चपु चमक

फुटबल
घरेलु महिला फुटबलमा विभागीय टिमले राज गरिरहेको छ । यसपालि राष्ट्रिय लिगमा पुलिसलाई हराएर रौतहट तेस्रो भयो । यही रौतहटको चन्द्रनिगाहपुर (चपु) महिला फुटबलको उर्वर भूमि हो ।
राजु घिसिङ

काठमाडौँ — चलनचल्तीको बोलीमै मात्र भए पनि ‘स्मार्ट’ जमानामा चन्द्रनिगाहपुरको नाम छोटयाइएको छ— चपु । पूर्व–पश्चिम लोकमार्गको नयाँ नगर चपु पहिला रात्रि बसमा लुटपाट भइरहने स्थानको रूपमा कुख्यात थियो । दुई दशकअघिसम्म रौतहटको तत्कालीन यस गाउँलाई रात्रि बसबाट छिचोल्नेहरू अहिले पनि चपु भनेपछि सतर्क हुन्छन् । त्यस बेलाको यो बदनाम स्थानको महिला टिम अहिले नेपाली फुटबलकै उर्वर भूमिको रूपमा प्रतिष्ठित बनेको छ ।

राष्ट्रिय महिला टिमको कप्तानी गरिसकेकी अनु लामाले नेपालका लागि अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलमा सर्वाधिक ३५ गोल गरेकी छन् । तर, उनको यो सफलता चपु छाडेयता हात लागेको हो । घुँडाको शल्यक्रिया गरेपछि गत साता मैदानमा फर्केकी उनको ‘गोल मेसिन’ फेरि उस्तै लयमा फर्किन अझै समय लाग्नसक्छ । ठीक यही समयमा लमजुङकी सावित्री भण्डारी नयाँ गोल मेसिनको रूपमा अगाडि आएकी छन् ।


सावित्राले चार खेलमा १२ गोल गरेसँगै मंगलबार एपीएफ क्लबले उपराष्ट्रपति १७ औं महिला राष्ट्रिय लिगको उपाधि रक्षा गर्‍यो । उनी प्रतियोगिताकै सर्वोत्कृष्ट खेलाडी घोषित भइन् । उत्कृष्ट फरवार्डको अवार्ड भने रौतहट जिल्ला फुटबल संघकी १६ वर्षीया रश्मिकुमारी घिसिङले हात पारिन् । हुन त उनले चार गोल मात्र गरेकी थिइन् । तर, ती गोल कति महत्त्वपूर्ण थियो भन्ने राष्ट्रिय लिगमा बनेको कीर्तिमानले नै सावित गर्छ । उनको ह्याट्रिकको सहयोगमा रौतहटले पहिलो खेलमा काठमाडौंलाई ४–० ले हराएको थियो । उनकै गोलमा रौतहटले पुलिसमाथि १–० को जित रच्यो र रौतहट राष्ट्रिय लिगमा विभागीय टिमलाई पहिलोपल्ट पारजित गर्ने इतिहास बनायो ।

Yamaha


‘१६–२४ वर्षका खेलाडीको हाम्रो टिमले विभागीय टोलीलाई पराजित गर्नु नै सबभन्दा ठूलो उपलब्धि हो,’ रौतहटका प्रशिक्षक नूरराज काफ्लेले भने, ‘यो टिमका कम्तीमा ४–५ खेलाडीले अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलमा नेपालको प्रतिनिधित्व गर्ने आशा छ ।’ उनको टिम यसपालिको लिगमा तेस्रो भयो । एपीएफ च्याम्पियन र आर्मी उपविजेता । यी दुईसँग भने रौतहट हारेको थियो । चपुकै खेलाडीको टिमले भरिएको मध्यमाञ्चलले तेस्रो प्रधान सेनापति कप २०७३ को सेमिफाइनलमा अञ्जना रानामगरले तीन पेनाल्टी रोकेपछि आयोजक आर्मीलाई पराजित गरेको थियो । उसलाई फाइनलमा भने एपीएफले हराएको थियो । त्यसर्थ चपुका खेलाडीको समूहले पराजित गर्न नसकेको एक्लो टिम एपीएफ रहेको छ ।


विभागीय टिमका खेलाडीहरूको जागिर नै यस्तो हुन्छ कि उनीहरूको मुख्य काम नै खेल्ने हो । र, उनीहरू सफलता हात पार्ने योजनामा नियमित प्रशिक्षण गर्छन् । यस्तो अवसर पुलिस, एपीएफ र आर्मीबाहिरका खेलाडीलाई हुँदैन । त्यसमाथि महिला फुटबललाई हाम्रो देशमा सम्भावना भएर पनि अलि हेपिएकै छ । खासै लगानी गरिंदैन । त्यसैले पनि एक गैरसरकारी संस्थाको सहयोगमा चपुमा भइरहेको प्रशिक्षणबाट आएका खेलाडीको टिम रौतहटले नेपाली महिला फुटबलमा तहल्का मच्चाइरहेको हो ।


चपुमै भएको छनोटको फाइनलमा कैलालीलाई हराएर रौतहटले लिग खेल्ने अवसर पाएको थियो । लिगमा रौतहटले कैलालीका तीन खेलाडीलाई पनि अवसर दियो । उसका बाँकी २० खेलाडी चपुकै हुन् । यो लिगमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेकाले नै रश्मिसहित टिम रौतहटका नौ खेलाडी (मनीषा राउत, सपना राई, समीक्षा घिमिरे, रोजिना श्रेष्ठ, अस्मिता वैद्य, मेनुका आलेमगर र दिलकुमारी रानामगर) एएफसी यू १८ च्याम्पियनसिपको छनोट खेल्ने नोपली टिमको बन्द प्रशिक्षणमा छनोट भएका छन् । अर्को साता भुटानमा साफ यू १५ च्याम्पियनसिप खेल्ने नेपाली टिममा चपुका सात खेलाडी छन् ।


पछिल्लोपल्ट नेपाली राष्ट्रिय महिला टिमले खेलेको साफ च्याम्पियनसिप २०१६ मा चपुका आठ खेलाडी थिए । कप्तान रेनुका नगरकोटीसहित गोलकिपर अञ्जना रानामगर, नमिता दली, डिफेन्स पूनम जर्घामगर, अञ्चली वाइबा, मिडफिल्डर अञ्जली योञ्जन, सपना लामा र फरवार्ड सुधा थोकर सिलिगुढीमा सेमिफाइनल खेलेको नेपाली टिममा थिए । उमेर समूह र राष्ट्रिय टिममा मात्र होइन, घरेलु फुटबलमा राज गरिरहेका विभागीय टिममा पनि चपुकै खेलाडीको वर्चस्व छ । एपीएफका ११, आर्मीका नौ, पुलिसका दुई खेलाडी
चपुकै हुन् ।


चपु महिला फुटबलरको उर्वर भूमि कसरी बन्यो त ? प्रशिक्षक नूरराज काफ्ले भन्छन्, ‘शेरबहादुर (दर्लामी) गुरुले धरान जाँदा त्यहाँको महिला टिमले फुटबल खेलेको देख्नुभएको रहेछ । फर्केर उहाँले चपुमा पनि त्यस्तै राम्रो टिम बनाउनुपर्छ भनेर २०५८ सालमा ट्रेनिङ सुरु गर्नुभयो । त्यसैको निरन्तरताले नै चपु महिला फुटबलको केन्द्र बनेको हो ।’ दर्लामी २०७१ मंसिरमा बितेयता उनका भाइ चित्रकुमार मगर र काफ्लेले नियमित ५० भन्दा बढी महिला खेलाडीलाई प्रशिक्षण दिइरहेका छन् ।


‘पहिला बा–आमाले हात–खुट्टा भाँचिन सक्छ भनेर नखेल्नू भन्थे । जबरजस्ती गएर खेल्न थाले । त्यसै फुटबल खेल्ने बानी पर्‍यो,’ १३ वर्षअघि तुलसीलाल अमात्य मैदानमा बलसँगको अभ्यास थालेकी मेनुका नगरकोटीले भनिन्, ‘अचेल खेल्न जाऊ, आफ्नो टिमलाई जिताउनुपर्छ भन्छन् ।’ दुई वर्ष एपीएफमा रहेर घर फर्केकी उनले २०७२ सालयता रौतहटको कप्तानी गर्दै आएकी छन् । उनकी बहिनी रेनुका राष्ट्रिय टिमकी प्लेमेकर हुन् । यी दिदी–बहिनीले एपीएफमा छँदा एकसाथ खेलेका थिए भने मेनुका घर फर्केयता एक–अर्काविरुद्ध दुईपल्ट खेलिसकेका छन् ।


प्रशिक्षक काफ्लेका अनुसार चपुमा नियमित अभ्यास गर्ने खेलाडीहरू १० देखि २४ वर्षका छन् । स्कुल जानेहरू साँझ र अरू बिहान २–२ घण्टा अभ्यास गर्छन् । ‘स्कुल जान नमान्नेलाई खेलाउँदैनौं । त्यसैले पनि छोरी फुटबल खेलेकोमा अभिभावक खुसी छन्,’ एएफसी सी लाइसेन्स कोर्स गरेका प्रशिक्षक काफ्लेले भने, ‘आर्थिक रूपमा निम्न वर्गका छोरीहरू धेरै आउँछन् । उनीहरूलाई फुटबल सिकाउन बा–आमा नै मैदानमा पुर्‍याउन आउँछन् । फुटबल खेलेरै चपुका धेरैले पुलिस, आर्मी र सशस्त्रमा जागिर पाएका छन् । छोरीले खेलेरै
जागिर खाइदिए हुन्थ्यो भन्ने अभिभावक चाहना गर्छन् ।’


अनु लामा, लक्ष्मी पौडेल, नमिता दली, सुधा थोकर, पुनम जर्घामगर, सपना लामा, रेनुका नगरकोटी र अञ्चली वाइबा चपुका पहिलो पुस्ताका खेलाडी हुन् । उनीहरूले नेपाललाई साफ वुमेन्स च्याम्पियनसिपको सुरुका तीन संस्करणमा फाइनल पुर्‍याउन महत्त्वपूर्ण योगदान गरेका थिए । दक्षिण एसियाली खेलकुद (साग) पनि दुईपल्ट रजत पदक जिते । गत वर्ष पाल्पा–स्याङ्जामा भएको २८ जिल्ला सहभागी प्रतियोगितामा रौतहट उपविजेता भएको थियो । कोकाकोला कप छात्रा फुटबलको पछिल्ला पाँच संस्करणको च्याम्पियन पनि चपुकै खेलाडी समावेश रौतहटका जनज्योति उमावि (३) र दुर्गा मावि (२) भएका थिए ।


दशकयता हातेमालो वनको मैदानमा अभ्यास गरिरहेका चपुका चेलीहरूलाई २०६२ सालदेखि प्लान इन्टरनेसनल नेपालले खेल सामग्री र प्रशिक्षकको तलब उपलब्ध गराइरहेको छ । ‘लैंगिक समानता र महिला सशक्तीकरणका लागि सहयोग गरिएको हो,’ प्लान इन्टरनेसनलका एरया म्यानेजर नेत्रप्रसाद उपाध्यायले भने, ‘केटीहरूको आत्मविश्वास, खेल कौशल र स्तरलाई प्रोत्साहन गरिरहेका छौं । खेलको माध्यमबाट महिलालाई सशक्त बनाउने यो एउटा तरिका हो । यसले विश्वास, अनुशासन र व्यावसायिकता ल्याउने सोच थियो र १३ वर्षयता हेर्दा त्यस्तै भइरहेको छ पनि ।’


यसपालि एसईईमा ३.२ जीपीए ल्याएकी रश्मिले कोकाकोला कप २०७३ को एउटै खेलमा १० गोल गरेकी थिइन् । उनले पाल्पा–स्याङ्जाको प्रतियोगितामा १० गोल गरेर उत्कृष्ट फरवार्डको अवार्ड जितेकी थिइन् । यसपालिको राष्ट्रिय लिगको छनोटमा सात गोल गरेकी उनलाई नेपाली महिला फुटबलमा सम्भावित स्टारको रूपमा हेरिएको छ । ‘राष्ट्रिय खेलाडी भएर देशमा नाम कमाउने सपना छ,’ साम्बा (सावित्रा) का समर्थक रश्मिले भनिन् । उनीसँगै चपुको अर्को पुस्ता पनि अगाडि बढिरहेको छ । अखिल नेपाल फुटबल संघ (एन्फा) ले पनि महिला फुटबलको पहिले एकेडेमी चपुमै सञ्चालन गर्ने घोषणा गरेको छ । यसको लागि उसलाई तीन करोड २० लाख रुपैयाँ फिफाले दिनेछ । त्यसले महिला फुटबलमा चपुको चमक अब घट्नेछैन ।
Twitter: @rghising

Esewa Pasal

प्रकाशित : श्रावण १९, २०७५ ०९:५९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

रुसमा नेपाल झल्को

पर्यटन
रुसको नेपाल हाउस घुमेर पूर्वप्रधानमन्त्री बाबुराम भट्टराईले ट्विट गरेका छन्— नेपालबाहिर नेपालको प्रतिमूर्ति यसले देखाएको छ । आफ्नो संस्कृति, वास्तुकला प्रस्तुत गरेको छ । यसमा (इथ्नो वल्र्ड) नेपालले महत्त्वपूर्ण स्थान ओगटेको देख्न पाउँदा खुसी लाग्यो ।
राजु घिसिङ

काठमाडौँ — रुसको राजधानीबाट करिब ९० किलोमिटरको यात्रामा कलुगा पुगेपछि ‘इथ्नो वल्र्ड’ को प्रवेश गरेलगत्तै एउटा गेटमा देखिन्छ— वेल्कम टु नेपाल हाउस । यो ठ्याक्कै काठमाडौंको न्युरोड गेटजस्तै छ । गेटभित्र दुवैतिर पाटी छन्, जसले भक्तपुर वा पाटन दरबार क्षेत्रको झल्को दिन्छ ।

अझ भित्र तीनवटा ढुंगेधारा छन्, जसको तल र माथि खोपामा मूर्ति सजाइएका छन् । बायाँतर्फका म्हानेले बौद्ध वा स्वयम्भूको याद दिलाउँछ । म्हाने घुमाइनसक्दै ठूलो घण्टानिर पुगिन्छ । काष्ठकलाले भरिपूर्ण मुख्य ढोकामा प्रवेश गर्नुअघि चैत्य पार गर्नुपर्छ, जहाँ रुसका बौद्धमार्गी शैलीमा बट्टाभित्र बत्ती बाल्न सकिन्छ । ढोकाभित्र बज्रसँगै बुद्धका दुई मूर्ति सजाइएका छन् ।


प्यागोडा शैलीमा निर्मित उक्त नेपाल हाउसको संरचनाले विश्वकै शक्तिशाली देशमा पुगेर पनि नेपालभित्रै भएजस्तो महसुस गराउँछ । ‘त्यसैका लागि नेपाल हाउस बनाइएको हो,’ इथ्नो वल्र्डका अध्यक्ष रुस्लान बाइरामोभले भने, ‘नेपाली कला, संस्कृति र जीवन देखाउनकै लागि नेपाल हाउस निर्माण गरिएको हो ।’ इथ्नो वल्र्ड सन् २००६ मा स्थापना गरिएको थियो । मस्कोस्थित नेपाली दूतवास र गैरआवासीय नेपाली संघको सहयोगमा नेपाल हाउस २०११ मा निर्माण सम्पन्न भएको थियो ।


इथ्नो वल्र्ड ८४ हेक्टरमा फैलिएको छ । नेपाल हाउसले आधा हेक्टर (९.८२ रोपनी) ओगेटेको छ । नेपाल हाउसनजिक दक्षिण एसियाली संस्कृति झल्काउने भारत र श्रीलंकाको पनि संरचना बनाइएका छन् । साइबेरिया, बेलारुसलगायतलाई समेटेर रुसको विविधता, मंगोलिया, ताजकिस्तानलाई समेटिएको मध्यएसियालीसहित विभिन्न ६ क्षेत्रका सांस्कृतिक पक्षलाई देखाउने संरचना इथ्नो वल्र्डमा तयार गरेर प्रदर्शनीमा राखिएको छ ।


प्रतिव्यक्ति ६ सय रुबल (रु. १,०३८) तिरेर गत वर्ष आठ लाखले इथ्नो वल्र्डको अवलोकन गरेको तथ्यांक छ । ‘मस्को र र यस वरिपरिका धेरै आउँछन् । उनीहरूको मुख्य आकर्षण नेपाल हाउस नै हो । बुद्धको जन्मभूमि र सगरमाथा भएको देशबारे धेरैले चासो राख्छन्,’ अध्यक्ष रुस्लानले भने, ‘हामीले विश्वका सबै देशका संस्कृतिलाई एउटै थलोमा देखाउन खोजेका छौं । विद्यार्थी र बाहिर जान नसक्ने मानिसहरूलाई विश्वका कला, संस्कृति र शिक्षा यही देखाउन चाहन्छौं । यसले कला–सांस्कृति आदनप्रदानमा सहयोग गर्छ ।’
संसरमा विविधता भएर पनि एकता सम्भव भएको देखाउने प्रयास इथ्नो वल्र्डमा गरिएको उल्लेख गर्दै उनले भने, ‘संसार एउटै हो । हामी शान्त हुनुपर्छ भन्ने चाहन्छौं ।’ मल्लकालीन शैलीमा प्यागोडा, न्युरोडको गेट, घण्टा, बज्र, चैत्य पाटी निर्माण गरिएको नेपाल हाउसका आर्किटेक्ट प्रकाश तुलाधरले बताए । ‘नेपालको मल्लकालीन संस्कृतिलाई झल्काउने प्रयास गरिएको हो,’ उनले भने ।


अध्यक्ष रुस्लानका अनुसार इथ्नो वल्र्ड र रुसमा रहेका नेपालीहरूको ३० लाख डलर (तीस करोड रुपैयाँ बढी) लगानीमा नेपाल हाउस निर्माण गरिएको हो । ‘निर्माणमा प्रयोग भएका इँटाबाहेक सबै सामग्री नेपालबाट ल्याइएको हो । त्यो ५० टन बढी थियो,’ गैरआवासीय नेपाली संघ (एनआरएनए) का महासचिव बद्री केसीले भने, ‘मूर्ति बुङमती र पाटनका कलाकारले बनाएका हुन् । आँखी झ्याल र कलात्मक ढोका, घण्टा, म्हाने पाटनमा तयार पारिएको हो ।’


गत वर्ष करिब ८ हजार रसियनले नेपाल भ्रमण गरेको सन्दर्भमा केसीले भने, ‘नेपाल हाउस हेरेपछि धेरैले नेपालबारे जानकारी लिन्छन् । यसले नेपालको पर्यटन उद्योगलाई पनि प्रवद्र्धन गर्छ ।’ रुसमै व्यवसाय गरिरहेका उनी नेपाल हाउस निर्माणमा सुरुबाटै संलग्न थिए । नेपाल हाउस निर्माणमा रुसका लागि नेपालका पूर्वराजदूत सूर्यकिरण गुरुङ, एनआरएनएका पूर्वअध्यक्षद्वय उपेन्द्र महतो र जीवा लामिछानेलगायतको योगदान महत्त्वपूर्ण थियो । नेपाल हाउसमा रेस्टुराँ, हल, २० वटा कोठा (होटलको रूपमा प्रयोग) पनि नेपाली शैलीमै बनाइएका छन् ।


रुस भ्रमणको क्रममा पूर्वप्रधानमन्त्री बाबुराम भट्टराई र नेतृ हिसिला यमीले पनि सोमबार नेपाल हाउसको अवलोकन गरे । जीवा लामिछानेद्वारा गरिएको ट्विटमा भट्टराईले भनेका छन्, ‘नेपालबाहिर नेपालको प्रतिमूर्ति यसले देखाएको छ । आफ्नो संस्कृति, वास्तुकला प्रस्तुत गरेको छ । यसमा (इथ्नो वल्र्ड) नेपालले महत्त्वपूर्ण स्थान ओगटेको देख्न पाउँदा खुसी लाग्यो ।’


नेपाल हाउसको पछाडिको डिजाइन नारायणहिटी दरबारसँग मिल्दोजुल्दो छ । अगाडि राखिएको चिम्नी अलि परबाट हेर्दा लुम्बिनीको अशोकस्तम्भजस्तै देखिन्छ । त्यसैले चिम्नी गृहलाई गुम्बज शैलीमा ढालिएको एनआरएनएका महासचिव केसीले बताए । विश्वको सर्वोच्च शिखर सगरमाथाका प्रथम आरोही तेन्जिङ नोर्गे शेर्पा र एडमन्ड हिलारीको पूर्ण कदको सालिक पनि स्थापना गरिएको छ ।


‘जो गए पनि एकदमै प्रभावित भएर फर्कने गरेका छन्,’ एनआरएनएका पूर्वअध्यक्ष जीवा लामिछानेले भने । फोटो खिच्नेहरूको भीड मुख्य प्रवेशद्वारसँगै ढुंगेधारा, म्हाने र चैत्यमा लाग्दोरहेछ । रसियन शैलीमा चैत्यमा बत्ती बालेपछि तातियानाले भनिन्, ‘नेपालजस्तै लाग्छ । यहाँ बेलाबेला आइरहन्छु ।’ बुद्ध जन्मस्थल लुम्बिनी पुगिसकेकी उनी बौद्धमार्गी हुन् । रुसको तीन राज्य (बुरियातिया, काल्मिकिया र तुभा) बौद्धमार्गीको ठूलो संख्या भएको उनले बताइन् । सन् १९९२ मा दलाई लामाको भ्रमणयता रसियन बौद्धमार्गी तिब्बतियन गुरुबाट प्रभावित रहेछन् ।


इथ्नो वल्र्डसँगै वल्र्ड हेरिटेजको रूपमा ४५ देशका घर पनि सजाइएका छन् । यहाँ ब्राजिल र श्रीलंकाको बीचमा रहेको घरले काठमाडौं उपत्यकाका परम्परागत नेपाली घरको अनुभव गराउँछ । बाहिर नेपाली राष्ट्रिय झन्डा फहराइएको छ भने भित्र बौद्ध, हिमालयको आकृति कुँदिएको छ । नेपाली जीवनशैली र प्राकृतिक सौन्दर्य झल्कने तस्बिरहरूसँगै बुद्ध मूर्ति, गिद्ध र राजा त्रिभुवनले नेपालमा व्यवसाय गर्न ल्याइएका रसियन बोरिस लिसानेविचको अर्धकदको सालिक पनि हेर्न सकिन्छ ।


मस्कोमा नेपाली व्यवसायीद्वारा सञ्चालित रेस्टुराँ औरा र ओम शान्तिले पनि नेपालीपन झल्काउने गर्छ । औरामा चन्द्रशमशेरका तस्बिरदेखि भित्तामा सजाइएका मण्डलाहरूका चित्रले मन लोभ्याउने गर्छ । ओम शान्तिमा भने दलाई लामाको दरबार र ल्हासालाई राखिएको छ । हुन त सेन्ट पिटर्सबर्गको नेभ्स्की होटल एस्टरको डाइनिङ हलमा झुन्डाइएका बौद्ध र पशुपतिका योगीहरूका तस्बिरले पनि मन छुने गर्छ ।

रुस्लानको नेपाल मोह
‘धेरैपल्ट नेपालको भ्रमण गरेको छु,’ इथ्नो वल्र्डका अध्यक्ष रुस्लान बाइरामोभले भने, ‘पहिलोपल्ट सन् २००४ मा पुगेको थिएँ । सिमिकोट हुँदै कैलाश पर्वत गएको थिएँ । नेपाल असाध्यै मन पर्‍यो । त्यसैले जमिन किनेलगत्तै नेपाल हाउस बनाउनुपर्छ भनेर लाग्यौं । दूतावास र नेपाली साथीहरूले राम्रो सहयोग गरे ।’


‘हामीले लुम्बिनीमा रसियन गुम्बा बनाइरहेका छौं । हामी थप सहयोग गर्न तयार छौं,’ ४९ वर्षीय रुस्लानले भने, ‘यस्तै खालको (इथ्नो वल्र्ड) नेपालमा पनि बनाउने चाहना छ । काठमाडौं वा त्यसको नजिक बनाउन चाहन्छौं । त्यसले तीन करोड नेपालीसँगै विद्यार्थीलाई धेरै ज्ञान दिनेछ ।’


‘म आफैं पनि हिमाली भेगमा जन्मिएको मान्छे हुँ,’ अजरबैजानी बुबा र रसियन आमाका यी छोराले भने, ‘दुई संस्कृतिमा हुर्किए । सानैमा बुबाले संसारको नक्सा देखाएका थिए । ११ वर्षको हुँदासम्म सबै देशको नाम, राजधानी र भूगोलबारे राम्रो ज्ञान लिइसकेको थिए । १८ वर्षको छँदा पहिलोपल्ट योगको किताब पढेको थिए, त्यसले आकर्षित गर्‍यो । अनि पूर्वीय शास्त्र र धर्मबारे रुचि जाग्यो । तीस वर्षयता यसैमा लागिरहेको छु ।’


विद्यार्थी छँंदै व्यापार थालेका उनको रुचि मानवीय किसिमको व्यवसायतिर थियो । त्यसैले उनले रुसकै एक गाउँमा देखेको छाप्रोजस्तै मस्कोस्थित आफ्नो घरमा बनाएका थिए । ‘त्यो छाप्रोले धेरैलाई आकर्षित गर्‍यो । मान्छेको भीड लाग्न थाल्यो,’ उनले भने, ‘त्यसपछि परम्परागत रसियन घर बनाए । यो पनि आकर्षणको केन्द्र बन्यो । अनि संसारका सबै खालका जनजातीय प्रारूपका घर बनाउने सोंच आयो । जमिन भाडा लिएर काम पनि थालिहाले । संसारका सबै देशको कला, संस्कृति जीवनशैली देखाउने योजना छ । सबै देशलाई पुग्ने गरी जमिन पनि छ्ट्याएका छौं ।’
Twitter: @rghising

प्रकाशित : श्रावण १२, २०७५ १०:२८
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT