हुकको उज्यालो !

फोकस आउट
किरण पाण्डे

काठमाडौँ — पछिल्लो समय राजधानीलगायतका केही सहरमा लोडसेडिङ लगभग अन्त्य भएको छ । तर अझै विद्युत् चोरी भने हट्न सकेको छैन ।

महोत्तरीको गौशाला नगरपालिका–८ बेलगाछीमा हुक लगाएर बिजुली चोरी गरिएका दृश्य हुन् यी। यस गाउँका अधिकांश घरले हुक लगाएर बिजुली बालेका छन्। तर बिजुली चोरी गर्ने यिनीहरु मात्र होइनन्। राजधानी उपत्यकालगायतका अन्य सहर तथा गाउँमा पनि हुक लगाएर बिजुली बाल्नेहरु उत्तिकै छन्।

विद्युत् प्राधिकरणको तथ्यांकअनुसार उसको वितरण प्रणालीमा करिब १७ प्रतिशत बिजुली चुहावट हुन्छ। यसलाई घटाएर १३ प्रतिशतमा झार्ने प्राधिकरणको लक्ष्य छ।

Yamaha


यो तत्थांकले के देखाउँछ भने मुलुकमा राजनीतिज्ञ र उच्च कर्मचारी मात्र होइन स्रोत भेटेसम्म राज्यधनको दोहन गर्न भुइँतहका मानिसहरु पनि उत्तिकै माहिर छन्।

प्रकाशित : चैत्र ३, २०७४ १०:३६
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

झापाली सान

खेल
झापा ११ फुटबल क्लब स्थापना भएको चार वर्षभित्रै नेपाली फुटबलमा बलियो शक्तिको रूपमा उभिएको छ ।
राजु घिसिङ

काठमाडौँ — पूर्वाञ्चल नेपाली फुटबलकै ‘पावरहाउस’ हो । विशेषगरी झापामा फुटबल क्रेज लोभलाग्दो छ । घण्टौं यात्रा गरेर, साइकल चढेर र बासकै व्यवस्था पनि गरेर झापामा फुटबलको प्रतिस्पर्धा हेर्न दर्शक ओइरिने गर्छन् ।

तेस्रो झापा गोल्डकपको सोमबार बिर्तामोडस्थित डोमोलाल राजवंशी मैदानमा सम्पन्न भयो । फाइनलमा घरेलु टिम झापा ११ र त्रिभुवन आर्मी क्लब पुगेका थिए । फाइनल ३ बजे सुरु हुने तोकिएको थियो तर त्यसको दुई घण्टाअघि नै मैदानवरिपरि र बाँसका प्यारापिट दर्शकले भरिइसकेको थियो । ११ हजारभन्दा बढी दर्शकले फाइनल हेरेका थिए । गेट टिकट बिक्रीबाट मात्रै २३ लाख ७२ हजार ४ सय रुपैयाँ उठेको थियो । झापा गोल्डकप आयोजक समितिका २ सय ३० सदस्य र स्कुलमा बिक्री गरिएका टिकटको आम्दानी त यसमा समावेश नै गरिएको छैन ।


लगातार तेस्रोपल्ट झापा ११ झापा गोल्डकपको फाइनलमा हार्‍यो । उसलाई सडनडेथमा सिकार बनाएको आर्मीले २०७४ सालको सातौं उपाधि चुम्यो । झापा गोल्डकपलाई समग्रमा हेर्ने हो भने विभागीय टिमको सफलताको रूपमा मात्र प्रतियोगिता रहेन, समग्र फुटबलकै जित भयो । गेट टिकट बिक्रीबाट मात्रै ४८ लाख रुपैयाँ बढी कमायो र यो घरेलु प्रतियोगिताकै कीर्तिमान आम्दानी पनि हो । टिकटबाट पहिलो संस्करणमा २९ लाख र दोस्रोमा ३६ लाख आर्जन गरेको थियो । यसपालि गोल्डकपमा जोडिएका ३० कर्पोरेट हाउसबाट ६० लाख आर्जन गर्‍यो ।


आयोजक समितिका सदस्य जलकुमार गुरुङ भन्छन्, ‘हिसाब जति भए पनि त्यसले खासै अर्थ राख्दैन । खेललाई स्तरीय र आकर्षक बनाउन सबभन्दा पहिला त ठूलो संख्यामा दर्शकको उपस्थिति हुनुपर्छ । हाम्रो सम्पत्ति भनेकै दर्शक हो ।’ झापा ११ फुटबल क्लबका अध्यक्षसमेत रहेका गुरुङले भनेजस्तै भयो पनि झापा गोल्डकप । सबै दर्शक बाँसका प्यारापिटमा अट्ने अवस्था थिएन । उभिँदा पनि थोरैले मात्रै खेल हेर्न सक्ने स्थिति थियो । त्यसले दर्शक गोलपोस्टनजिकसम्म पलेंटी कसेर बसेका थिए । मैदान साह्रै लोभलाग्दो बनाइएको थियो । चर्चित खेलाडीहरूले अभद्र व्यवहार गर्दासमेत दर्शक आफ्नै स्थानमा बसेका थिए । व्यवस्थापनलाई लिएर आयोजकलाई गुनासो गर्ने भेट्न गाह्रै पर्छ । बिर्तामोडमा एउटै आवश्यकता भनेको पूर्ण संरचनाको रंगशालाको देखियो ।


यसपालि झापा गोल्डकपमा एक रोड ४७ लाख संकलन गर्ने लक्ष्य राखिएको थियो । ‘पूरा हिसाब गर्न बाँकी छ तर हामीले ५० लाख जोगाउने लक्ष्य बनाएका थियौं,’ गोल्डकपको आयोजक समितिका अध्यक्ष महेन्द्र गिरीले भने । होम पाण्डेको अध्यक्षतामा गोल्डकप सुरु भएको थियो । पहिलो संस्करण २०७१ बाट १५ लाख र २०७३ को आयोजनाबाट ५६ लाख बचत गरिएको थियो । उसले पुरस्कार पनि दिल खोलेरै दिएको छ । कुल २६ लाख २ हजार र एक मोटरसाइकल पुरस्कारको प्रतियोगितामा च्याम्पियन आर्मीले १२ लाख ५१ हजार पायो । उपविजेताको खातामा ६ लाख रहयो । दर्शकले पनि हरेक खेल चिट्ठाबाट ५ हजार र २४ देखि ४० इन्चसम्मको एलईडी टेलिभिजन प्राप्त गरे ।


आहा रारा गोल्डकपको आयोजक पोखराको सहारा क्लबबाहेक अरू गोल्डकपबाट यसरी ठूलो रकम बचत गरिएको खासै पाइँदैन । बचत रकम के गर्ने त ? गोल्डकप आयोजक अध्यक्ष गिरी भन्छन्, ‘बचेको रकम अक्षय कोषमा जम्मा गरी झापा ११ फुटबल क्लबको वृद्धि विकासमा लगानी गर्ने योजना छ । क्लबको कार्यालय स्थापना, खेलाडी अनुबन्ध, नियमित प्रशिक्ष्ँण गर्ने र वार्षिक कम्तीमा १० प्रतियोगिता खेल्ने योजना छ । यसका लागि वार्षिक करिब ७० लाख आवश्यक पर्छ ।’


झापा ११ को आम्दानी २०७१ सालमा सुरु गरिएको गोल्डकप मात्र होइन, यो त झापाली फुटबललाई ब्रान्डिङ गर्ने एउटा माध्यम मात्र हो । झापा ११ को आफ्नै प्रायोजक छ । उसलाई पछिल्लो वर्ष रमपम चाउचाउले १५ लाख दिएको थियो । नेपाली राजनीतिमा झापा कम्युनिस्टको गढ नै हो । तर फुटबलमा त्यस्तो कुनै राजनीतिक गन्ध खासै पाइँदैन । गोल्डकप आयोजना र झापा ११ क्लब सञ्चालनमा सबै पार्टीका नेता–कार्यकर्ता खटिएका पाइन्छन् ।


दुई सय ३० सदस्यमा एमाले अध्यक्ष एवम् प्रधानमन्त्री केपी ओलीदेखि कांग्रेस नेता कृष्णप्रसाद सिटौलासम्म छन् । सदस्यता शुल्क २१ हजार तोकिएको छ र नवीकरणमा प्रत्येक वर्ष ५ हजार तिर्नुपर्छ । यो पनि क्लबको आम्दानीको ठूलै हिस्सा हो । सदस्यहरूका लागि पनि खेल हेर्ने बेग्लै प्यारापिटलगायत सुविधा दिइएको छ । गोल्डकपको आयोजना र क्लब सञ्चालनले झापाली समुदायलाई एकजुट बनाउने काम पनि गरेको छ ।


गोल्डकपको आयोजना र स्थानीय बासिन्दाको फुटबल क्रेजसँगै झापा ११ क्लब पनि अगाडि बढिरहेको छ । स्थापनाको पहिलो वर्ष २०७१ साल भदौमा दशरथ रंगशालामा एन्फा कपको उपाधि जितेर झापा ११ ले तहल्का मच्चाएको थियो । त्यस बेला उसले फाइनलमा संकटालाई ४–० ले हराएको थियो । त्यसै वर्ष झापा ११ ले विराट गोल्डकप पनि जित्यो । उसले २०७३ सालमा माई भ्याली गोल्डकप र काँकडभिट्टा गोल्डकपको उपाधि पनि कब्जा गरेको थियो । उसले यो साल भने ट्रफी चुम्न सकेको छैन ।


फुटबलमा प्रतिभाको हिसाबले झापा खेलाडीको उर्वरभूमि हो । नेपालका लागि सर्वाधिक गोलका कीर्तिमानी हरि खड्का झापाली नै हुन् । झापाकै नरेन्द्रमणि लिम्बु उमेर चार दशक छुन लाग्दा पनि मैदानमा छाइरहेका छन् । घरेलु फुटबलका सदावहार फरवार्ड कर्ण लिम्बु, विशाल राई, खमिर गिल्सन कन्दङ्वा, मिडफिल्डर योगेश गुरुङ, पुजन उपरकोटी, डिफेन्डर देवेन्द्र तामाङ, दिलेन लोक्ताम, अहिले झापा ११ का मुख्य खेलाडी हुन् । प्रशिक्ष्ँकको भूमिकामा प्रवेश कटवाल छन् ।


‘झापा ११ राम्रो टिम हो । सबैले मिहिनेत गरिरहेका छन् । प्रदर्शन पनि राम्रै छ तर त्यसअनुसार उपाधि भने जित्न सकिएको छैन,’ प्रशिक्षक कटवालले भने, ‘अब यो टिमलाई नियमित गर्न सके सफलता पाइने आशा छ ।’ क्लबका अध्यक्ष जलकुमार गुरुङ पनि टिमलाई नियमित राख्दै प्रशिक्ष्ँण र प्रतियोगिता खेल्ने व्यवस्था गर्ने योजनामा छन् । ‘हामीले दुई खेलाडी अनुबन्ध गरिसकेका छौं । अब एक वा दुई वर्षका लागि १० खेलाडी अनुबन्धको घोषणा चाँडै गर्नेछौं । कर्पोरेट हाउस र स्थानीय तहको संलग्नतामा सिनियर–जुनियर गरी नियमित २० खेलाडी राख्नेछौं,’ उनले भने ।


गुरुङले झन्डै दुई दशकअघि बिर्तामोड युनाइटेड क्लब सञ्चालन गरेका थिए । त्यस बेला बिर्तामोड युनाइटेड खुकुरी कपको फाइनल चरण पुगेको थियो । त्यसैबाट चम्किएका थिए, प्रवेश कटवाल, युगकिशोर राईको झापाली पुस्ता । त्यसका टिमका खेलाडीले सहिद स्मारक लिगका क्लबमा राम्रै बजार पाएको थियो । गुरुङ व्यावसायिक क्लबको रूपमा झापा ११ लाई नेपालको लिगमा स्थापित गराउन चाहन्छन् । उनले क्लब स्थापना पनि राष्ट्रिय लिग २०७१–७२ खेल्नलाई गरेका थिए । त्यसमा ठूला टिमलाई कडा टक्कर दिंदै झापा चौथो भएको थियो । लिगमा एउटै खेलमा टिकटबाट ७–८ लाख कमाइ गरेपछि झापा ठूला प्रतियोगिताका लागि उत्साहित भएको थियो ।


झापामा फुटबल क्रेज थप सशक्त बनाउने, क्लबलाई लिगमा सफल बनाउने र झापा गोल्डकपको आयोजनालाई अझै उत्कृष्ट बनाउने झापा ११ को योजना छ । गोल्डकपलाई अर्को वर्षदेखि लिगकम नकआउटको आधारमा झापाका विभिन्न स्थानमा सञ्चालन गर्ने प्रारम्भिक अघि सारेको छ । ‘समयअनुसार नौलो प्रयोग गर्नुपर्छ,’ क्लबका अध्यक्ष गुरुङले भने, ‘झापा ११ लाई नेपाली फुटबलमा नमुना क्लबको रूपमा स्थापित गर्न चाहन्छौं । अनि झापा गोल्डकपलाई पुरस्कारको होडमा होइन, व्यवस्थित र उत्कृष्ट प्रतियोगिताको रूपमा अगाडि बढाउन चाहन्छौं ।’ फुटबलमा क्लबको सफलता र उसको इतिहासको मूल्यांकन लिगबाट हुन्छ । त्यसर्थ झापा ११ परिपक्व क्लब भने भइसकेको छैन ।

प्रकाशित : चैत्र ३, २०७४ १०:३६
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT