रंगमञ्चमा कविद्वय

विपिन श्रीस

काठमाडौँ — कवि विप्लव प्रतीकले ‘इच्छा’ शीर्षकको कविता सुनाए । उनले यो कविता सुनाएसँगै प्रत्यक महिनाको पहिलो दिन सर्वनाम थिएटरमा हुने ‘हामी कवि र कविता’ को ६८ औं शृंखला सकियो ।

मलाई मन छ म भएको कसैलाई थाहै नहोस्
मलाई मन छ म गएको पनि कसैलाई थाहै नहोस् ...

उनले कवितामा व्यक्त गरेको इच्छाभन्दा विपरीत कविता पारखीले भने उनलाई घेरे । कविताको प्रशंसा गरे,कविको तारिफ । उसो त उनले ‘इच्छा’ सुनाउनु ठीक अघि भनिसकेका थिए, ‘हामीले रचना गर्दा सबै मोहबाट वञ्चित भएर गर्न सक्यौं भने सच्चा कृति छोडेर गएका हुनेछौं जसको गौरव संसारभरका मान्छेहरूसँगै नेपालीले गर्न पाउँछन् ।’

‘काल’ शीर्षकको कविता सुनाएपछि कवि प्रतीकले तीन किसिमका कवि, कलाकार अथवा मान्छे हुने बताएका थिए । ‘एकथरी हुन्छ, जो जीवनभरिकलाकर्म अथवा जे जानेको छ त्यो गर्छ र त्यही जीवनमा प्रतिफल पाउँछ, कमाउँछ, खुसी हुन्छ । दोस्रोथरी जो जीवनभर कुकुरले नपाएको दु:ख पाउँछ, मरेपछि भयंकर मानसम्मान पाएर अरबौँ खरबौँको धनी हुन्छ,’ कवि प्रतीकले मान्छेको वर्गीकरण गर्दै भने, ‘र, अर्को कलाकार हुन्छ जसले जीवनभर कुकुरले नपाएको दु:ख पाउँछ, मरेपछि पनि उसलाई कसैले याद राख्दैन ।

मलाई वास्तवमा त्यस्तो किसिमको कलाकार बन्न मन छ । किनभने यहाँ कुनै सालिकको पनि अर्थ छैन, मरिसकेपछि कुनै पुरस्कार अथवा प्रतिष्ठाको पनि अर्थ छैन ।’

‘मेरो खुल्दुली’ शीर्षकको कविताबाट वाचन सुरु गरेका प्रतीकले त्यसपछि ‘जेब्राक्रसमा एउटा कुकुर’, शीर्षकको कविता सुनाए । कविता सुन्दै गर्दा समाजमा विद्यमान अव्यवस्थाप्रति व्यंग्य गरिएको आभास हुन्थ्यो । त्यसलगत्तै ‘हामी बाचेको युग’, ‘छुट्नुअघि’ वाचन गरे । असीको दशकमा लेखेको ‘नहारेको मान्छे’, ‘आरनमा तिमी र म’, ‘बा’, लगायतका झन्डै एक दर्जन कविता सुनाए ।

कवि प्रतीकले आफूलाई कविताको ‘फर्म’ मात्र लेखेको जस्तो लाग्छ, र ‘इसेन्स’ हराएजस्तो लाग्ने बताए । उनको कविता सुनिरहँदा त्यस्तो लाग्दैनथ्यो । उनले छन्द कविता लेख्न नसकेकोप्रति खेद पनि प्रकट गरे । उनले भने, ‘छन्दमा बसेर कविता लेख्न गाह्रो हुन्छ, त्यो अनुशासनमा बसेर लेख्नुपर्छ,’ छन्दमा कविता लेख्न नसकेको बताउँदै कवि प्रतीकले थपे, ‘यसको अर्थ यो होइन कि मैले लेखेका कविताहरू, रमेशले लेखेका कविताहरू सजिला छन् । यसमा पनि के भन्नुपर्छ भन्ने अनुशासनमा बसेर लेख्नुपर्छ, यसमा पनि रिदम हुन्छ, महसुस गर्नेले त्यो महसुस गर्छन् ।’

प्रतीकअघि कवि रमेश सायन प्रस्तुत भए । कविता सुनाउनकै लागि मोरङबाट रातारात काठमाडौं आएका सायनले ‘परिचय’, ‘बुख्याच्चा’ लगायतका आधा दर्जन कविता सुनाएका थिए । सायनले सुरुमै आफ्नो स्वतन्त्रताको गुमाएको जागिरेको मनोदशामा आधारित कविता ‘जागिर’ शीर्षकको सुनाए ।

एक दिन म जिन्दगीसँग औधि थाकेँ
र भनेँ-
मालिक, तपाईंले मेरा भोक र अभावहरू टारिदिनुभयो
धन्य छ तपाईंलाई
अब मलाई मर्न दिनुस्
मालिकले भन्यो-
ठिक छ
आज थुप्रै काम छ
सप्पै सक र भोलि मर ।’
(जागिर कविताबाट)

प्रकाशित : जेष्ठ २, २०७६ ०९:०३
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

किरणको एकल साँझ

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — लगभग ५ सय गीतमा संगीत भरिसकेका र ५ हजार जति गीतमा संगीत संयोजन गरिसकेका संगीतकार किरण कँडेल ‘किरण एकल साँझ’ मा प्रस्तुत भए ।

सधैं संगीतको ताल र सुरमा रमाउने कँडेलले दीपक कौडिण्यको रचनामा रहेको गीत ‘जति नै दु:ख परे पनि...’, डा.चिन्तामणि योगीको रचनामा राष्ट्रिय गीत ‘जय जय हे आमा...’ सामूहिक गीतजस्ता गीतहरू प्रस्तुत गरेर हललाई संगीतमय बनाए । समाजसेवी पुष्पा बस्नेतको जीवनमा आधारित गीत ‘कालो कोइलाबाटै निस्किन्छ सुन्दर हीरा हाली पंख सपनाको पुतली बन्छ झुसिलकिरा’ कँडेलले गाइरहँदा दर्शकको एकोहोरो नजर उनीमाथि नै थियो ।

गायक रामकृष्ण ढकालले कँडेलसँगको संगीत यात्राको स्मरण गर्दै ‘म सुख सयलमा भुँइ नछोडूँ’, ‘माया मीठो भन्थे अरू’, ‘आँखा रहेछ रुनलाई’ जस्ता गीतहरू प्रस्तुत गरे । गायिका वानिका प्रधान र प्रविशा अधिकारी भने लगनगाँठो गीतिसंग्रहमा रहेको विनीता उप्रेतीको गीत क्रमश: ‘छोरी तिमीलाई बिदाइ गर्न’ र ‘आयो है आयो’ गीत स्टेजमा गाएर दर्शकदीर्घालाई विवाह घरको माहोलतिर पुर्‍याए ।

सांगीतिक साँझमा ८३ वर्षीय गायक जगतमर्दन थापाले
गीतकार रत्नशमशेर थापाका रचनामा रहेको गीत ‘दु:ख नमानी’ उत्साहपूर्वक गाउँदा ताली छायो ।

राजधानीमा सांस्कृतिक संस्थानद्वारा संगीतकार कँडेलको २५ औं वर्षको सांगीतिक यात्राको अवसरमा आयोजित उक्त कार्यक्रममा थुप्रै संगीतका स्रष्टाहरूले १५ वटा गीत प्रस्तुत गरे । कलाकार मदनकृष्ण श्रेष्ठको उपस्थितिमा कँडेलद्वारा नै संगीतबद्ध तीनवटा गीतिसंग्रहरू क्रमश: ‘मेरो जननी’, ‘आत्माको अनुगुञ्जन र लगनगाँठोकोे समेत लोकापर्ण गरियो । गीतिसंग्रह ‘मेरो जननी’ मा ११ वटा राष्ट्रिय गीतहरू संग्रहित छन् ।

जसमा मदनकृष्ण र हरिवंश आचार्यलगायत थुप्रै गायकगायिकाले आवाज दिएका छन् । त्यसैगरी ‘आत्माको अनुगुञ्जन’ मा आध्यात्मिक तथा उत्प्रेरक शैलीका ५ वटा गीतमा गायिका निखिता थापाको स्वर छ । विवाह सन्दर्भका ५ वटा गीत रहेको गीतिसंग्रह ‘लगनगाँठो’ मा गायिका वानिका, प्रविशा आदिको स्वर समावेश छ ।

लोकापर्ण भएको गीतिसंग्रहलाई कृष्णहरि बराल र किरण गुरुङले समीक्षा गरे । गीतकार बरालले कँडेललाई बधाई तथा शुभकामना दिँदै संगीत क्षेत्रमा उनलाई एउटा गुलाबको रूपमा तुलना गर्दै एउटा बहुप्रतिभाका व्यक्तित्वका रूपमा व्याख्या गरे । उनले भने, ‘जसरी गुलाबबारे जति वर्णन गरे पनि एउटा गुलाब अगाडि देखाउँदा सम्पूर्ण रूप आउँछ, किरण कँडेल त्यस्तै हुनुहुन्छ । उनको स्टेजमा देखिएको संगीत, गायन कलाले उहाँलाई चिन्न सकिन्छ ।’ कार्यक्रममा नेपाली गीत संगीतका स्रष्टा रत्नशमशेर थापा, दिनेश अधिकारी, दीपक जंगम, तीर्थ कुमारी थापा उपस्थित थिए ।

प्रकाशित : जेष्ठ २, २०७६ ०९:००
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT