क्याप्टेन थापाको उडान कथा

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — उनको बाल्यकाल संघर्षपूर्ण रहयो । काभ्रेको कुशादेवीबाट काठमाडौं पसेर पनि थुप्रै दु:ख भोगे । जसै हेलिकप्टरमा उडान भर्दै मुलुकको द्वन्द्वग्रस्त क्षेत्र पुगे, उद्धारका लागि जुटे, उनको जीवनले पनि भिन्नै उडान भर्‍यो ।

क्याप्टेन एवं सञ्चार उद्योगी रामेश्वर थापाले भरेको यस्तै उडानका कथाव्यथा समेटिएको संस्मरणात्मक पुस्तक ‘बारुदमाथि उडदा’ शनिबार राजधानीमा सार्वजनिक गरियो । क्याप्टेन थापाकी आमा सूर्यकुमारी थापा र मानवअधिकार आयोगका अध्यक्ष एवं पूर्व प्रधानन्यायाधीश अनुपराज शर्माले पुस्तक लोकार्पण गरेका हुन् ।

Citizen


अध्यक्ष शर्माले ‘द्वन्द्वकालका घटनाको वास्तविक चित्रण र क्याप्टेन थापाको जीवन भोगाइको सम्मिश्रण पुस्तकमा रहेको’ बताए । पुस्तकमा द्वन्द्वकालको चित्र मात्रै नभई मुलुकको संक्रमणकालीन राजनीतिमा अर्थ राख्ने १६ बुँदे सम्झौताका लागि क्याप्टेन थापाले निभाएको भूमिकाको सन्दर्भसमेत रहेको शर्माले बताए ।

पुस्तकका माथि टिप्पणी गर्दै नेपाल प्रहरीका पूर्वप्रहरी महानिरीक्षक अच्यूतकृष्ण खरेलले थापाको जीवन नै उडानको दस्तावेज भएको दाबी गरे । ‘मारवाडीकोमा काम गरेको सन्दर्भदेखि अदालतमा मुखियाको जागिरे हुँदै उडान क्षेत्रमा आबद्ध हुँदाका उचार चढाव मनछुने रहेको उनले बताए ।

पूर्व प्रधान सेनापति रुक्माङ्गत कटवालले थापालाई मृत्यु जित्ने मानिसको संज्ञा दिए । अन्नपूर्ण मिडिया नेटवर्कका ग्रुप सम्पादक विजय कुमारले पुस्तकमा युद्धको व्याख्यासँगै ‘जनयुद्ध’ को समयमा देखेको र भोगेको सन्दर्भहरू समेटिएको बताए ।

एउटा सफल व्यवसायीको संघर्षपूर्ण बाल्यकालबाट आफू भावुक भएको बताउँदै उनले ‘क्याप्टेन थापाले युद्धको बेला आफूलाई जोखिममा राखेर भए पनि घाइतेलाई बचाएको’ बताए । ‘यो निकै अब्बल मनुष्यत्व हो,’ उनले भने ।

आफ्नो उडान करिअरमा नौ हजार घण्टाभन्दा बढी समय आकाशमा बिताएका क्याप्टेन थापाको पुस्तकमा रामेछापको बेथानदेखि सिन्धुलीको भिमान, रुकुमको खारा आक्रमणदेखि दैलेखको नौमुले आक्रमणलगायत ४० भन्दा बढी स्थानका घटनाको तत्कालीन अवस्था र उद्धारको रोचक वर्णनसमेत समेटिएको छ ।

बुकहिल पब्लिकेसनले छापेको पुस्तकको सम्पादन सञ्चारकर्मी राजाराम गौतमले गरेका हुन् । कार्यक्रममा क्याप्टेन थापाले पुस्तकको रोयल्टीबापतको रकम क्यान्सर केयरलाई प्रदान गर्ने घोषणा गरे । थापाले ‘जनयुद्ध’ को समयमा आफ्नो सुरक्षार्थ खटिएकै अवस्थामा मारिएका रविन साहकी श्रीमती बिना साहलाई प्रारम्भिक दुई लाख सहयोग हस्तान्तरण पनि गरे ।

यो रकम छोरीको शिक्षाका लागि दिएको उनले बताए । सुरक्षाकै क्रममा मारिएका अर्का सुरक्षाकर्मी मेघराज पौडेलको परिवारलाई भने अहिलेसम्म फेला नपारिएको थापाले बताए ।

प्रकाशित : पुस २२, २०७५ ०९:०२
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

‘फुर्सदको साथी पुस्तक’ 

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — छोरालाई साथ लिएर साहित्यकार कञ्चन पुडासैनी शुक्रबार नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठान पुगे । राष्ट्रिय एकता दिवसको अवसरमा प्रतिष्ठानले गरेको पुस्तक प्रदर्शनीका लागि उनी त्यहाँ पुगेका थिए ।

उनले एकपछि अर्काे गर्दै कविता, कथा, उपन्यास, विदेशीहरूको अनुवादका साना, ठूला पुस्तकहरू छोरालाई थमाउँदै गए । नयाँ पुराना १९ वटा पुस्तकको ३४ सय रुपैयाँ काउन्टरमा बुझाउँदै उनले भने, ‘बूढो भए पनि ज्ञान त अनेक विषयमा राख्न इच्छा लाग्छ ।’

उनी प्राय: पुस्तक प्रदर्शनी धाइरहन्छन् । उनका अनुसार एउटा पुस्तक किन्न बजारभरिका पुस्तक पसल डुल्नुभन्दा प्रदर्शनी छिरेकै आनन्द । एकै ठाउँमा भिन्न भिन्न पुस्तकहरू पाइने भएकोले यस पटक उनी छोरालाई पनि साथ लिएर प्रदर्शनी आइपुगे । यो बुढेसकालमा उनी उनको साथी नै पुस्तक बनेको छ । ‘खाली बस्न सकिँदैन । पुस्तक पढेर समय छोप्ने गर्छु,’ उनले भने ।

पुस्तककै लागि कञ्चन तीन–तीन पटक भारतको कोलकाता, पटना र दिल्ली पुगेका छन् भने एक–एक पटक आगरा र लखनउ । त्यहाँ बिहान सात/आठ बजेदेखि पुस्तक पसल छिरेका उनी १२ बजिसक्दा पनि ननिस्केपछि सँगै गएको साथीले गाली गरेको पनि सम्झना छ उनलाई । ‘पहिले पहिले नेपालमा त्यति नयाँ पुस्तकहरू किन्न पाइँदैनथ्यो,’ उनले भने, ‘त्यहाँ त पसलैभरि नयाँनयाँ किताब देखेपछि लोभ लाग्थ्यो ।’ प्रज्ञाको पुस्तक प्रदर्शनीमा पुराना साथै नयाँ पुस्तकहरू पनि पाइने भएकोले उनी यहाँ आएको उनले बताए ।

प्रदर्शनीमै भेटिए, श्रीधर सापकोटा । उनले दुइटा नेपाली शब्दकोश र नेपाली–अंग्रेजी शब्दकोशसँगै बीपी कोइरालाका पुस्तकहरू किने । सरकारी जागिरबाट निवृत्त उनी समसामयिक पुस्तक पढ्ने गर्छन् । ‘नेपाली शब्दको अर्थ नै हामीलाई थाहा भइरहेको हुन्न, त्यसैले शब्दकोश किनेको हुँ,’ उनले भने । उनलाई घर नै एक पुस्तकालय हो भन्ने लाग्छ ।

अहिलेका युवा पिँढी पुस्तक नपढी अन्य ग्याजेटहरूमा झयाम्मिने गरेकोले उनलाई चिन्ता लाग्छ । यस्ता ग्याजेटले सोच्न सक्ने क्षमतालाई ह्रास गर्ने दाबी गर्दै उनले भने, ‘ई–बुकको जमाना आइसक्यो तर इन्टरनेटमा पुस्तकका सबै ज्ञान हुन्न । त्यसैले पुस्तक नै पढ्न प्रेरित गर्नुपर्छ । त्यसका लागि लेखाइ र कन्टेन्टको फयुजन राम्रो र रोचक बनाउनुपर्छ ।’

राष्ट्रिय एकता दिवस एवं पृथ्वी जयन्तीको सन्दर्भमा पुस्तक प्रदर्शनी गरिएको प्रतिष्ठानले जनाएको छ । प्रदर्शनी संयोजक सुधीर ढुंगेलका अनुसार प्रदर्शनीमा चार सय शीर्षकका पुस्तक राखिएका छन् । प्रदर्शनीमा पाठकले नेवारी–नेपाली शब्दकोश, नेपाल निरुपणलगायत पुस्तकहरू खोजिरहेको उनले जनाए ।

पुराना पुस्तकहरूको रिप्रिन्टका लागि पनि कोसिस थालेको उनले बताए । यस पटकको प्रदर्शनीमा बाल साहित्यका पुस्तकहरू समेटेका छन् । जुम्लीदेखि गुरुङ भाषासम्मका शब्दकोशहरूका साथै जातीय संस्कारहरू, दर्शनावली, भक्तिभावका पुस्तकहरूसमेत प्रदर्शनीमा छन् । यस पटकको प्रदर्शनीमा संगीत नाटय प्रज्ञा प्रतिष्ठानका पुस्तकहरूको पनि स्टल छन् । प्रदर्शनी पुस २९ गतेसम्म चल्नेछ ।

प्रकाशित : पुस २२, २०७५ ०९:०१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्