त्यो पाकेटमार

भोगाई
मेरो दुर्भाग्य, त्यो ढोकाछेउकै पाकेटमार नम्बर एक खोक्दै फेरि मलाई धकेलेर ढोकाबाहिर थुक्यो । तिनीहरूबीचको सेटिङ हुनुपर्छ सायद । 
डा सुमनराज ताम्राकार

काठमाडौँ — अस्ति भर्खर एक दैनिकमा पढेको थिएँ, पकेट मारेरै करोडपति भन्ने समाचार । मलाई रौंचिरा रिस उठ्यो । मैले पाए त ती पाकेटमारहरूलाई ?


मार्‍यो, मार्‍यो, नमज्जाले मार्‍यो । सानोतिनो जंगल के ? निकुञ्ज नै थियो नि । त्यत्रो दु:खले आज्र्याको कमाइ? दुर्घटना नै भनौं न । हजार अनि पाँच सयका कटकटिएका नोटहरू । सबै धूलिसात भए, छिनभरमैं ।
कहिलेकाहीँ त म आपैंmले आपैंmलाई पनि गाली गर्न मन लाग्छ, कस्तो सुद्धी भनेर ! हुन त कम्ताको चनाखो थिइनँ म प्लेनबाट ओर्लेदेखि । यस्तै घटना होला भनेर एकदमै सजग पनि थिएँ । तर, पनि भै छाड्यो ।

मेरो एउटा जिज्ञासा, के त्यो पाकेटमारले पनि यो दैनिकमा छापिएको यो लेख पढ्छ होला ? फेरि पढ्ने ह्याउ भए चोरेर, पकेट मारेर किन हिँड्थ्यो र ? तैपनि कति प्रतिशत सम्भावना होला, यो लेख त्यो पाकेटमारले पढ्ने ? म सोचिरहेको छु । यो लेख पढेपछि मेरो सोधखोज गरेर पछुताउ मानी फिर्ता गर्न लेराओस् न मेरो खल्ती मारेको पैसा ।
‘आलो घाउमा नुन चुक’ भनेभैंm बेलाबखत ट्याक्सी, गाडीमा छुटेको पैसा फिर्ता गर्‍यो रे भनेर समाचार पढ्दा पनि रिसै उठ्छ भन्या । मेरो त छुटेको नभई थुतेको थियो, पाकेट मारेको थियो । मलाई त खल्ती मात्र होइन, मेरो हृदयमै हात हालेजस्तो भएको थियो ।
***

म आज मुटुमाथि ढुंगा राखी फ्ल्यासब्याकमा जान्छु है त । घटना त्यस्तै पोहोर मंसिरतिरको हो, नेपालको पूर्वी सहरमाएक दिने कामको कन्सल्ट्यान्ट भएर गएको थिएँ । ज्याला राम्रै थियो । गएँ, बसें, काम फत्ते पारें, नगदै बुभेंm ज्याला । कहाँ राखूँ, कहाँ राखूँ भयो । समस्या आउँदा लर्को लाएर आउने रहेछभनेको, हो रहेछ । काठमाडौंबाट जाँदा सर्टमाथि बाक्लो ज्याकेट खापेको थिँए । मेरो दुर्भाग्य, त्यस्तो मंसिरको बेला पनि तराईको सहरमा गर्मी भएको कारण फर्किने बेला ज्याकेट खोलेर ब्याकप्याकमा कोचेको थिएँ । त्यो पैसा सर्टको अगाडिको खल्तीमा राख्ने कुरा भएन, त्यसैले कार्यक्रमस्थलदेखि एअरपोर्टसम्म ब्यागमै राखें । एअरपोर्टमा चेकिङका क्रममा ब्यागप्याकभित्रको पैसा झिकेर पछाडिको खल्तीमा राखें ।

मेरो दुर्भाग्य, प्लेन केही समय ‘डिले’ भयो । अब अँध्यारो काठमाडौंमा पुगिने निश्चित भयो । विमानस्थलबाट घर पुग्न ३५ किलोमिटर दूरी छिचोल्नुपर्ने थियो । समस्या आउँदा बाजा बजाएर आउँदैन । विमानस्थल ओर्लेपछि सिनामंगलसम्म जानु थियो, त्यहाँसम्म पनि ट्याक्सी रिजर्भ गरेर जाने सोच पलायो । म गेटसम्म आइपुगें । मलाई यतिन्जेलसम्म पनि पाइन्टको अगाडिको खल्तीको पैसा सही सलामत छ भन्ने कुरामा ढुक्क थिएँ । त्यहाँबाट ठूलो खालको बस चढेर सिनामंगलसम्म जाने सोच पलायो ।

कुरेंकुरें ठूलो खाले बस आएन । मेरो धैर्य टुट्दै गयो । ‘भएन हो’ भनेर सानो खाले लोकल मिनिबस चढ्ने मन बनाएँ । अब सानो नै भए पनि मिनिबस नचढी भएन भन्ने सोचले बस चढें ढोकैनेर । लगत्तै खलाँसीले अलि माथि सर्न भने । म अलिकति माथि सरें । अहिले दोहोर्‍याएर सोच्छु न त्यो खलाँसीको पनि तिनीहरूकै ग्याङ मिल्ती छ कि ? एकै छिनमा ढोकानेरकै सिटको प्यासेन्जरले मलाई धकेलेर मिनिबसको ढोकाबाहिर खोक्दै थुक्न लागे । यो उसको स्वाभाविक खोकी थिएन । बनावटी थियो भनौं न । मलाई धकेलेको कारण मैले मेरो ठीक पछाडि सिटको डन्डीमा अडिएर बस्ने मानिसलाई धकेल्नुपर्ने बाध्यता आइलाग्यो । त्यो मंगोलियन अनुहार भएको पात्रले नराम्ररी मुख छाड्यो । चिन्नु न जान्नु अलि सभ्य तवरले भनेको भए भइहाल्थ्यो भन्ने लाग्यो । मुखै छाड्नुपर्छ ? म पनि छोडूँ त्यसो भए ? भयो मैले आँखा तरें मात्र, नराम्ररी आँखा तरें, काँचै खाऊँ कि जसो गरी ।
***

मेरो दुर्भाग्य, त्यो ढोकाछेउकै पाकेटमार नम्बर एक खोक्दै फेरि मलाई धकेलेर ढोकाबाहिर थुत्यो । तिनीहरूबीचको सेटिङ हुनुपर्छ सायद । यो पनि पटकै स्वाभाविक थिएन । मैले फेरि म पछाडिको त्यही पाकेटमार नम्बर दुईलाई धकेल्नुको विकल्प थिएन । मलाई लाग्छ यही दुई टेक, टेक अनि रिटेकमा मेरो पैसा सम्भवत: दमपच भयो । मलाई कति पनि आभास भएन ।

यसैबीच म सिनामंगलमा ओर्लें । बाइक स्टान्डबाट भटभटे निकालें । आफ्नो गुँडतिर हुइँकिएँ । मेरो दुर्भाग्य, मलाई दायाँतिघ्रा अगाडिको खल्तीको पैसा बाँकीको आभास भइरह्यो । मैले किन छामिनँ— खल्तीमा एक पटक पनि । एअरपोर्टदेखि सिनामंगलमा बाइक चढ्ने बेलासम्म । घर पुगेपछि बुढियाले मेरो ब्याकप्याक खै भनेर सोधिन् । मैले जिस्किएर हरायो भन्दिएँ । वास्तवमा मेरो ब्याकप्याक ठूलो छोरालाई यसअघि नै मैले भित्र राख्न दिइसकेको थिएँ ।

जोक त गरियो ब्याकप्याकको तर वास्तविकता अर्कै उजागर हुन थालेको थियो । कोठा छिरेर खल्ती छामें, मेरो होसहवासउड्यो । छैन त नोटको बिटो । हैन होलाजस्तो लाग्यो । ओल्टाई पल्टाई दसचोटि चेक गरें । मेरो अनुहारको रङ निचोरिएको कागतीजस्तै भयो । म आएको बाटो आधाजसो रिप्ले गरें, बाइक निकालेर, पाउने सम्भावनै थिएन । अन्य बेला भए सायद कस्तो सुद्धी, कस्तो होस भनेर कराउँथी होला मेरो बुढिया । तर, मेरो हविगत देखेर मेरो बुढियाले नै उल्टै सम्झाउन थाली कहिलेकाहीँ यस्तै हुन्छ, तपाईंको ठूलो दशा तर्‍यो अर्थात् यत्तिकैले दशा टरोस्, त्यही लोकल मिनिबसका पाकेटमारको कर्तुत हुनपर्छ आदि, इत्यादि ।
***

कतै तपाईंले त्यो पाकेटमारलाई चिन्नुभएको छ भने भनिदिनुस् है, मलाई कति रिस उठेको छ भनेर ? आखिरमा म बेलाबखत अझै सोच्छु त्यो मृगतृष्णारूपी ज्यालालाई सम्झेर । सायद पूर्वी तराईको सहरमा गर्मी नभएको भए ज्याकेटमै पैसा राख्थें, जिपर लगाउँथे होला । एयरपोर्टका सुरक्षाकर्मीमाथि भर भएको भए ब्याकप्याकबाट पैसा निकालेर पाइन्टको खल्तीमा राख्दिनथें होला । फ्लाइट टाइममै भएको भए उज्यालोमा यो सबै हुन्थेन होला । अलि बढी सजग भएको भए काठमाडौंमा ओर्लेदेखि पैसा, पकेट छामिरहन्थें होला । एयरपोर्टदेखि सिनामंगलसम्म दुई–चार सयको मुख नहेरी ट्याक्सी चढेको भए के नै बिग्रिन्थ्यो सायद । एक छिन बढी पर्खेर साझा बसमै गएको भए के नै हुन्थ्यो ?

यो पाकेटमार समस्याको, यो सामाजिक रोगको कुनै औषधि छैन ?

प्रकाशित : पुस २१, २०७५ ०९:२४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

पूर्ण रोक्काको पत्र

कविता
खेम बतास

काठमाडौँ — सरकार ! जय जनता !म जनता बाजेको फौजको उही सेना पूर्णबहादुर रोक्का

सरकार ! जय जनता !
म जनता बाजेको फौजको उही सेना
पूर्णबहादुर रोक्का

जोगबुढाको रंगुना खोला किनारमा
गिट्टी कुट्दाकुट्दै
कति बग्यो, बग्यो पसिनाजस्तो पानी/पानीजस्तो पसिना
पानीको छाल जसरी बढ्छ बर्खामासमा
त्यसैगरी यादको बाढी बढेर आउाछ
जनता बाजेका लागि ठाउा खाली छ यो मुटुको खल्तीमा
रंगुना खोला किनारमा बालुवा चाल्दाचाल्दै
कतिखेर जिन्दगीको चाल्लोबाट छिरेर गए
जीवनका तमाम अभिलाषाहरू
अब त सम्पत्तिको नाममा, यो बेल्चा, गैंती र बेल्चा मात्र छ ।
यो खोलामा पानीसाग मिसिएर
(अब त कोही छैन सानो ठूलो/छुवाछूत किन मानव चोला)
कति गाइयो गाइयो यी गीतका हरफहरू
यहाा किन बुझ्दैनन् रङ्गुनाको भाव कसैले ?
जसरी रङ्गुनाको छाल किनार भत्काएर बढाउाछ सीमा विस्तार
त्यसैगरी किन छर्दैनन् जनता दलको नयाा पर्चा
जनता दल आधा खाएर फलेको फल पनि होइन
यो कुनै बेलाको दिल्ली सम्झौता पनि कदापि होइन
कुटो कोदालोले संसार जित्न खोज्ने बेतकोटको हरियो रङको कसम
जनताको आासुमा पौडी खेल्ने थुप्रै जयदेव भट्ट
बेलाबेला बोराको मुख फुकेर किन फरार हुादै छन् जेलघरबाट
(अगाडि सवारी आयो पछाडि माल आयो, अ‍ैल साल ब्रमदेऊमा ठालुको काल आयो )
कति दिन यी गीतका हरफहरु मात्र बन्छन् यो मुलुकमा
किन यो देशमा आइङगरको नयाा अवतार जन्मिदैन ?
किन यो मुलुकमा पृथ्वी जयन्ती/एकता दिवस मात्र मनाइन्छ ?
किन मनाइादैन बहुसांस्कृतिक पहिचान दिवस ?
सूर्य गोलभेंडा बन्ने ठाउामा/सिरेटो ओढेर मनाइरहेकै छन् पुस पन्ध्र
माघी मनाउने मुल्ली थारुको जाल खोसेर
किन जल जमिन र जङ्गलबाट लखेटिादै छ ?
के मुल्लीले यो जुनीमा सिरानीमा देशको नक्सा च्यापेर निदाउन पाउादैन ?
माटोमा कहिल्यै नटेकेको आकाश बेलीको कसरी हुन्छ, जल जमिन र जङ्गल ?
यहाा प्रताप मल्लका आासुका रानीपोखरीहरुमा
सङ्क्रान्ति नुहाउन बानी परेका लालबहादुरहरु
दसौको भोलिपल्ट मेरा घरका भित्तामा
हातका पन्जा हेर्न आए भनिदिनेछु
कतै लुलानका जङ्गलका रुखका पातमा शीत खसेको देखे
सम्झनु, त्यै हुनेछ, तमरा पीपी पन्तको आासु
कतै, भिम्बा दियालको खुकुरीमा खिया लागेको देखे
सम्झनु, त्यो हाम्रै फौजको कााचो रगत हुनेछ
कतै, ओल्के दिन हिडेको रुपसिंह सिजापति भेटे
सम्झनु, सात सालको क्रान्तिको नयाा कोसेली दिन हिाडेको रहेछ
सरकार ! एक दिन यस्तो पनि आउाछ
त्यो मञ्जुश्रीले काटेको ठाउा चोभारजस्तै
फेरि काटेर थानकोटमा
जति बगेको छ मेरा पुर्खाको रगत पसिना
थोपा थोपाको हिसाब लिएर उल्टा बगोस् वाग्मती
पश्चिमी फााटहरूमा पर्खिरहेका छन् धानका बालाहरू

कुनै दिन यस्तो पनि आउाछ,
पर्चा पम्प्लेट र जुलुसमा उठेका हातहरू दसैंको बिदामा धान गोडिरहेका हुन्
र, घरका धुरीखााबाहरु मौन स्वीकृतिमा खुसीले लामो सुस्केरा फेरुन्
तिनको आाखाको कााचो रङमा बाकावीरको रगत तातेर
एक सय चार डिग्री सेन्टिग्रेडमा उम्लिओस् कर्णालीको पानी
पारपाचुके गरी यो देशसागको नाता फेरि
जोड्नका लागि
सुनेको छु, जनता बाजेको नाउामा नयाा सिनेमा बनेको छ रे
मेरो त खल्ती रित्तिएको पनि वर्षौं भइसक्यो
कसैले यो देशको बहिरो सरकारलाई भनिदिनु
जनता दलको एक कार्यकर्ता जिउादै छ ।

प्रकाशित : पुस २१, २०७५ ०९:२१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्