मञ्जुलका सशक्त सिर्जना

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — कवि मञ्जुलका थुपै व्यक्तित्व छन् । कुनै समय उनी गायक थिए । निबन्धदेखि उपन्याससम्म कलम चलाएका छन् । बीसको दशकमा पञ्चायत विरोधी राल्फा अभियानका उनी एक अभियन्ता हुन् ।

तिनताक जनताका गीत गाउँदै गाउँ बस्ती डुलेका उनी सार्थक गीत, संगीत र साहित्यको वकालत गर्छन् । उनै मञ्जुल शुक्रबार राजधानीमा एकल प्रस्तुतिमा उत्रिए । जनसाहित्यिक मञ्चले गर्दै आएको नियमित रचना वाचन श्रृंखला ‘अविरल जनसाहित्य यात्रा’ को ५१ औं संस्करणमा उनी प्रस्तुत भएका हुन् ।

Yamaha

शृंखलामा कवि मञ्जुलका कविता ‘गाउँको गोरेटो’, ‘तिमी फूल हौ हजुरबाको’, ‘शान्ति एक’, ‘म तिमीलाई अंकमाल गर्न चाहन्छु’, ‘पाइलाहरू’, ‘प्रकृति लेख्छिन् कविता’, ‘पहाडी खोला’, ‘चोकटी’, ‘जातपात’, ‘खोपी’, ‘मलाई फागु पूर्णिमा मन पर्छ’ लगायतका कविता सुनाइयो ।

आधा दर्जन कविता मञ्जुल स्वयंले सुनाए भने वाचनका लागि अनिल पौडेल, सुलोचना मानन्धर, मोहन दुवाल, सरोज धिताल र फूलमान वलले सघाए । लामो समयपछि कविता वाचनमा प्रस्तुत हुन पाउँदा निकै खुसी लागेको कवि मञ्जुलले बताए । समालोचक अमर गिरीले मञ्जुल सधंै जडताको विरुद्ध जीवनको पक्षमा उभिएको दाबी गरे ।

‘पञ्चायतकालमा उहाँका ‘गायक यात्रा’, ‘मञ्जुलका नयाँ कविताहरू’ जस्ता पुस्तक निकै प्रभावशाली लाग्थ्यो । उहाँका रचनाबाट म स्वयं पनि प्रभावित थिएँ,’ उनले भने, ‘उहाँ सधैं यान्त्रिकताको विपक्षमा उभिनु भयो, परिवर्तन र समानवताको वकालत गर्नुभयो ।’

मञ्जुलका कवितामा सरलतासँगै गम्भीरता र नयाँपन पाइने बताउँदै गिरीले क्राफ्टको पक्षबाट पनि मञ्जुलका कविता अब्बल रहेको बताए । लेखक तथा नेता रघु पन्तले मञ्जुलको रचनामा आगो, पानी र शीतलता जस्ता तत्त्वहरू पाइने दाबी गर्दै मनमा चट्याङ पार्न सक्ने शक्ति मञ्जुलका कवितामा पाइनेबताए । कार्यक्रममा मञ्जुलको व्यक्तित्वमाथि कवि बिन्दु शर्माले प्रकाश पारेकी थिइन् ।

प्रकाशित : मंसिर १६, २०७५ ०८:५६
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

'अक्षर सिम्फोनी’मा विमल

कान्तिपुर संवाददाता

सुनसरी — इलामका कवि विमल वैद्यको ४३ कविता संग्रहित पुस्तक ‘अक्षर सिम्फोनी’ माथि धरानस्थित कवि विमल स्मृति पुस्तकालयमा शनिबार परिचर्चा गरिएको छ ।

कविवैद्यसँग पाठक अन्तक्र्रिया समेत गरिएको परिचर्चामा सुनसरीका अग्रज कवि वम देवानले कृतिबारे समालोचना गरेका थिए ।

‘मलाई इलाम र कवि विमलको सिर्जना उस्तै लाग्छ, उनका कविता प्राय: प्रेमिल हुन्छन्,’ देवानले विमललाई शालीन विद्रोह गर्न मन पराउने कविका रूपमा व्याख्या गर्दै भने, ‘कवितामा आफू बाँचिरहेको समयको प्रेमको कविता लेख्न माहिर देखिन्छन् । तिनै कविताहरू उनले ‘अक्षर सिम्फोनी’ मा समेटेका छन् ।’

झापा, मोरङ, सुनसरी, धनकुटा र पाँचथरका साहित्यप्रेमीमाझ कवि विमलले आफूले प्रेमिल कविता लेख्नुको अर्थबारे प्रस्टीकरणमा भने, ‘४० को दशकदेखि कविता लेखन थालेको हुँ । त्यतिबेला
प्रेमको अनुभव भने हुनैपाएन । बरु पञ्चायत हामीबीच ठिंग उभियो ।’

कविता लेख्न सुरु गरेको त्यस बेला पञ्चायतविरोधी भावनाले आफूलाई पनि प्रभावित बनाएको उनले बताए । वैद्यले भने, ‘त्यसपछि त व्यक्तिगत प्रेम भन्दा पनि राष्ट्रियता, प्रजातन्त्र, स्वतन्त्रता, नागरिकजस्ता विषयलाई समेटेर पो कविता लेख्न थालियो । ती पनि त देश प्रेमकै कविता हुन् ।’

‘आकाश छुन खोज्ने मनहरू’ र ‘समय र सपना’ पछि उनको ‘अक्षर सिम्फोनी’ तेस्रो कृति हो । ‘अक्षर सिम्फोनी’ मा घरको देवता, छुटिरहने साथहरू, घाइते मुस्कान, बूढो चियाबारी र सत्ता, घामको उपद्रो, शीतको प्रेमिल पीडा, मन चोर्ने मान्छे, प्रेमको लय, टेबलमा उदाउने नयाँघाम, साँझ शब्दचित्र लगायत कविता छन् ।

वैद्यले आफ्ना केही कविता वाचन गरेपछि चेवन राईले सहजीकरण गरेको परिचर्चामा कवि मनु मञ्जिल, राज माङ्लाक, हेमन यात्री, बद्रीभिखारी, देवान किराती, सुदीप पािख्रन लगायतले ‘अक्षर सिम्फोनी’ प्रति आफ्नो जिज्ञासा राखेका थिए ।

प्रकाशित : मंसिर १६, २०७५ ०८:५४
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT