रमाइलो नाम्चे

मनोज पौडेल

काठमाडौँ — घरको झयालबाटै देखिन्छ हिमाल । सबै घरमा छन् हरिया छाना । ढुंगा छापिएका सिनित्तै गोरेटा बाटा । पानीले घुमाइरहेका माने र नयाँ नयाँ छोर्तेन । देख्दै मनमोहक । मनै फुरुङ्ग हुने यो ठाउँ हो– सोलुखुम्बुको नाम्चे बजार ।

चारैतिर अग्ला हिमालको फेदीमा चिटिक्क परेका सुन्दर बस्ती छन् यहाँ । खुम्बु पासाङल्हामु गाउँपालिकामा पर्ने नाम्चे रमाइलो ठाउँ हो । यहाँबाट पूर्वमा ६ हजार ८ सय ८ मिटर अग्लो थम्सेर्कु हिमाल छ । पश्चिममा ६ हजार १ सय ८७ मिटर अग्लो कोङ्गदे हिमाल देखिन्छ ।

बाटोभरि रंगीचंगी ध्वजापताका देखिन्छन् । ठाउँठाउँमा बुद्धका मूर्ति र अभिलेख पनि छन् । आरोहणको मौसममा त नाम्चे भएर सगरमाथा चढ्न हिँडेका पर्वतारोहीको लस्कर बेहुली लिएर फर्केको जन्तीजस्तै देखिन्छ ।

पदयात्री र आरोहीका लागि अर्को नयाँ आकर्षण हुन्छ– शेर्पा जातिको संस्कृति । बर्सेनि हुने ल्होसार, डुम्जी र माणिरुम्डु पर्व बाहिरबाट पुग्नेका लागि नौला लाग्छन् । यही हेर्न पनि कति पर्यटक लाखौं खर्चेर विदेशबाट यहाँ आउने गरेको नाम्चे आमा समूहकी अध्यक्ष लाक्पाडोमा शेर्पा बताउँछिन् ।

तराई र पहाडका बासिन्दा नाम्चेमा चौंरीगाई र याक देख्न पाउँदा अझ रमाउँछन् । खुम्बु क्षेत्रमा एभरेस्ट–डे मे २९ मा ४२ किमि लामो म्याराथन दौड हुन्छ । यो दौड सगरमाथा बेस क्याम्पबाट सुरु भएर नाम्चेमा आइपुगेर सकिन्छ । ‘विश्वमै सबैभन्दा अग्लो ठाउँमा हुने यो दौडले संसारकै ध्यान तान्ने गरेको छ । यो साहसिक दौडमा भाग लिन बर्सेनि २ सयभन्दा बढी विदेशी नाम्चे आउँछन् ।

नाम्चे समुद्र सतहदेखि ३ हजार ४ सय ४० मिटर उचाइमा पर्छ । त्यहाँबाट नाकै ठोकिने उकालो चढेपछि ३ हजार ७ सय ९० मिटर अग्लो ठाउँ खुम्जुङ उपत्यका पुगिन्छ । ‘सगरमाथा प्रवेशद्वार लुक्लाबाट माथि छिचोलिँदा मनै रमाउन थाल्छ,’ प्रथम आरोही तेन्जिङ नोर्गे शेर्पाका नाति टासी जाम्बु शेर्पा भन्छन्, ‘४ हजार ३ सय मिटर माथि छिचोलेपछि पर्यटक
औधि खुसी हुन्छन् । नाम्चेबाट हिमालै हिमालले घेरिएको देख्दा आफूलाई भाग्यमानी ठान्छन् ।’

सगरमाथा र गोक्यो आरोहणमा जानेका लागि नाम्चे मुख्य बिसौनी हो । रेन्जो र छो भञ्ज्याङ हुँदै पदयात्रामा निस्कन पनि नाम्चे नै पुग्नुपर्छ । नाम्चे बजार अहिले सगरमाथा आरोही र बेस क्याम्पसम्म जाने पर्यटकको किनमेल गर्ने थलो पनि हो । विगतमा सर्वोच्च शिखर र बेसक्याम्प पुग्न चाहिने सबै सामान राजधानीबाटै लिएर जानुपथ्र्यौ । नाम्चे बजार सफा छ । बिजुलीका तार असरल्ल छैनन् । भूमिगत वायरिङ छ । सफा घोडेटो बाटो छ । घर निर्माणमा नियम पालना गरिएको छ ।

लोडसेडिङ छैन । नाम्चे युवा र आमा समूहले फोहोर–मैला व्यवस्थापन र सरसफाइको काम गर्छन् । २०७२ को भूकम्पपछि पुनर्निर्माण सँगसँगै बजार बिस्तार भएको छ । यहाँ ल्याइने सबै सामान लुक्लासम्म जहाजमा र त्यहाँबाट भरिया, याक र खच्चडले ढुवानी गर्छन् । कतिपयले फाप्लुबाटै भरिया र खच्चडबाट ढुवानी गरेर पनि ल्याउँछन् । यहाँ ट्रेकिङ पसल, बार, बेकरी, क्याफे, लज र ट्रेकर स्टोर खुलेका छन् । आधुनिक खाजा र कफी घरका साथै ६० भन्दा बढी लज पनि छन् ।

प्रकाशित : श्रावण २०, २०७५ ०८:२४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

जो सानैदेखि हौसिए...

सुबास हुमागाईं

काठमाडौँ — नेपाली राष्ट्रिय महिला फुटबल टोलीकी कप्तान रेनुका नगरकोटेले १५ वर्षकै उमेरदेखि राष्ट्रिय टोलीबाट डेब्यु गरेकी थिइन् । यसै साता सम्पन्न उपराष्ट्रपति महिला लिग फुटबल प्रतियोगितामा एपीएफले उपाधि जित्दा उनी प्रतियोगिताकै उत्कृष्ट मिडफिल्डर घोषित भइन् ।उनले राष्ट्रिय टोलीबाट खेलेको ८ वर्ष भइसकेको छ ।

उनले राष्ट्रिय टोलीमा स्थान बनाउन रौतहटको प्रतिनिधित्व गर्दै खेलेको एक प्रतियोगिता नै पर्याप्त थियो । विभागीय टोलीबाट नखेल्दै राष्ट्रिय टोलीमा स्थान बनाउने पछिल्लो दशकमा दुई खेलाडी मात्र छन् ।

रेनुकापछि दुई वर्षअगाडि रौतहटकै अञ्जना रानामगरले पनि सोही उपलब्धि हासिल गरिन् । रौतहटलाई त्यस वर्षको प्रधानसेनापति कपको फाइनलसम्म पुर्‍याउँदा उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेकी अञ्जनाले राष्ट्रिय टोलीबाट पहिलो सहभागितामै डेब्यु पनि गरिन् । उनले पनि १५ वर्ष छँदै राष्ट्रिय टोलीको जर्सी लगाउने अवसर पाएकी थिइन् । हाल उनी त्रिभुवन आर्मी क्लबको पहिलो रोजाइको गोलरक्षकका रूपमा खेलिरहेकी छन् । राष्ट्रिय टोलीमा पनि उनले पहिलो रोजाइकी गोलरक्षक एन्जिला तुम्बापो सुब्बालाई पहिलो रोजाइमा पर्न कडा चुनौती दिइरहेकी छन् ।

हाल नेपालको राष्ट्रिय टोलीमा युवा खेलाडीहरू आउने क्रम जारी छ । मञ्जली तामाङ र सरु लिम्बू पनि अहिले १८ वर्ष पुग्दै छन् । दुवै खेलाडी केही वर्षअघिसम्म विद्यालयस्तरको प्रतियोगितामा व्यस्त देखिन्थे । गोलरक्षक एन्जिला पनि सानो उमेरमै राष्ट्रिय टोलीबाट खेल्दै आएकी हुन् ।


गत साता सम्पन्न राष्ट्रिय लिगमा रौतहटले विभागीय टोली नेपाल पुलिस क्लबलाई पनि पराजित गरेको थियो । विभागीय टोलीविरुद्ध लिगमा रौतहटको यो नै पहिलो जित थियो । प्रशिक्षक नुरराज काफ्ले लगातार मिहिनेत गरेको कारण नै यस्तो सफलता हात लागेको बताउँछन् । ‘यसअघि नकआउट प्रतियोगितामा विभागीय टोलीलाई हराए पनि लिगमा पहिलोपटक सफल भयौं । हामीले गरेको नियमित प्रशिक्षणका कारण हाम्रो पहिलो चरणको प्रदर्शन राम्रो भएको थियो । लिगमा पनि त्यसलाई निरन्तरता दिएका दियौं,’ उनले भने ।

रौतहटले लिगमा तेस्रो स्थान हात पार्दै ५० हजार रुपैयाँ पुरस्कार प्राप्त गर्‍यो । यस क्रममा रौतहटले काठमाडौंलाई ४–० र पुलिसलाई १–० ले पराजित गर्‍यो । आर्मी र एपीएफविरुद्ध पराजित भए पनि टोलीको प्रदर्शन प्रशंसनीय रहयो । युवा खेलाडीले भरिपूर्ण रौतहटले अनुभवी खेलाडीको वर्चस्व रहेका विभागका टोलीलाई खुलेर खेल्न दिएनन् । रौतहटकी युवा फरवार्ड रश्मिकुमारी घिसिङले प्रतियोगिताको उत्कृष्ट फरवार्डको उपाधि हात पारिन् । १६ वर्षीय रश्मिले ट्रफीसँगै नगद १० हजार पनि पाइन् । शारीरिक रूपमा निपुण रश्मि विगत केही वर्षयता राष्ट्रियस्तरमा आफ्नो छाप बसाउँदै आएकी छन् । अब हुने यू–१८ उमेर समूहको प्रतियोगितामा उनले नै नेपालको आक्रमण सम्हाल्ने प्रबल सम्भावना रहेको छ ।

रश्मिसँगै यू–१८ को अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिता खेल्न एन्फाले खेलाडी छनोट गर्न सुरु गरिसकेको छ । देशभरका उत्कृष्ट खेलाडी जम्मा गरेर युवा टोली बन्ने गर्दछ । यस्तै युवा टोलीमा राम्रो प्रदर्शन गर्ने खेलाडी भविष्यमा राष्ट्रिय टोलीबाट खेल्ने अवसर पाउँछन् । सानो उमेरमै ठूलो प्रतियोगिता खेल्न पाउँदा खेलाडीको विकासमा पनि सहयोग पुग्छ । यसले उनीहरू सिनियर टोलीमा खेल्न पाउँदा थप सहज हुन्छ । नेपालकै फुटबल लिगलाई थप रोमाञ्चक बनाउन पनि यसले मद्दत गर्छ ।

नेपालले यसअघिका वर्षहरूमा १४ वर्षमुनिका प्रतियोगिता मात्र खेल्दै आएकोमा यस पटकबाट १६ र १९ वर्षमुनिका प्रतियोगिता पनि खेल्दै छ । यसले कम उमेरमा प्रतिभा बोकेका खेलाडीलाई अगाडि बढ्न सजिलो हुन्छ । विद्यालयस्तरमा राम्रो फुटबल खेल्ने खेलाडीले चाँडै राम्रो मौका पाए भने राष्ट्रका लागि पनि खेल्न पाउँछन् । विद्यार्थीले पढाइसँगै खेलकुदमा लागेर पनि राम्रो प्रगति गर्न सक्छन् ।

प्रकाशित : श्रावण २०, २०७५ ०८:२४
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्