थापाको ‘मेरो मधुशाला’

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौं — लेखनमा आञ्चलिकता मिसाउने सुदूर– पश्चिमेली स्रष्टा गगनसिंह थापा लिखित उपन्यास ‘मेरो मधुशाला’ को शनिबार राजधानीमा लोकार्पण गरियो ।

आख्यानकार नयनराज पाण्डे र रंगकर्मी अशेष मल्लले कृतिको लोकार्पण गरेका हुन् । पञ्चायतकालदेखि अहिलेसम्मको लामो कालखण्डलाई थापाले सूक्ष्म रूपमा उपन्यासमा उतारेको समीक्षकले बताएका छन् । ‘उपन्यासकार थापाले आत्मरतीको लागि मात्रै लेख्दैनन्, कतै न कतै पाठकलाई पनि प्रभाव पार्न सक्नुपर्छ,’ आख्यानकार पाण्डेले भने, ‘थापाले उपन्यासमा समाजका भुइँमान्छेहरूको संस्कार, भाषिक विविधता, रहनसहनलाई गहन र सूक्ष्म रूपमा उतारेका छन् ।’ थापाको भाषा प्राञ्जल, सरल र सुललित भएको उनले सुनाए । 

लेखनमा स्थापित हुनैका लागि चर्चित शीर्षक राखिने गरेको सन्दर्भमा पाण्डेले भने, ‘अहिले व्यापारको लागि लेखनमा आकर्षक शीर्षक राख्ने प्रचलन बढ्दो छ । व्यापारको पछि लाग्यो भने लेखकमा कुण्ठा उत्पन्न हुन्छ र लेखनमै समेत प्रभाव पर्न सक्छ ।’ रचनामा सामथ्र्य, व्यक्तित्व छ भने कुनै न कुनै कालखण्डमा स्वभावत: चर्चामा आउने उनको तर्क थियो । ‘उलार’ जस्तो प्रखर आञ्चलिक उपन्यास लेखिसकेका पाण्डेले भने, ‘साहित्यकारलाई बजार चाहिन्छ तर बजारको चाहनाअनुसार लेख्ने हैन ।’ 
रंगकर्मी मल्लले ‘क्रिएटिभ मान्छेको लागि नेपाल स्वर्ग भएको’ बताए । ‘नेपाली समाजमा जताततै कथा भेटिन्छ । बाहिरी विश्वमा भने विज्ञानको प्रविधिले ती कुराहरू विस्तारै हराउँदै पनि गइरहेको छ,’ उनले भने, ‘अबको लेखकले ती कुराहरूलाई लेखेन भने अपराध हुन्छ ।’ कृतिमा मधुसंसार, मधुपात्रहरूको जीवन र तीनको जीवन भोगाइबाट समाजमा परेको असर कोट्टयाउने प्रयास गरेको लेखक थापाले सुनाए । ‘साहित्यले समाज चिनाउँछ, समाजका कथा–व्यथा व्यक्त गर्छ,’ उनले भने, ‘कृतिमा मधुप्यासीभन्दा मधुदासी धेरै छन् । जो मधुप्यालामा डुबे, मधुसंसारमा हराए, बिलाए ।

अन्तत: मधुले तिनलाई पिइदियो ।’ कृतिका प्राय: कथा सन्दर्भ आफ्नै भोगाइ र सदृश्य देखाइका घटना भएको उनले बताए । कैलाली मूल घर भएका उपन्यासकार थापाले भने, ‘मेरो मधुशाला’ मा तथ्य पात्रको तथ्य कथा छ ।’ यसअघि थापाका ‘सोह्र सौगात’ (कथा संग्रह), ‘कर्णालीको छेउछाउ’, ‘पुर्खाको चिठी’ उपन्यास प्रकाशित छन् । नयाँ कृति भने सांग्रिला बुक्सले छापेको हो । 

प्रकाशित : जेष्ठ १४, २०७४ ०९:२२
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

गनेसको तान्त्रिक उपन्यास

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौं — लेखक गनेस पौडेल उपन्याससहित आएका छन् । उनको पहिलो उपन्यास ‘पैताला’ शनिबार राजधानीमा वरिष्ठ पत्रकार किशोर नेपाल र लेखककै काका जगन्नाथ पौडेलले सार्वजनिक गरे ।


नेपालले नपढे पनि उपन्यासको विषय मन छुने रहेको दाबी गरे । कृतिमाथि साहित्यकार नयनराज पाण्डे र गुरुङ सुशान्तले टिप्पणी गरेका थिए ।

गुरुङले पौडेललाई पोखरामा भेटेदेखिको सम्बन्ध खुलाउँदै उनको व्यक्तिगत गुण र उपन्यासमा देखिएको प्रभावबारे चर्चा गरे । तान्त्रिक कुरामा विश्वास राख्ने पौडेलका उपन्यासमा समेत त्यसको गन्ध पाइने गुरुङले बताए । त्यस्तै, स्वप्निल कल्पनामा डुबेर बेग्लै कथा स्वाद दिन खोजेको उनले दाबी गरे । ‘लेखनमा चाहिँ कुमार नगरकोटीको प्रभाव बढी देखिएको छ,’ उनले भने ।

समाजमुखी कथा लेखिनुपर्छ भन्नेमा जोड दिएका गुरुको विचारमाथि नै आख्यानकार पाण्डेले टिप्पणी गरे । उनले ‘लेखक खुला आकाशमा उड्नुपर्छ, समाजसँगै बाँधिनुपर्छ भन्ने बाध्यता नहुने’ प्रष्ट पारे । उनले पौडेलको उपन्यास अरू लेखकको भन्दा फरक रहेको दाबी गरे । पौडेलले भने आफू कुमार नगरकोटीजस्तै हुनुमा कुनै आपत्ति नरहेको बताए । उनले तन्त्र, मन्त्र र यन्त्र जीवनका तीन आयाम भएको दाबी गर्दै आफ्नो उपन्यासले त्यसको यथार्थ खुलाउन चाहेको सुनाए । ‘म तन्त्रमा विश्वास गर्छु,’ उनले भने, ‘विज्ञानको अर्को विकल्प तन्त्रशास्त्र नै हो ।’ उपन्यास लेख्ने क्रममा नेपालगन्ज, जनकपुर, लोमाङथाङ लगायतका थुप्रै स्थान पुगेर खोजी गरेको पौडेलले सुनाए । कृति बुक हिल पब्लिकेसन्सले छापेको हो ।

प्रकाशित : जेष्ठ १४, २०७४ ०९:२१
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT