाँच उपाधि जितिसकेका छन् । एक वर्षअघि पहिलो प्रतियोगिता खेल्दै उपाधि जितेका उनले त्यसयता ७ प्रतियोगिता खेलेका छन् । दोस्रो र तेस्रो सहभागितामा उपाधिविहीन रहे पनि त्यसयता उनले लगातार ४ उपाधि जिते ।

बुबा दीपक आचार्यले गल्फ खेलेको देख्दादेख्दै उनमा पनि गल्फको बानी बस्यो । दुई वर्षको उमेरमा क्लब समातेर गल्फ खेल्न थालेका उनले ४ वर्षको उमेरमा कोर्समा प्रवेश गरे । उनले गतवर्ष मात्र प्रतियोगिता खेल्न सुरु गरेका हुन् । आफ्नो बुबालाई गल्फको आदर्श मान्ने उनलाई अमेरिकी गल्फर रिकी फाउलर पनि मन पर्छ ।


पढाइको समयमा गल्फ प्रशिक्षण गर्न नपाए पनि उनी बिदाको दिन दैनिक ६ घण्टा गल्फ प्रशिक्षणमा बिताउँछन् । ठूलो भएर बुबाभन्दा धेरै उपाधि जित्ने उनको लक्ष्य छ । ‘म अहिले बिदाको दिन ६ घण्टा प्रशिक्षण गर्छु । मेरो ड्राइभिङ र चिपिङ राम्रो छ तर पटिङमा भने थप मिहिनेत गर्नुपर्ने छ । अबको पाँच वर्षमा बुबाभन्दा बढी उपाधि सोच राखेको छु,’ उनले भने । बुबा दीपक भने उनलाई त्यति समय नलाग्ने बताउँछन् । ‘उसले निकै राम्रो खेलिरहेको छ । कुनै समय त यहाँ खेल्ने सिनियर खेलाडीभन्दा राम्रो चिपिङ गरेको देख्छु । यो उमेरमा यस्तो प्रदर्शन गर्नु निकै राम्रो हो,’ उनले भने, ‘तर सुरुवाती समयको प्रगतिले भविष्यमा त्यसैअनुसारको नतिजा आउने पक्का हुन्छ भन्ने छैन । अहिले भर्खर उसले खेल्न सुरु गरेको छ । उसले चाहेअनुसार हामीले सहयोग गरिरहेका छौं ।’ 
प्रशिक्षणमा उनले एकै दिनमा १२ सय बल हानेको कुरा दीपक आफैंले पत्याएनन् । सामान्यात: सिनियर खेलाडीले प्रशिक्षणमा अधिकतम ६ सयसम्म बल हान्ने गर्छन् । तर सद्भावको यो लगावले उनकै बुबा दीपक पनि चकित परेका छन् । उनले बिदाको बेलामा गरेको प्रशिक्षणकै भरमा यो प्रदर्शन गरिरहेका छन् । उनी काष्ठमाण्डप विद्यालयमा ६ कक्षामा पढ्छन् ।
दीपकले एक दिन छोराले पीजीए टुर खेलेको हेर्ने सपना साँचेका छन् । ‘पीजीए टुर खेल्ने हाम्रो पनि इच्छा थियो । त्यो सम्भव हुन सकेन । तर अब छोराले पीजीए टुर खेलेको हेर्ने सपना छ । त्यसका लागि हामीले सक्दो सहयोग गर्नेछौं । उसले पनि खेललाई निकै गम्भीरताका साथ लिएकाले त्यसको सम्भावना देख्छु,’ उनले टुंग्याए । 
सद्–भावले अघिल्लो बिहीबार सम्पन्न फाल्डो सिरिजको नेपाल च्याम्पियनसिपमा उमेर नपुगेका कारण सहभागिता जनाउन पाएनन् । १२ देखि २१ वर्षका खेलाडीले खेल्ने यस प्रतियोगिता जुनियरतर्फ नेपालको सबैभन्दा ठूलो प्रतियोगिता हो । यसमा विजयी हुने खेलाडीले एसियन च्याम्पियनसिप हुँदै विश्व च्याम्पियनसिपमै खेल्न सक्छन् । आउने वर्षमा सद्भावले यसै प्रतियोगितामार्फत सफलताका कथा बुन्नेमा सम्पूर्ण नेपाली गल्फले आशा राखेको छ ।

प्रकाशित : पुस २, २०७४ ०९:०२
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT