आचारसंहिता उल्लंघन बढ्यो

भरतपुर ब्युरो

काठमाडौं — तेस्रो चरणको स्थानीय तह चुनावले प्रदेश २ तात्तिएको छ । दलहरूका बीचमा चुनाव प्रचारको होडबाजी छ । भडकिलो प्रचारसँगै उम्मेदवार भोट माग्न व्यस्त छन् । महँगो प्रचार अभियानले आचारसंहिता उल्लंघनका घटना पनि बढेका छन् ।

सर्लाहीमा डीजे बाजासहितको प्रचार जारी छ । उम्मेदवार गाडीका लावालस्कर लिएर प्रचारमा निस्कने गरेका छन् । निर्वाचन आयोगलाई चुनाव स्वच्छ र मर्यादित बनाउने चुनौती थपिएको छ ।

निर्वाचन आयोगले दलहरूकै सहमतिमा बनाएको संहिता उल्लंघन भइरहेको हो । युवा पार्टी झन्डा र चुनाव चिह्न अंकित टिसर्ट लगाएर प्रचारमा हिँडेका छन् । निर्वाचन आचारसंहिताले टिसर्ट र टोपी बाँड्न रोक लगाएको छ । जिल्लामा खुलेआम संहिता उल्लंघन भए पनि लिखित उजुरी भने नपरेको प्रमुख निर्वाचन अधिकृत सूर्यप्रसाद अधिकारीले बताए । ‘मौखिक उजुरी भने आएको छ,’ उनले भने, ‘सूचना पाएको ठाउँमा हामीले तत्काल रोक लगाएका छौं । डीजे बन्द गरायौं, ठूलाखाले पोस्टर, तुल र झन्डा हटाएका छौं ।’

Yamaha

आचारसंहिता उल्लंघनको क्रम बढेपछि केन्द्रबाट आएको अनुमगन टोलीले मलंगवा, हरिवन र लालबन्दीमा पालना गर्न लगाएको छ । झन्डा अंकित टिसर्ट र डीजे बाजा बन्द गराइएको केन्द्रीय अनुगमन टोलीका उद्धवप्रसाद पुडासैनीले बताए । ‘मलंगवाको मुख्य चोकमा संहिताविपरीत टाँगिएका तुल, ब्यानर, झन्डा र पोस्टर हटाइसकेका छौं,’ उनले भने, ‘लालबन्दी र हरिवनमा डिजे र अन्य बाजा पूर्ण बन्द भइसक्यो ।’ संहिता उल्लंघनमा प्रमुख दल नै अग्रपंक्तिमा देखिएका छन् । ठूला झन्डा, माइक, डिजे र धेरै सवारी साधन राखेर प्रचारलाई भव्य बनाउने नाममा आचारसंहिता उल्लंघन भइरहेको हो । यसपटकको चुनावमा ‘पैसावाल’ उम्मेदवार धेरै हुनु पनि उल्लंघनको प्रमुख कारण हो । खर्च गर्न सक्ने उम्मेदवारले धेरै सवारीसाधन राखेका छन् । खानपान र भोजभतेरमा पनि ती उम्मेदवारले मन फुकाएर खर्च गरेका छन् । नागरिक अगुवा उग्रकान्त झाले नगरपालिकामा मेयर जित्न एक जना उम्मेदवारले एक करोडभन्दा माथि खर्च गर्ने तयारी गरेपछि आचारसंहिताको धज्जी उड्नु स्वाभाविक भएको बताए । वडाध्यक्षले समेत दुईवटा जिप राखेर प्रचार गरिरहेका छन् । एउटै पार्टीको झन्डा राखेर हलुका सवारीका ताँती भोट माग्दै गाउँ पस्छन् । 

सर्लाहीको हरिपुरमा मंगलबार उम्मेदवारका सवारीको लस्कर ।  अमन कोइराला/कान्तिपुर


उल्लंघन रोकिएन 
 निर्वाचन अनुगमन टोलीले पर्साको वीरगन्ज–५ स्थित ‘मेरो स्क्रिन पिन्टर्स’ मा मंगलबार छापा मारेर ४० वटा टिसर्ट बरामद गर्‍यो । त्यहाँबाट संघीय समाजवादी फोरमको चुनाव चिह्न अंकित टिसर्ट बरामद भएका हुन् । छापाखाना सञ्चालकलाई आगामी दिनमा टिसर्ट, टोपी र गम्छामा कुनै पनि दलका चुनाव चिह्न नछाप्ने सर्तमा कागज गरेर छाडिएको छ । सोही टोलीले वीरगन्ज महानगर १ का वडाध्यक्ष पदका स्वतन्त्र उम्मेदवार अशोक तिवारीले स्पिकरसहित प्रयोग गरेको भ्यान जफत गरेको छ । जिल्ला प्रहरी कार्यालयमा राखिएको भ्यान निर्वाचनपछि मात्र फिर्ता गरिने ज्ञवालीले बताए ।

टोलीले पछिल्ला दिनमा आचारसंहिता उल्लंघनको अनुगमन र कारबाही बढाए पनि दल तथा स्वतन्त्र उम्मेदवारबाट आचारसंहिता उल्लंघनको क्रम घटेको छैन । टोलीसमक्ष लिखित उजुरी नआए पनि मौखिक भने प्रशस्तै आउने गरेको ज्ञवालीले बताए । ‘हामीले सक्दो अनुमगन र कारबाही गरेकै छौं, तर उल्लंघन पनि भइरहेकै छ,’ उनले भने ।

गत शुक्रबार स्पिकर लगाइएका ४ वटा गाडी, शनिबार ट्याक्टरसहित १५ गाडी र सोमबार ८ वटा गाडी समातेर कारबाही गरिएको आयोगले जनायो । अनुगमन टोलीले यहाँस्थित सबै दलका कार्यालयमा गएर प्रचारप्रसारमा साउन्ड सिस्टम र बालबालिका प्रयोग नगर्न आग्रह गरिरहेको छ । 

छपकैयास्थित जिल्ला मालपोत कार्यालयको पर्खाल प्रयोग गरी विभिन्न दलले झुन्ड्याएको झन्डा, तुल, ब्यानर लगायतका सामग्री पनि हटाइएको छ । जिल्ला प्रहरी कार्यालय जाने मोडमा पनि विभिन्न दलले राखेका यस्ता वस्तु हटाइएको छ । 

शनिबार लोकतान्त्रिक फोरमका अध्यक्ष तथा उपप्रधानमन्त्री विजयकुमार गच्छदारको सभामा २ दर्जन बढी भ्यान र एक सय बढी मोटरसाइकल प्रयोग गरी र्‍याली निकालिएको थियो । आयोगले फोरमलाई स्पष्टीकरण पत्र पठाएको छ । फोरमका तर्फबाट मेयरका उम्मेदवार विमल श्रीवास्तवले भविष्यमा यसरी आचारसंहिता उल्लंघन नहुने जवाफ दिएको आयोगले जनायो ।

रौतहटमा पनि उस्तै 
रौतहटको सहरी तथा ग्रामीण क्षेत्रमा पनि आचारसंहिता उल्लंघन बढ्दो छ । दलहरूले निर्वाचन अधिकारीकै सामुन्ने ठूलठूला ब्यानर झुन्ड्याएर चुनावी प्रचारप्रसार गरिरहेका छन् । गाउँगाउँमा पनि आचारसंहिताविपरीत उम्मेदवारको फोटोसहितका ब्यानरहरू झुन्ड्याएको पाइएको छ । प्रमुख दलबाटै निर्वाचन आचारसंहिता उल्लंघन बढेको छ । उनीहरूले तस्बिरसहितका पोस्टर र ब्यानर सडकमै मूल गेट बनाएर नगरभरि राखेका छन् । पार्टीको छाप अंकित टिसर्टहरू मतदाता तथा कार्यकर्तालाई वितरण गरेका छन् । जिल्ला निर्वाचन अधिकृतको कार्यालय र स्थानीय प्रशासनले आचारसंहिता उल्लंघनका घटना रोक्न खासै पहल नगरेको मतदाताको भनाइ छ । 

५ हजार तुल–ब्यानर हटाइयो
बारामा आचारसंहिताविपरीत चुनाव प्रचारका लागि सार्वजनिक स्थलमा झुन्ड्याइएका ५ हजार बढी तुल ब्यानर र झन्डा हटाइएको छ । कान्तिपुरमा ‘चोक–चोकमा उत्सव’ शीर्षक समाचार प्रकाशित भएपछि गृह मन्त्रालय र निर्वाचन आयोगको निर्देशनपछि हटाइएको हो । निर्वाचन अनुगमन समिति सदस्यसमेत रहेका प्रमुख जिल्ला अधिकारी विजयनारायण मानन्धरले निर्देशनअनुरूप प्रहरीले धेरै ठाउँबाट ब्यानर हटाइसकेको जानकारी दिए । कलैयाबाट मात्रै ३ हजार थान तुल हटाइएको हो । अनुगमनमा खटिएका निर्वाचन आयोगका सहसचिव गजेन्द्र ठाकुर प्रहरी लिएर आफैं तुल, ब्यानर हटाउन सडकमा निस्केका थिए ।
कलैयाको भरत चोकलगायत जिल्लाका अधिकांश ठाउँमा मापदण्डविपरीत तुल–ब्यानर टाँगिएका थिए । ‘सार्वजनिक ठाउँमा राखिएका सबैतिरका झन्डा र तुल–ब्यानर हटाउन कडा निर्देशन गरेका छौं,’ प्रहरी उपरीक्षक राजकुमार वैदवारले भने, ‘कलैया, जितपुर सिमरा, निजगढ, सिम्रौनगढ, कोल्हवी, महाढीमाईलगायत ठाउँमा प्रहरी खटाइएको छ ।’ 
(सर्लाहीबाट अमन कोइराला, पर्साबाट शंकर आचार्य र रौतहटबाट पवन यादव ) 

प्रकाशित : भाद्र २८, २०७४ ०८:०१
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

धरापजस्ता सडक

पूर्वपश्चिम राजमार्गका सबैजसो स्थानमा यति धेरै खाल्डा छन् कि तिनलाई छलाउँदा छलाउँदै गाडी दुर्घटनामा पर्छन्
भरतपुर ब्युरो

जताततै खाल्डा अनि तिनमा टनाटन पानी । सडक हो कि तलाउ, छुट्याउन मुस्किल पर्छ । कालोपत्रे उप्किएर बगरझैं देखिन्छ । गाडीमा थोरै दूरी पार गर्न पनि घण्टौं लाग्छ ।

दुर्घटना जोखिम उत्तिकै छ । यो कुनै ग्रामीण सडकको वर्णन होइन, राजमार्गकै यस्तो हालत छ । पूर्वपश्चिम राजमार्ग र सहायक मार्ग कुनै ‘धराप’ भन्दा कम लाग्दैनन् ।

नवलपरासीस्थित मुख्य राजमार्ग र भित्री सडक हिलाम्मे छन् । व्यवस्थित ढल निकास नभएकाले वर्षामा सडक भत्किने गरेको छ । हिलोले यातायात अवरुद्ध भइरहन्छ । पूर्वपश्चिम राजमार्गअन्तर्गत दाउन्ने खण्डमा ठूल्ठूला खाल्डा छन् । पछिल्लो समय खाल्डाकै कारण दुर्घटना बढेको छ । यहाँ सामान्य वर्षामै दर्जनौं ठाउँमा पहिरो खस्छ । 

गैंडाकोट–रामपुर, भेडाबारी–बसेनी, दलदले–कोटथर, केउरेनी–बन्दीपुर, रजहर–बाहकोल, कावासोती–अर्खला हुँदै पाल्पा रामपुर, कावासोती–रकुवा, डण्डाख्पनौती, चोरमारा–रुचाङ, अरूणखोला–राँकाचुलीलगायत दुम्कीबास, बर्दघाट, सुनवलबाट उत्तरी पहाडी भेगका भित्री सडकमा आहाल जमेको छ । त्यसमाथि पहिरोको अवरोध उत्तिकै छ । बर्दघाट–त्रिवेणी, परासी–महेशपुर खण्डमा खाल्डाखुल्डीले पैदलयात्री र यातायात व्यवसायी मर्कामा छन् । सडक डिभिजन कार्यालय बुटवलका इन्जिनियर अमित बर्मा सामान्य वर्षामा समेत पटकपटक पहिरो झर्ने भएकाले सडक बिग्रँदै गएको बताउँछन् । 

पोखरी जत्रा खाडल 
सोमबार मध्याह्न वीरगन्जको बिर्ताबाट यात्रु बोकेर बाइपास सडक सिमरा विमानस्थल गइरहेका भ्यान चालक जगदीश साह संकटमा परे । मुख्य सडकमै ठूल्ठूला पोखरी थिए । ठूला गाडीलाई नै खाल्डा पार गर्न सकस देखिन्थ्यो । ‘बडेमानका पोखरी कसरी तर्ने होला ?’ साह चिन्ता गर्न थाले, ‘उता जहाज उड्ने बेला हुन लागिसक्यो, हामी वीरगन्जमै छौं ।’ बाइपास हुँदै गुड्ने सवारीका हरेक चालकले अहिले यस्तै पीडा भोगिरहेका छन् । वीरगन्ज महानगरमा सवारी चाप घटाउन बनाइएको हो, बाइपास । तर, २ वर्षयता जीर्ण छ । नियमित मर्मत सम्भार छैन । नगवा चोकबाट बसपार्क नआउँदै, बसपार्क चोकको उत्तर र दक्षिण, भिस्वा होटल चोक र शुभलाभ पम्प गरी ५ ठाउँमा असाध्यै बिग्रिएको छ । साना–ठूला सबैजसो गाडी खाल्डोमा भासिने, बिग्रने गरेका छन् । त्रिभुवन राजपथको गण्डक चोकबाट सुरु भएर रजतजयन्ती चोकमा टुंगिने साढे ७ किमि लामो यो सडक विभागले २०५४ सालमा बनाएको हो । यहाँ दैनिक वीरगन्ज भन्सारबाट छुट्ने हजारभन्दा बढी मालवाहक सवारीसाधन गुड्छन् । ट्राफिक प्रहरीले मालवाहक तथा यात्रुवाहक सवारीसाधनलाई नगरको मुख्य सडक पस्न नदिने भएकाले चालकहरूलाई बाइपासको विकल्प छैन । 

सडकको दुरवस्था
मकवानपुरको हेटौंडाबाट राजधानी प्रवेश गर्ने त्रिभुवन राजपथ, हेटौंडा–भीमफेदी–कुलेखानी–दक्षिणकाली र फाखेल–फर्पिङ सडकको अवस्था नाजुक छ । सवारीसाधन जोखिम मोलेर आउजाउ गर्छन् । मुग्लिन–नारायण खण्ड बिग्रिएपछि राजपथमा चाप बढेको छ । यसले गर्दा खाल्डाखुल्टी झन् बढ्दै छन् । विगतमा दैनिक मुस्किलले एक सयजति गाडी आउजाउ गर्ने यो सडकमा अहिले चौबीसै घण्टा ठूला सवारीसाधन चल्छन् । 

त्यस्तै हेटौंडाबाट दक्षिणकाली तथा फाखेल–फर्पिङ हुँदै राजधानी प्रवेश गर्ने वैकल्पिक मार्ग पनि सहज छैनन् । फर्पिङतर्फको बाटो फराकिलो बनाएर ओटासिल त गरिएको छ तर ठाउँठाउँमा पहिरो खसेको छ । ओटासिल उप्किएर ठूल्ठूला खाल्डा बनेका छन् । कुनै पनि बेला पहिरोले सवारी साधन पुर्ने जोखिम छ । दक्षिणकालीतर्फ विगतदेखि नै स्तरोन्नति र मर्मत चलिरहेको छ, अझै सकिएको छैन । पहिरो झरिरहन्छ । खाल्डाखुल्डी उत्तिकै छन् । गाडीका टायरै पुरिने गरी हिलो जमेको छ । जोखिम मोलेरै दैनिक झन्डै हजारवटा जति हलुका सवारीसाधन गुड्छन् । दोस्रो चरणको ओटासिल र मर्मत गर्न फर्पिङतर्फको सडकमा मंगलबारदेखि भदौ मसान्तसम्मलाई अवागमन रोकिएको छ । जिल्ला समन्वय समितिबाट सञ्चालित ‘राष्ट्रिय ग्रामीण यातायात सुदृढीकरण’ अन्तर्गत ओटासिल गरी पहिरो पन्छाएर विभिन्न संरचना बनाउने तयारी छ । 

खाल्डैखाल्डा
रौतहटमा पनि पूर्वपश्चिम राजमार्गमा खाल्डाले दुर्घटना जोखिम बढाएको छ । धनसर पुलदेखि वाग्मती पुलसम्मको सडक निकै भत्किएको छ । तीव्र गतिका सवारीसाधन खाडल छल्ने क्रममै दुर्घटनामा पर्छन् । आव २०७३/०७४ मा यसरी ९४ दुर्घटना भएको जिल्ला ट्राफिक प्रहरी प्रमुख राममणि उप्रेतीले बताए । यी दुर्घटनामा ४४ जनाले ज्यान गुमाएका छन् । ‘राजमार्गमा खाल्डैखाल्डा छन्,’ उप्रेतीले भने, ‘खाल्डा छल्ने क्रममा सवारीसाधन दुर्घटनामा पर्छन् ।’ डिभिजन सडक कार्यालयले रौतहटमा पूर्वपश्चिम राजमार्ग तथा सहायक मार्गका खाल्डाखुल्डी पुर्न आव २०७३/०७४ मा ७१ लाख ११ हजार रुपैयाँ खर्चिइएको जनाएको छ । तर, अहिले पनि सडकको दुरवस्था जस्ताको त्यस्तै छ । कार्यालयले १ करोड १० लाख रुपैयाँ अनुमानित बजेट छुट्याएको थियो । टेन्टर प्रक्रियामा राजभक्त कन्स्ट्रक्सन चन्द्रनिगाहपुरले ७१ लाख ११ हजार रुपैयाँमा सकारेको कार्यालयका इन्जिनियर रामेश्वर साहले बताए ।

जोखिम बढ्दो
सर्लाही खण्डमा सडकसँगै पुलसमेत जीर्ण भइसकेका छन् । वाग्मती, लखनदेही र कालिन्जोर पुलमा अनगिन्ती खाल्डा छन् । दुर्घटना गराउने एम्बुसजस्तै बनेका यी खाल्डा पुर्ने प्रयास अहिलेसम्म भएको छैन । बाँके जंगलनजिक कजवे खोल्न डाइभर्सन बनाउने योजना छ । तर, महिनौं बित्दा पनि डाइभर्सनको काम सकिएको छैन । राजमार्ग किनारकै नयाँरोडस्थित ट्रक व्यवसायी संघ कार्यालयअगाडिको तौल काँटामा भारवाहक सवारीले ठूलो खाल्डो बनाएको छ । तौल गरेर दैनिक लाखौं रुपैयाँ असुल्ने संघले खाल्डो पुर्न ध्यान दिएको छैन । 

जिल्ला ट्राफिक प्रहरी कार्यालयका नायब निरीक्षक केशरमान श्रेष्ठले खाल्डो पुर्न र सडक मर्मत गर्न सडक डिभिजनले ढिलाइ गर्ने गरेको बताए । ‘समयमै सडक मर्मत नहुँदा दुर्घटना बढेको छ,’ उनले भने, ‘बर्खाका बेला गरिएको काम टिकाउ हुँदैन ।’ उनले महिनामा एक/दुईवटा सवारी खाल्डाकै कारण दुर्घटनामा पर्ने गरेको उल्लेख गरे । सर्लाही खण्डमा पर्ने ३८ किमि सडक सबै नै बिग्रिएको छ । कपिलवस्तुमा पनि राजमार्गका बनेका खाडलले जोखिम बढेको छ । जिल्लामा पर्ने ५२ किमि सडकमध्ये कोठी खोला, बनगाई, इमिलिया र खरेन्द्रपुर आसपास खाल्डा छन् । चन्द्रौटा, सुरही नदी र शिवपुरमा पनि सडक बिग्रिएको छ । ‘खाल्डामा पानी जमेपछि अझ समस्या हुन्छ,’ खरेन्द्रपुरका सञ्जय मल्लले भने, ‘पानीले खाल्डो अझ ठूलो बनाइदिन्छ ।’ 

बाह्रैमास उस्तै समस्या 
राजधानी र पोखरालाई देशका अन्य भूभागसँग जोड्ने नारायणगढ–मुग्लिन सडक (३६ किमि) पार गर्न पहिले गाडीलाई एक घण्टा लाग्थ्यो । दुई वर्षयता सडक स्तरोन्नति क्रममा बनेका खाडलका कारण यात्रुले सास्ती भोग्नुपरेको छ । अहिले उक्त सडक पार गर्न २ घण्टाभन्दा बढी लाग्छ । मुलुकको ‘लाइफ लाइन’ मानिएको मार्ग अहिले ‘धराप’ छ । कालोपत्रको नामोनिसान छैन । खाल्डाले दुर्घटना निम्त्याउन थालेपछि स्थानीय प्रशसनले ग्राभेल राखेर सम्याउन निर्देशन दिए पनि ठेकेदारले वास्ता गरेको छैन । खाडलमा उफ्रिँदा पट्टा भाँचिएर थन्किएका गाडी प्रशस्तै भेटिन्छन् । यो खण्डमा सवारी जाम हुनुको मुख्य कारण यही नै हो । 

‘धेरैजसो गाडी खाडल जोगाउने क्रममा त्रिशूलीमा खसेका र दुर्घटना भएका छन्,’ जिल्ला प्रहरी प्रमुख एसपी दीपक थापाले भने, ‘चालकलाई मात्र दोषी देखाएर के गर्नु ? सडकको अवस्था नै कहालीलाग्दो छ ।’ यो सडकमा एक मिटरसम्म गहिरा खाडल छन् । साना सवारी खास गरी जिप, कार र मोटरसाइकललाई निकै असहज छ । ‘सडकको अवस्था धराप छ, यस्तैमा गाडी चालक ओभरटेक गर्न खोज्छन्,’ जिल्ला ट्राफिक प्रमुख सन्तोष पन्तले भने, ‘दुर्घटनाको मुख्य कारणमध्ये खाडल पनि एक हो ।’

प्रकाशित : भाद्र ११, २०७४ ०८:१४
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT