रुसमा नेपाल झल्को

पर्यटन
रुसको नेपाल हाउस घुमेर पूर्वप्रधानमन्त्री बाबुराम भट्टराईले ट्विट गरेका छन्— नेपालबाहिर नेपालको प्रतिमूर्ति यसले देखाएको छ । आफ्नो संस्कृति, वास्तुकला प्रस्तुत गरेको छ । यसमा (इथ्नो वल्र्ड) नेपालले महत्त्वपूर्ण स्थान ओगटेको देख्न पाउँदा खुसी लाग्यो ।
राजु घिसिङ

काठमाडौँ — रुसको राजधानीबाट करिब ९० किलोमिटरको यात्रामा कलुगा पुगेपछि ‘इथ्नो वल्र्ड’ को प्रवेश गरेलगत्तै एउटा गेटमा देखिन्छ— वेल्कम टु नेपाल हाउस । यो ठ्याक्कै काठमाडौंको न्युरोड गेटजस्तै छ । गेटभित्र दुवैतिर पाटी छन्, जसले भक्तपुर वा पाटन दरबार क्षेत्रको झल्को दिन्छ ।

अझ भित्र तीनवटा ढुंगेधारा छन्, जसको तल र माथि खोपामा मूर्ति सजाइएका छन् । बायाँतर्फका म्हानेले बौद्ध वा स्वयम्भूको याद दिलाउँछ । म्हाने घुमाइनसक्दै ठूलो घण्टानिर पुगिन्छ । काष्ठकलाले भरिपूर्ण मुख्य ढोकामा प्रवेश गर्नुअघि चैत्य पार गर्नुपर्छ, जहाँ रुसका बौद्धमार्गी शैलीमा बट्टाभित्र बत्ती बाल्न सकिन्छ । ढोकाभित्र बज्रसँगै बुद्धका दुई मूर्ति सजाइएका छन् ।


प्यागोडा शैलीमा निर्मित उक्त नेपाल हाउसको संरचनाले विश्वकै शक्तिशाली देशमा पुगेर पनि नेपालभित्रै भएजस्तो महसुस गराउँछ । ‘त्यसैका लागि नेपाल हाउस बनाइएको हो,’ इथ्नो वल्र्डका अध्यक्ष रुस्लान बाइरामोभले भने, ‘नेपाली कला, संस्कृति र जीवन देखाउनकै लागि नेपाल हाउस निर्माण गरिएको हो ।’ इथ्नो वल्र्ड सन् २००६ मा स्थापना गरिएको थियो । मस्कोस्थित नेपाली दूतवास र गैरआवासीय नेपाली संघको सहयोगमा नेपाल हाउस २०११ मा निर्माण सम्पन्न भएको थियो ।

Yamaha


इथ्नो वल्र्ड ८४ हेक्टरमा फैलिएको छ । नेपाल हाउसले आधा हेक्टर (९.८२ रोपनी) ओगेटेको छ । नेपाल हाउसनजिक दक्षिण एसियाली संस्कृति झल्काउने भारत र श्रीलंकाको पनि संरचना बनाइएका छन् । साइबेरिया, बेलारुसलगायतलाई समेटेर रुसको विविधता, मंगोलिया, ताजकिस्तानलाई समेटिएको मध्यएसियालीसहित विभिन्न ६ क्षेत्रका सांस्कृतिक पक्षलाई देखाउने संरचना इथ्नो वल्र्डमा तयार गरेर प्रदर्शनीमा राखिएको छ ।


प्रतिव्यक्ति ६ सय रुबल (रु. १,०३८) तिरेर गत वर्ष आठ लाखले इथ्नो वल्र्डको अवलोकन गरेको तथ्यांक छ । ‘मस्को र र यस वरिपरिका धेरै आउँछन् । उनीहरूको मुख्य आकर्षण नेपाल हाउस नै हो । बुद्धको जन्मभूमि र सगरमाथा भएको देशबारे धेरैले चासो राख्छन्,’ अध्यक्ष रुस्लानले भने, ‘हामीले विश्वका सबै देशका संस्कृतिलाई एउटै थलोमा देखाउन खोजेका छौं । विद्यार्थी र बाहिर जान नसक्ने मानिसहरूलाई विश्वका कला, संस्कृति र शिक्षा यही देखाउन चाहन्छौं । यसले कला–सांस्कृति आदनप्रदानमा सहयोग गर्छ ।’
संसरमा विविधता भएर पनि एकता सम्भव भएको देखाउने प्रयास इथ्नो वल्र्डमा गरिएको उल्लेख गर्दै उनले भने, ‘संसार एउटै हो । हामी शान्त हुनुपर्छ भन्ने चाहन्छौं ।’ मल्लकालीन शैलीमा प्यागोडा, न्युरोडको गेट, घण्टा, बज्र, चैत्य पाटी निर्माण गरिएको नेपाल हाउसका आर्किटेक्ट प्रकाश तुलाधरले बताए । ‘नेपालको मल्लकालीन संस्कृतिलाई झल्काउने प्रयास गरिएको हो,’ उनले भने ।


अध्यक्ष रुस्लानका अनुसार इथ्नो वल्र्ड र रुसमा रहेका नेपालीहरूको ३० लाख डलर (तीस करोड रुपैयाँ बढी) लगानीमा नेपाल हाउस निर्माण गरिएको हो । ‘निर्माणमा प्रयोग भएका इँटाबाहेक सबै सामग्री नेपालबाट ल्याइएको हो । त्यो ५० टन बढी थियो,’ गैरआवासीय नेपाली संघ (एनआरएनए) का महासचिव बद्री केसीले भने, ‘मूर्ति बुङमती र पाटनका कलाकारले बनाएका हुन् । आँखी झ्याल र कलात्मक ढोका, घण्टा, म्हाने पाटनमा तयार पारिएको हो ।’


गत वर्ष करिब ८ हजार रसियनले नेपाल भ्रमण गरेको सन्दर्भमा केसीले भने, ‘नेपाल हाउस हेरेपछि धेरैले नेपालबारे जानकारी लिन्छन् । यसले नेपालको पर्यटन उद्योगलाई पनि प्रवद्र्धन गर्छ ।’ रुसमै व्यवसाय गरिरहेका उनी नेपाल हाउस निर्माणमा सुरुबाटै संलग्न थिए । नेपाल हाउस निर्माणमा रुसका लागि नेपालका पूर्वराजदूत सूर्यकिरण गुरुङ, एनआरएनएका पूर्वअध्यक्षद्वय उपेन्द्र महतो र जीवा लामिछानेलगायतको योगदान महत्त्वपूर्ण थियो । नेपाल हाउसमा रेस्टुराँ, हल, २० वटा कोठा (होटलको रूपमा प्रयोग) पनि नेपाली शैलीमै बनाइएका छन् ।


रुस भ्रमणको क्रममा पूर्वप्रधानमन्त्री बाबुराम भट्टराई र नेतृ हिसिला यमीले पनि सोमबार नेपाल हाउसको अवलोकन गरे । जीवा लामिछानेद्वारा गरिएको ट्विटमा भट्टराईले भनेका छन्, ‘नेपालबाहिर नेपालको प्रतिमूर्ति यसले देखाएको छ । आफ्नो संस्कृति, वास्तुकला प्रस्तुत गरेको छ । यसमा (इथ्नो वल्र्ड) नेपालले महत्त्वपूर्ण स्थान ओगटेको देख्न पाउँदा खुसी लाग्यो ।’


नेपाल हाउसको पछाडिको डिजाइन नारायणहिटी दरबारसँग मिल्दोजुल्दो छ । अगाडि राखिएको चिम्नी अलि परबाट हेर्दा लुम्बिनीको अशोकस्तम्भजस्तै देखिन्छ । त्यसैले चिम्नी गृहलाई गुम्बज शैलीमा ढालिएको एनआरएनएका महासचिव केसीले बताए । विश्वको सर्वोच्च शिखर सगरमाथाका प्रथम आरोही तेन्जिङ नोर्गे शेर्पा र एडमन्ड हिलारीको पूर्ण कदको सालिक पनि स्थापना गरिएको छ ।


‘जो गए पनि एकदमै प्रभावित भएर फर्कने गरेका छन्,’ एनआरएनएका पूर्वअध्यक्ष जीवा लामिछानेले भने । फोटो खिच्नेहरूको भीड मुख्य प्रवेशद्वारसँगै ढुंगेधारा, म्हाने र चैत्यमा लाग्दोरहेछ । रसियन शैलीमा चैत्यमा बत्ती बालेपछि तातियानाले भनिन्, ‘नेपालजस्तै लाग्छ । यहाँ बेलाबेला आइरहन्छु ।’ बुद्ध जन्मस्थल लुम्बिनी पुगिसकेकी उनी बौद्धमार्गी हुन् । रुसको तीन राज्य (बुरियातिया, काल्मिकिया र तुभा) बौद्धमार्गीको ठूलो संख्या भएको उनले बताइन् । सन् १९९२ मा दलाई लामाको भ्रमणयता रसियन बौद्धमार्गी तिब्बतियन गुरुबाट प्रभावित रहेछन् ।


इथ्नो वल्र्डसँगै वल्र्ड हेरिटेजको रूपमा ४५ देशका घर पनि सजाइएका छन् । यहाँ ब्राजिल र श्रीलंकाको बीचमा रहेको घरले काठमाडौं उपत्यकाका परम्परागत नेपाली घरको अनुभव गराउँछ । बाहिर नेपाली राष्ट्रिय झन्डा फहराइएको छ भने भित्र बौद्ध, हिमालयको आकृति कुँदिएको छ । नेपाली जीवनशैली र प्राकृतिक सौन्दर्य झल्कने तस्बिरहरूसँगै बुद्ध मूर्ति, गिद्ध र राजा त्रिभुवनले नेपालमा व्यवसाय गर्न ल्याइएका रसियन बोरिस लिसानेविचको अर्धकदको सालिक पनि हेर्न सकिन्छ ।


मस्कोमा नेपाली व्यवसायीद्वारा सञ्चालित रेस्टुराँ औरा र ओम शान्तिले पनि नेपालीपन झल्काउने गर्छ । औरामा चन्द्रशमशेरका तस्बिरदेखि भित्तामा सजाइएका मण्डलाहरूका चित्रले मन लोभ्याउने गर्छ । ओम शान्तिमा भने दलाई लामाको दरबार र ल्हासालाई राखिएको छ । हुन त सेन्ट पिटर्सबर्गको नेभ्स्की होटल एस्टरको डाइनिङ हलमा झुन्डाइएका बौद्ध र पशुपतिका योगीहरूका तस्बिरले पनि मन छुने गर्छ ।

रुस्लानको नेपाल मोह
‘धेरैपल्ट नेपालको भ्रमण गरेको छु,’ इथ्नो वल्र्डका अध्यक्ष रुस्लान बाइरामोभले भने, ‘पहिलोपल्ट सन् २००४ मा पुगेको थिएँ । सिमिकोट हुँदै कैलाश पर्वत गएको थिएँ । नेपाल असाध्यै मन पर्‍यो । त्यसैले जमिन किनेलगत्तै नेपाल हाउस बनाउनुपर्छ भनेर लाग्यौं । दूतावास र नेपाली साथीहरूले राम्रो सहयोग गरे ।’


‘हामीले लुम्बिनीमा रसियन गुम्बा बनाइरहेका छौं । हामी थप सहयोग गर्न तयार छौं,’ ४९ वर्षीय रुस्लानले भने, ‘यस्तै खालको (इथ्नो वल्र्ड) नेपालमा पनि बनाउने चाहना छ । काठमाडौं वा त्यसको नजिक बनाउन चाहन्छौं । त्यसले तीन करोड नेपालीसँगै विद्यार्थीलाई धेरै ज्ञान दिनेछ ।’


‘म आफैं पनि हिमाली भेगमा जन्मिएको मान्छे हुँ,’ अजरबैजानी बुबा र रसियन आमाका यी छोराले भने, ‘दुई संस्कृतिमा हुर्किए । सानैमा बुबाले संसारको नक्सा देखाएका थिए । ११ वर्षको हुँदासम्म सबै देशको नाम, राजधानी र भूगोलबारे राम्रो ज्ञान लिइसकेको थिए । १८ वर्षको छँदा पहिलोपल्ट योगको किताब पढेको थिए, त्यसले आकर्षित गर्‍यो । अनि पूर्वीय शास्त्र र धर्मबारे रुचि जाग्यो । तीस वर्षयता यसैमा लागिरहेको छु ।’


विद्यार्थी छँंदै व्यापार थालेका उनको रुचि मानवीय किसिमको व्यवसायतिर थियो । त्यसैले उनले रुसकै एक गाउँमा देखेको छाप्रोजस्तै मस्कोस्थित आफ्नो घरमा बनाएका थिए । ‘त्यो छाप्रोले धेरैलाई आकर्षित गर्‍यो । मान्छेको भीड लाग्न थाल्यो,’ उनले भने, ‘त्यसपछि परम्परागत रसियन घर बनाए । यो पनि आकर्षणको केन्द्र बन्यो । अनि संसारका सबै खालका जनजातीय प्रारूपका घर बनाउने सोंच आयो । जमिन भाडा लिएर काम पनि थालिहाले । संसारका सबै देशको कला, संस्कृति जीवनशैली देखाउने योजना छ । सबै देशलाई पुग्ने गरी जमिन पनि छ्ट्याएका छौं ।’
Twitter: @rghising

Esewa Pasal

प्रकाशित : श्रावण १२, २०७५ १०:२८
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

श्रम–शिविर आडैमा विश्वकप

कतार वर्ल्डकप–२०२२
होम कार्की

काठमाडौँ —  खाडी मुलुक कतारमा सन् २०२२ मा हुन लागेको विश्वकपलाई लिएर वाहिरी विश्वले हरतरहले आलोचना गरिरहेकै भए पनि आफूले श्रम–पसिना पोखेको कतारी भूमिमा आँखैसामु फुटबलको रौनक हेर्न हजारौं नेपाली कामदार प्रतीक्षारत छन् । एक दिन, दुई दिन गर्दै अब प्रतीक्षाको घडी टुंगिनै लागेको छ ।

अलखोर स्टेडियम (निर्माणाधीन)

पोखराका सञ्जीव रानाभाटको बासस्थान (इज्दान भिल्ला) पारि अल–वक्रा स्टेडियम धमाधम बनिरहेको छ । यो स्टेडियमको दैनिकी उनले तीन वर्षयता नियमित हेरिरहेका छन् । बिहान ६ बजेदेखि नै स्टेडियममा कामदारको चहलपहल सुरु भइसक्छ । त्यो चहलपहल राति अबेरसम्म जारी रहन्छ । हेर्दाहेर्दै स्टेडियमले आकार ग्रहण गरिसक्यो । यतिखेर छाना छाउने काम सकिनै लागेको छ ।


‘यसको अन्तिम स्वरूप हेर्न अब धेरै दिन छैन,’ गत जनवरी अन्तिम साता दोहाको अल–वक्रामा भेटिएका सञ्जीव उत्साहित देखिन्थे, ‘अबको चार वर्षपछि आँगनमै विश्वकप हेर्न पाइने भयो, निकै प्रफुल्लित छु ।’


कतार प्रवेश गर्दा सञ्जीवले ‘कुनै दिन विश्वकप हेर्न पाइएला’ भन्ने कल्पना पनि गरेका थिएनन् । यो सन् २००४ तिरको कुरा हो । त्योबेला कतारको भौतिक अवस्था निकै कमजोर थियो, विकास गतिले लय पत्रँmदै थियो । आगोको भुङ्ग्रोजस्तो भू–धरातलमा फुटबल खेलिन्छ भन्ने लागकै थिएन । ‘मेरै अगाडि रंगशाला बन्ने क्रम रोकिएको छैन । विश्वास गर्न गाह्रो भइरहे पनि अब भने विश्वकप हुने निश्चितजस्तै भयो,’ उनले भने, ‘रसियामा पुगेर कतारी अमीर तमिमले वल्र्डकप–२०२२ को जिम्मा लिएर फर्किसके । अब घरआँगनको विश्वकप हेरेरै घर फिर्ने हो ।’

अलवक्रा स्टेडियम

अल–वक्रा कतारको सवैभन्दा परम्परागत र सानो सहर हो । यही सहरभित्र निर्माणाधीन अल–वक्रा स्टेडियमबाट हमाद अन्तर्राष्ट्रिय बिमानस्थलसम्मको दूरी झन्डै १५ किमि जति मात्रै छ । फेरि विमानस्थलको गेटबाटै स्टेडियमसम्म पुग्ने रेल दौडिने भएको छ । यो ट्रयाकमा परीक्षणका रूपमा रेल दौडिसकेको छ । ‘कतारी सर्वसाधारण रेल चढ्लान् वा नचढ्लान् । तर, यो हाम्रै लागि बन्दै गरेको हो भन्दा पनि हुन्छ,’ बक्रामै भेटिएका तनहुँका राकेश श्रेष्ठले भने, ‘विश्वकप लक्षित आयोजनाहरू अन्तिम चरणतिर प्रवेश गरिरहेको देख्दा विश्वकप पनि नजिकै आएजस्तो लाग्न थालेको छ ।’


४० हजार सिट क्षमता भएको अल–वक्रा आउँदो डिसेम्बरसम्म निर्माण सम्पन्न गर्ने लक्ष्य छ । विश्वकप सकिएपछि २० हजार क्षमतामा झारेर बाँकी २० हजार क्षमताको रंगशाला अरू देशलाई दिइने योजना छ । यसरी बनिबनाउ रंगशाला पाउन सक्ने मुलुकमा नेपालको नाम पनि जोडिएको छ । यो स्टेडियम वनाउन एक हजारभन्दा बढी नेपालीको पसिना मात्रै बगेको छैन, सुखीपुर–४, सिरहाका २९ वर्षीय अनिलकुमार पासवानले ज्यान नै गुमाए ।

अलखोर स्टेडियम

कतारको हतार
२ डिसेम्बर, २०१० मा ज्युरिचमा बसेको २२ सदस्यीय फिफाको कार्यकारणी समितिले मतदान प्रक्रियाबाट प्रतियोगिताका लागि कतारलाई आयोजक राष्ट्र छानेको थियो । कतारले सन् २०२२ मा विश्वकप आयोजना गर्न ४ बिलियन डलर खर्च लाग्ने प्रक्षेपण गर्‍यो । यसमा होटल, सडकजस्ता पूर्वाधार जोडिएको छैन । गर्मी समयमा कतारको तापक्रम ४५ डिग्रीसम्म पुग्ने भएकाले फुटबल खेलाउन सम्भव थिएन । जसलाई जाडो याममा सारिएको छ । विश्वकप २०२२ का लागि १२ वटा स्टेडियम बनाउने घोषणा गरिएको थियो । अब स्टेडियम ८ वटामै सीमित हुने देखिएको छ । ‘खलिफा अन्तर्राष्ट्रिय स्टेडियम’ त गत मे महिनाबाट चालु भइसकेको छ । यो स्टेडियममा कतारको सबैभन्दा ठूलो फुटबल प्रतियोगिता ‘अमीर कप’ को फाइनल खेल आयोजना गरी उद्घाटन गरिएको थियो । सन् २००६ मा एसियन कप खेलाउन बनाइएको खलिफालाई स्तरोन्नति गरी २०२२ का लागि तयार गरिएको यो पहिलो स्टेडियम हो । ४० हजार दर्शक अट्ने क्षमता रहेको यही स्टेडियममा २०१९ मा विश्व एथलेटिक्स च्याम्पियनसिप खेल आयोजना हुँदै छ ।


कतारको दोस्रो प्रमुख सहरको नाम हो— अलखोर । दोहाबाट ६० किमि उत्तर रहेको अलखोरमा निर्माणाधीन अल बायट स्टेडियम भने ‘शंखेकीरा’ आकारमा बन्दै छ । ६० हजार दर्शक अट्ने क्षमता रहेको यसमा सेमिफाइनल खेल हुनेछ । खेल सम्पन्न भइसकेपछि ३० हजार सिट भने अरू मुलुकलाई ‘डोनेट’ गरिनेछ । यतिखेर स्टेडियममा छाना छाउने काम धमाधम भइरहेको छ । सन् २०१८ को अन्त्यसम्म यसको निर्माण सम्पन्न हुने लक्ष्य छ । यो स्टेडियममा एक भारतीय कामदारको हृदयाघात भएर ज्यान गएको एउटा मात्रै घटना सार्वजनिक भएको थियो । त्यसबाहेक अरू मानवीय क्षति भएको घटना बाहिर आएको छैन ।


अल रयैन स्टेडियम बनाउनका लागि कामदारले ५० लाख घण्टा (५ मिलियन म्यान आवर) श्रम गरिसकेका छन् । यति लामो समय काम गर्दा कुनै दुर्घटना खबर बाहिर आएको छैन । ‘बिनामानवीय क्षति स्टेडियम बनाउने हाम्रो लक्ष्यमा अल रायैन सफल देखिएको छ,’ अल रायैनका प्रोजेक्ट म्यानेजर अब्दुल्लाह अल फिहनीले विश्वकपबारेको आफ्नो सूचना वेबसाइटमा भनेका छन्, ‘यो हाम्रा लागि ठूलो उपलब्धि हो ।’


नेपाली कामदारका लागि कल्याणकारी कामहरू पनि भइरहेकै छन् । यो स्टेडियममा काम गर्ने झन्डै दुई हजार नेपाली कामदारलाई नेपाली कम्पनीले सप्लाई गर्न पाएको छ । ‘नेपाली कम्पनीले फिफाको मापदण्ड पूर्ण रूपमा लागू गरेको’ भन्दै उच्च नम्बर दिएपछि निरीक्षणमा जाने विदेशीहरू नेपाली कम्पनीकै क्याम्पमा पुग्ने गरेका छन् । ‘हामीले फिफाको मापदण्ड पूरा गर्न सक्दा उत्साहित छौं,’ नाम उल्लेख गर्न नचाहने नेपाली कम्पनीका व्यवस्थापकले भने, ‘यसलाई कायम राखिराख्न निकै चुनौती छ । यो मापदण्ड अब प्रतिष्ठाको विषय पनि बनेको छ ।’ अल रैयन स्टेडियम पनि ४० हजार क्षमताकै हो । सन् २०१९ सम्ममा निर्माण सम्पन्न भइसक्ने योजना छ । फिहानीका अनुसार विश्वकप सकेपछि यो स्टेडियमलाई निकालेर फुटकल फयान मुलुकलाई प्रदान गरिनेछ ।


कतार फाउन्डेसनको स्टेडियमलाई ‘मरुभूमिको हीरा’ पनि भनिएको छ । ‘एजुकेसन सिटी’ भित्र निर्माणाधीन यो स्टेडियमलाई सन् २०१९ भित्र खुला गर्ने योजना छ । ४० हजार दर्शक अट्ने क्षमता रहेको यसको काम ८० प्रतिशत सम्पन्न भइसकेको छ । यसमा क्वाटरफाइनलमाथिका खेलहरू हुनेछन् ।


दोहाबाट १५ किमि उत्तरतिर पर्छ, लुसेल स्टेडियम । निर्माणाधीन यो स्टेडियममा उद्घाटन र फाइनल खेल हुँदै छ, यसको सिट क्षमता ८० हजारको छ । कतार–चीनका कम्पनीले संयुक्त रूपमा बनाइरहेको यो स्टेडियम लुसेल सिटीभित्र छ । यो सिटीमा दुई लाख मानिस बस्न मिल्ने गरी संरचना बनाइएको छ । ‘हामीले २०१६ को अन्त्यबाट स्टेडियम बनाउन थालेका हौं । थोरै समयमा हामीले धेरै काम गरिसकेका छौं । हरेक दिन स्टेडियमको स्वरूप परिवर्तन भइरहेको छ,’ लुसेल स्टेडियमका प्रोजेक्ट म्यानेजर तमिम इल अवेडले आफ्नो वेबसाइट सूचनामा भनेका छन् । यो स्टेडियम बनाउन कम्तीमा ३५ सय कामदारले दैनिक पसिना बगाइरहेका छन् । फाइनल हेर्न आउनेका लागि यो स्टेडियममा लुसेल सिटीभित्र मात्रै चल्ने छुट्टै ‘लुसेल म्ेरटो रेल’ निर्माणाधीन छ । लुसेल सिटी र लुसेल स्टेडियम बनाउनका लागि एक लाख ७० हजार कामदारले काम गरिरहेका छन् ।


‘गहफिया’ अर्थात् अल थुमामा स्टेडियम । अरबी पुरुषले टाउकोमा लगाउने टोपी (गहफिया) को आकारमा यो स्टेडियम बन्दै छ । यसको डिजाइन गएको अगस्टमा मात्रै पूरा भएको हो । यो अरू स्टेडियमभन्दा पछि अर्थात् सन् २०२० सम्म सम्पन्न गर्ने लक्ष्य राखिएको छ । क्वाटरफाइनलसम्मका खेलहरू आयोजना हुने यसको क्षमता ४० हजार दर्शक अट्ने बराबर छ ।


दोहाको मुटु मानिएको वेस्ट वे नजिक बन्ने अर्को स्टेडियम हो, रस अवु अवोउड स्टेडियम । ४० हजार सिट क्षमताको यो स्टेडियम स्थानान्तरण गर्न मिल्ने (ट्रान्सफरेवल) रूपमा निर्माणाधीन छ । यो वनाउन पश्चिमा मुलुक हुँदै जहाजबाट सिधै निर्माण सामग्री ल्याउने योजना छ । समुद्रछेउमा बन्न लागेको यो स्टेडियम आफैंमा रमितलाग्दो हुनेछ । स्टेडियम सन् २०२० भित्रमा निर्माण सम्पन्न हुने जनाइएको छ ।


कतारले रंगशाला सुरक्षामा एकदमै सचेतता अपनाएको देखिन्छ । अन्तर्राष्ट्रिय ट्ेरड युनियन महासंघ –आईटीयूसी) ले फुटबल खेलाउने बेलासम्म स्टेडियम बनाउने ४ हजार कामदारको मृत्यु हुने अनुमान गरेको थियो । आईटीयूसीले लगाएको आरोप पुष्टि हुन नदिन कतारले स्टेडियमभित्रको कार्यस्थल सुरक्षामा विशेष ध्यान दिइरहेको छ । कामदारका बासस्थान, खानपिनदेखि काम गर्ने अवधिमा पनि कडाइ गरेको छ । कतार फाउन्डेसनले तयार गरेको श्रमिक अधिकारको मापदण्ड र श्रम कानुनलाई पूर्ण रूपमा लागू गरेको छ । ‘अहिलेसम्म तलबमा कुनै समस्या छैन । एउटा कोठामा चार जनालाई राखिएको छ । बस्ने क्याम्पको सुप्रिम कमिटीबाट निरीक्षण भइरहेको छ,’ अल–वक्रा स्टेडियममा कार्यरत महेन्द्र लामाले भने, ‘दिनमा तीन पटक खाना खुवाउँछ— ब्रेकफास्ट, लन्च र डिनर । आफूखुसी बाहिरको खाना खान पाइँदैन । दिनमा ८ घण्टा नियमित र २ घण्टा ओभरटयाम गर्न पाइने सुविधा छ । वार्षिक रूपमा अनिवार्य एकमहिने घर बिदा पाउने व्यवस्था छ ।’


कतारका लागि नेपाली राजदूत रमेशप्रसाद कोइराला स्टेडियममा काम गर्ने नेपालीबाट अहिलेसम्म एउटै पनि उजुरी नआएको बताउँछन् । ‘हामीलाई स्टेडियममा काम गर्ने नेपालीका बारे तथ्य–तथ्यांक त्यति थाहा हुँदैन,’ राजदूत भन्छन्, ‘जव कुनै समस्या आउँछ, त्यसपछि मात्रै हामीलाई थाहा हुन्छ । तर, अहिलेसम्म कुनै समस्या आएको जानकारीमा छैन।’

प्रकाशित : श्रावण १२, २०७५ १०:२८
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT