१७ दिन गुफामा थुनिँदा....

बुद्धिसागर मरासिनी

काठमाडौँ — पछिल्ला दुई साता विश्वका प्रमुख सञ्चारमाध्यमको ध्यान एकपटक एसियाली देश थाइल्यान्डतर्फ तानियो । घटना दुस्खद् भए पनि त्यसको अन्त्य भने सुखद रहयो । गत जुन २३ मा थाइल्यान्डको उत्तरी प्रान्त चियाङराईको एक विद्यालयका १२ विद्यार्थी आफ्ना फुटबल प्रशिक्षकसहित नजिकैको गाउँमा फुटबल खेल्न गए ।

  • बालबालिका थुनिएको गुफाको अगाडिको भाग ।
  • थुनिएका बालबालिका उद्धारपछि ।
  • थुनिएकाको सकुशल फिर्तीको कामना गर्दै अरू बालबालिका ।
  • थुनिएका बालबालिकाको उद्धारपछि खुसी भएका अन्य बालबालिका ।

विद्यार्थीहरू ११ देखि १६ वर्ष उमेरका थिए भने उनीहरूका प्रशिक्षक २५ वर्षका । तर फुटबल खेल स्थगित भएपछि उनीहरू केही समय तालिम गरे । फर्कने बेलामा उनीहरू नजिकैको थाम लुआङ नाङ नन गुफा घुम्न गए । करिब १० किलोमिटर लामो गुफा थाइल्यान्डको प्रमुख पर्यटकीय स्थलमध्येको एक हो । तर वर्षायामको सुरुवातसँगै उक्त क्षेत्रमा पर्यटकहरू आउने क्रम रोकिएको थियो ।

विद्यार्थीले गुफा घुमे र निकै रमाइलो पनि गरे । तर फर्कने बेलामा निकै ठूलो पानी पर्‍यो । घण्टांैसम्म पनि पानी पर्न नरोकिएपछि गुफा क्षेत्रमा निकै ठूलो बाढी आयो । पानी गुफामा पस्न थालेपछि विद्यार्थी सुरक्षित रहन जमिनको अग्लो स्थान खोज्दै जान थाले । यस क्रममा उनीहरू गुफाको प्रवेशद्वारबाट करिब साढे चार किलोमिटर टाढा पुगे । उनीहरू त्यहाँको पानीले नडुबेको अग्लो स्थानमा बसे । तर ३र४ दिनको भीषण वर्षाका कारण गुफामा पसेको पानीको सतह घट्नुको साटो झन् बढ्दै गयो । फलस्वरूप, उनीहरू गुफाबाट बाहिर निस्कन असमर्थ भए । घुम्न जाने क्रममा बोकेको केही खानेकुरा र पानीको भरमा केही दिन बिताए ।

यता थाइल्यान्डका सञ्चारमाध्यममा १२ विद्यार्थीसहित उनीहरूका प्रशिक्षक हराएको खबर छापिएपछि खोजी कार्य सुरु भयो । तर उनीहरू कतै भेटिएनन् । त्यस क्रममा थाइल्यान्डका सुरक्षाकर्मीले उनीहरू गुफाभित्र फसेको हुन सक्ने अनुमान गरे । यतिन्जेल उनीहरू हराएको समाचार विश्वभर फैलिइसकेको थियो । बाढीग्रस्त गुफाभित्र खोजी गर्नका लागि बेलायतबाट २ जना गोताखोर मगाइए । जोन भोलानाथन र रिक स्टान्टनले गुफाभित्र विद्यार्थीहरूको खुट्टाको डोब भेटेको जनाउँदै जीवितै उद्धार गर्न सकिने आशा व्यक्त गरे ।


उनीहरूले गुफाका अधिकांश जलमग्न स्थानमा खोजी गर्दै जाँदा नवौं दिनमा उनीहरू गुफाको एक अग्लो स्थानमा बसिरहेको देखे । ९ दिनसम्म उनीहरू निकै भोकाए । आफूसँग भएको केही खानेकुरा र पानी पहिलो दिन नै सकिइसकेको थियो ।

तर पनि प्रशिक्षकले सबै कुरा ठीक हुने भन्दै नआत्तिईकन बस्न हौसला दिने गर्थे । गोताखोरलाई देख्नेबित्तिकै एक बालकले आफूलाई निकै भोक लागेको संकेत गरे । तर गोताखोरले आफूसँग खानेकुरा नभएको र त्यसका लागि भोलिपल्टसम्म कुर्नुपर्ने बताएपछि उनले हुन्छ भन्दै टाउको हल्लाए । भोलानाथनको ‘कतिजना छौ रु’ भन्ने एक प्रश्नमा विद्यार्थीले जवाफ दिए– ‘१३ जना ।’ गुफाको प्रवेशद्वारबाट विद्यार्थी बसेको स्थानमा पुगेर फर्कन करिब ११ घण्टा लाग्थ्यो । भोलिपल्ट गोताखोरसहित थाइल्यान्डको जलसेनाका अधिकारीहरू पानी, खानेकुरा, अक्सिजन सिलिन्डर र ओड्ने, ओछयाउनेसहित विद्यार्थी बसेको स्थानमा पुगे । उनीहरूसँग सेनाका एक चिकित्सक र औषधिसमेत थियो ।

त्यसलगत्तै सुरक्षाकर्मीले उक्त गुफामा पानीको सतह निकै बढिरहेको बताए । उनीहरूले उक्त पानी घट्न करिब ४ महिना लाग्ने आंकलन गरे । उनीहरूलाई तत्काल गुफाबाट बाहिर ल्याउन पनि सम्भव थिएन । किनकि गुफाका विभिन्न स्थानमा पानीमा पौडिँदै, अग्लो स्थानमा चढ्दै तथा कतिपय स्थानमा घस्रिएर निस्कनु पथ्र्यो । गुफामा फसेका विद्यार्थीमध्ये अधिकांश पौडन जान्दैनथे । त्यसैले विद्यार्थीलाई करिब ४ महिना पुग्ने खाद्यान्न तथा पानीको व्यवस्था गर्न लागियो । तर निरन्तरको वर्षासँगै पानीको सतह बढ्न थालेपछि थाइल्यान्डका सुरक्षाकर्मीहरू जोखिम भए पनि विद्यार्थीको उद्धार गर्ने निर्णयमा पुगे । त्यसका लागि उनीहरूले गुफाको पानी तानेर फाल्न थाले । ४ दिनमा उनीहरूले पम्प प्रयोग गरी करिब १४ करोड लिटर पानी गुफबाट बाहिर ताने ।

पानीको मात्रा केही घटाएपछि सुरक्षाकर्मीले गुफाको प्रवेशद्वारबाट उनीहरू बसेको स्थानसम्म डोरी टाँगे । गुफामा अक्सिजनको मात्रा १५ प्रतिशतमा झरेपछि अभाव हुन नदिन विभिन्न सय स्थानमा माथिबाट प्वालहरू पारे । त्यसैगरी अक्सिजन सिलिन्डर, अनुहार तथा टाउको सुरक्षित राख्न लगाइने मास्क, विद्यार्थीलाई पानीमा माथि तैराउन प्रयोग गरिने हावा भरेको प्लास्टिकका सिलिन्डरलगायत आवश्यक सामग्री तयार पारे । सबै तयारी पूरा गरिसकेपछि सुरक्षाकर्मीहरू १६ औं दिन अर्थात् गत आइतबार र सोमबार चाररचार जना विद्यार्थी उद्धार गर्न सफल भए । उद्धारकर्ताहरूले सोमबार थप ४ विद्यार्थीसहित उनीहरूका प्रशिक्षकलाई गुफाबाहिर ल्याए । अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमका अनुसार गुफामा फसेकाको उद्धार गरिएलगत्तै स्थानीयले उनीहरूलाई राखिएको अस्पतालअघि खुसी मनाएका थिए ।

Yamaha

Esewa Pasal

प्रकाशित : असार ३१, २०७५ १०:५६
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

उत्साहप्रद विश्व

बुद्धिसागर मरासिनी

काठमाडौँ — अन्तर्राष्ट्रियस्तरमा यस वर्ष पनि केही यस्ता घटना भएका छन्, जसले अप्ठ्यारो परिस्थितिमा पनि उन्नति, प्रगति र समृद्धिका पथमा निरन्तर लागिरहन हौसला प्रदान गर्छन्। नयाँ वर्षका पूर्वसन्ध्यामा यस अवधिका केही उल्लेखनीय घटना यहाँ प्रस्तुत गरिएको छ–


कोरियाली द्वीपमा चाँदीको घेरा
सन् २०१८ को मार्च ८ मा अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमले एकाएक एउटा खबर सार्वजनिक गरे– ‘ट्रम्पले किमको वार्ता प्रस्ताव स्वीकार गरे।’ यसले कालो बादल मडारिरहने कोरियाली द्वीपमा चाँदीका घेरा देखाइदियो। सन् १९५० देखि १९५३ सम्मको युद्धपछि उत्तर र दक्षिण कोरियामा विभाजित कोरियाका जनता तथा आफन्तहरूमा मात्र नभई एसियाली क्षेत्रमा समेत आशाका किरण सिञ्चित भए। ट्रम्पले वार्ता प्रस्ताव स्वीकार गरेसँगै दुई नेताहरू (अमेरिका र उत्तर कोरिया) बीच आगामी मेमा प्रत्यक्ष वार्ता हुने भनिएको छ।


पछिल्ला महिनाहरूमा सार्वजनिक कार्यक्रममा देखिन थालेका किम पहिलो विदेश भ्रमणका क्रममा मार्च २८ मा चीन पुगे। भ्रमणका क्रममा चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङ र किमबीच अमेरिकासँग हुने वार्ताका एजेन्डाबारे समेत कुराकानी भएको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमले उल्लेख गरेका थिए। अमेरिका–उत्तर कोरिया वार्ताको तयारी तथा एजेन्डाबारे छलफल गर्न दुई कोरियाबीच पनि अप्रिल २७ मा शिखर वार्ता हुँदै छ।


यसको सबैभन्दा सकारात्मक पक्ष यो छ कि– उत्तर कोरिया परमाणु नि:शस्त्रीकरण गर्न तयार देखिएको छ। यसले विश्व समुदाय हर्षित छ।



सर्वशक्तिमान चिनियाँ राष्ट्रपति


चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीको १९ औं नेसनल कंग्रेसमा राष्ट्रपति सी चिनफिङले पार्टीको विधानमा चिनिफिङवाद अर्थात् ‘२१ औं शताब्दीमा चिनियाँ माटो सुहाउँदो समाजवाद’ लाई पार्टीको विधानमा लेखाउन सफल भए। अक्टोबर १८ देखि २४ सम्म भएको पार्टी महाधिवेशनले सीलाई माओपछिकै सर्वशक्तिमान नेताका रूपमा चयनसमेत गर्‍यो। सीले सन् २०१२ मा शासनसत्ता सम्हालेयता पहिलो वर्षमा भ्रष्टाचारको आरोपमा २ लाख ६६ हजार पार्टी सदस्यलाई जेल हालेका थिए। अध्ययनशील सी चीनमा नम्र बोल्ने र भद्र स्वभावका नेताका रूपमा परिचित छन्। नयाँ प्रावधानले उनलाई आजीवन राष्ट्रपति बन्ने बाटो खुलाएको छ।


युद्धको बर्बरताभित्र मानवीयता


युद्धग्रस्त क्षेत्रमा पनि यदाकदा केही सकारात्मक पक्ष देख्न सकिन्छ। सिरियामा सन् २०१३ देखि जारी युद्धमा उद्धारमा संलग्न तटस्थ संगठन हो, ‘ह्वाइट हेल्मेट्स’। ३ हजारभन्दा बढी स्वयंसेवक रहेको संगठनले सरकार तथा विद्रोही फौजले गरेका आक्रमणका घाइतेको उद्धारमा ४ वर्ष बिताएको छ। ह्वाइट हेल्मेट्सका प्रमुख रइद अल सलेह हुन्। उद्धारका क्रममा हालसम्म संगठनका १५९ सदस्यले ज्यान गुमाइसकेका छन्। तर पनि ‘ह्वाइट हेल्मेट्स’ का सदस्यहरू ‘खोजी र उद्धार’ मा डटिरहेकै छन्। सन् २०१६ को ओस्कार विजेता वृत्तचित्रमा संगठनका अबु ओमारले भनेका छन्, ‘कुनै पनि मानिसलाई हाम्रो सहयोग चाहिन्छ भने उसलाई सहयोग गर्नु हाम्रो कर्तव्य हो, चाहे त्यो सरकार वा विद्रोही पक्ष होस्।’ ‘ह्वाइट हेल्मेट्स’ मा हाल इन्जिनियर, औषधि व्यवसायी, सूचीकार, सिकर्मी, विद्यार्थीलगायत विभिन्न पेसामा आबद्ध व्यक्तिहरू सदस्य छन्। यस वर्ष मात्रै दसौं हजार घाइते तथा युद्धपीडितको उद्धार गरिसकेको यसले युद्धमा घाइते ९९ हजारलाई नयाँ जीवन दिइसकेको छ।

उदार हुँदै साउदी


साउदी अरबका राजकुमार मोहमद बिन सलमान बिन अब्दुलाजिज अल–साउदको उदारवादी समाज सुधारका योजनाका कारण कट्टर समाज क्रमश: खुला हुँदै गएको छ। ३२ वर्षीय सलमानका योजनाले खासगरी सदियौंदेखि भेदभावमा बाँचिरहेका महिलाले खुला विश्वतर्फ लम्किने वातावरणको महसुस गरेका छन्। यस वर्ष महिलालाई रंगशाला र सिनेमा हलमा प्रवेशका साथै सैनिक सेवामा अनुमति दिइयो। सवारी चालक अनुमतिपत्र दिनेलगायत निर्णय गरेका सलमानले ‘साउदी अरबलाई हरेक पक्षमा उदाहरणीय तथा अग्रणी देश बनाउन कुनै कसर बाँकी नराख्ने’ प्रतिबद्धता जनाइसकेका छन्। उनी ‘भिजन २०३०’ का कारण निकै लोकप्रियसमेत बनेका छन्। त्यसैगरी यस वर्ष कृत्रिम बौद्धिकतासहितको रोबोट सोफियाले विश्वमै पहिलोपटक साउदीकै नागरिकता पाइन्। तर उनलाई साउदी अरबका अन्य महिलाले जस्तै अबाया र बुर्का लगाउनुपर्ने बाध्यता भने छैन। उनी गत मार्च २० मा संयुक्त राष्ट्रसंघीय नियोगको कार्यक्रममा भाग लिन नेपालसमेत आइन्।

इराकमा ‘युद्ध अन्त्य’
सन् २०१७ डिसेम्बर ९ मा इराकी प्रधानमन्त्री हैदर अल–अवादीले विद्रोही संगठन इस्लामिक स्टेट (आईएस) विरुद्ध युद्ध अन्त्यको घोषणा गरे। उक्त घोषणामा उनले अब युद्ध सकेर इराक ‘विकास र समृद्धिको नयाँ युगमा प्रवेश गरेको’ बताए। इराकमा सन् २००३ देखि २०१० सम्मको युद्धका कारण ११ खर्ब अमेरिकी डलरभन्दा बढीको क्षति भएको अनुमान छ। अमेरिकी रक्षा मन्त्रालयले मात्रै उक्त अवधिमा युद्धका लागि झन्डै १ खर्ब डलर खर्चेको छ। अब युद्धको वैदेशिक सहयोग विकास, पुनर्निर्माण र संरचनागत क्षेत्रमा खर्चन मिल्नेछ।
(एजेन्सीहरूको सहयोगमा)

प्रकाशित : चैत्र ३०, २०७४ १२:२६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT