प्रचारमा बालबालिका, चोकैभरि पर्चा–पम्प्लेट

पूर्वाञ्चल ब्युरो

विराटनगर — तेस्रो चरणको स्थानीय निर्वाचनको मिति नजिकै आइसक्दा दल र तिनका उम्मेदवारबाट आचारसंहिता उल्लंघनका घटना झन् बढ्दै छन् । निर्वाचन आयोगले टोली बनाएर अनुगमन गरिरहेको जनाए पनि उल्लंघन रोकिएको छैन ।

केही जिल्लामा आयोगको निर्देशनमा प्रहरीले आचारसंहिता मिचेर राखिएका प्रचार सामग्री हटाएको छ ।
महोत्तरीमा सडक, चोक, हाटबजारजस्ता सार्वजनिक स्थलमा झन्डा, ब्यानर झुन्ड्याउने काम सामान्य भइसके । दलले प्रचार जुलुसमा बालबालिकासमेत प्रयोग गरिरहेका छन् । 

मुख्य निर्वाचन अधिकृत कार्यालयले शुक्रबार स्थानीय विकास अधिकारी युवराज पौडेल, शिक्षा अधिकारी ठूलोबाबु दहाल र जिल्ला वन अधिकृत राजेन्द्र जयसवालको नेतृत्वमा छुट्टाछुट्टै घुम्ती अनुगमन टोली गठन गरेको छ । टोलीले अनुगमनको पहिलो दिन सदरमुकाम जलेश्वर र बर्दिबासका सार्वजनिक स्थलमा टाँगिएका दलका झन्डा, चुनाव चिह्न, ब्यानर जफत गर्‍यो । त्यसयता भने टोली निष्प्रभावी देखिएको छ । जयसवाललाई अनुगमनका लागि तोकिएको भंगाहा सीतापुर, रामगोपालपुर, औरही, बर्दिवास र गौशालामध्ये अधिकांश पालिकाका सार्वजनिक स्थलमा सडकै ढाक्ने गरी निर्वाचन सामग्री टाँगिएको छ । मंगलबार भंगाहा सीतापुर पुगेको टोलीले माओवादी केन्द्रको प्रचार जुलुसमा बालबालिका प्रयोग भएको फेला पारेको थियो । 

पिपरा, मटिहानी, मनरा सिसवाका सडक, चोकमा समेत उस्तै दृश्य देखिन्छ । स्थानीय विकास अधिकारी पौडेल र शिक्षा अधिकारी दाहालले आचारसंहिता उल्लंघन भएको स्थानमा सुरक्षा निकाय र दलका प्रतिनिधिलाई ध्यानाकर्षण गराइएको जनाए । प्रमुख निर्वाचन अधिकृत किरणकुमार पोखरेलले सार्वजनिक स्थलमा टाँगिएका प्रचार सामग्री जफत गरिने बताए । 
धनुषामा उस्तै
दलले बालबालिकालाई झन्डा बोकाएर चुनाव प्रचारमा खटाइरहेका छन् । सार्वजनिक स्थानमा पर्चा टाँस्ने, झन्डा टाँग्ने क्रम निरन्तर छ । उम्मेदवारले कार्यकर्ता तथा मतदाता रिझाउन चुनाव चिह्न अंकित भेस्ट र टोपी बाँडिरहेका छन् । 

उम्मेदवारले अचारसंहिता पालन नगरेको गुनासोपछि मुख्य निर्वाचन अधिकृत कार्यालय जनकपुरले दलले बाँडेका भेस्ट र टोपी नियन्त्रणमा लिएको छ । बनाउने ठाउँमै छापा मारेर नियन्त्रणमा लिएको मुख्य निर्वाचन अधिकृत राधाकृष्ण उप्रेतीले बताए । 

‘उम्मेदवारले चुनाव चिह्न अंकित लुगा बाँड्न पाउँदैनन् तर उम्मेदवारले ठूलो परिणाममा बाँडेको पाइएको छ,’ उनले भने, ‘एक/एक गरी नियन्त्रण गर्न सकिएको छैन । तयार गर्ने स्थानबाट विभिन्न दलका प्रचार सामग्री जफत गरिएको छ ।’ 

उप्रेती नेतृत्वको टोलीले जनकपुर उपमहानगरको कलवार कुटीबाट एमाले, कांग्रेस र राजपाको चुनाव चिह्न अंकित प्रचार सामग्री ठूलो परिमाणमा बरामद गरेको हो । ती सामग्री चुनावपछि फिर्ता गरिने मुख्य निर्वाचन अधिकृतको कार्यालयले जनाएको छ ।

निर्वाचन कार्यालय धनुषाकी प्रमुख पुष्पा झाले भने आचारसंहिता उल्लंघनबारे कार्यालयमा कुनै उजुरी नआएको बताइन् । जबकि कांग्रेस, राजपा, फोरम नेपालसहितका मुख्य दलका उम्मेदवार नै आचारसंहिता उल्लंघन गरेको घुमाउरो शैलीमा स्विकार्छन् । जनकपुर उपमहानगरका कांग्रेस उम्मेदवार मनोज साहले अरू पार्टीका कार्यकर्ताले पार्टी चिह्न अंकित भेस्ट, टोपी तथा ब्याच लगाएको देखेर आफ्नालाई पनि दिएको बताए । 

हटाइयो झन्डा
सिरहाका विभिन्न सार्वजनिक स्थलमा टाँगिएका दलका झन्डा र फ्लेक्स बोर्ड प्रहरीले हटाएको छ । जिल्ला प्रहरी प्रमुख शेखर कोइरालाले राजमार्ग र सहायक मार्ग क्षेत्रका चोक–चौराहामा आचारसंहिता मिचेर टाँगिएका प्रचार सामग्री हटाइएको बताए । ग्रामीण क्षेत्रका चोक–चौराहामा टाँगिएका झन्डा हटाउने काम भइरहेको उनले जानकारी दिए । दलले मठमन्दिरमा समेत प्रचार सामग्री राख्न बाँकी राखेका छैनन् । आचारसंहिताअनुसार नगरपालिकाका मेयरका उम्मेदवारले प्रचारमा ४ लाख ५० हजार र उपमेयर, वडा अध्यक्षका उम्मेदवारले २ लाख ५० हजार रुपैयाँसम्म खर्च गर्न पाउँछन् । त्यसैगरी गाउँपालिका प्रमुखका उम्मेदवारले ३ लाख ५० हजार र उपप्रमुख, वडाध्यक्ष उम्मेदवारले १ लाख ५० हजार रुपैयाँसम्म खर्चन पाउने उल्लेख छ ।

अनुगमन कमजोर
सप्तरीमा आचारसंहिताविपरीत जानेमा स्वतन्त्र उम्मेदवार पनि कम छैनन् । सार्वजनिक स्थलमा झन्डा, ब्यानर र तुल झुन्ड्याउने कार्य व्यापक छ । चुनाव चिह्न अंकित भेस्ट वितरण, आयोगले तोकेभन्दा ठूलो ब्यानर र पोस्टर टाँस्ने क्रम बढेको छ । उम्मेदवारले तोकिएभन्दा कयौं गुणा बढी सवारीसाधन प्रचारमा प्रयोग गरिरहेका छन् । निर्वाचन आचारसंहिताको खिल्ली उडाउँदै दलले ‘स्पिकर’ बाट चर्काे आवाजमा उम्मेदवारको प्रचार गराइरहेका छन् । जिल्लाका १८ वटै तहमा यस्तै अवस्था छ । आचारसंहिता अनुगमन अधिकृत धु्रवविनोद पोखरेलले उल्लंघनका घटनाबारे स्थानीय प्रशासनलाई जानकारी गराए पनि ध्यान नदिएको आरोप लगाए । 

आयोगबाट आचारसंहिता अनुगमनका लागि खटाइएका सहसचिव छवीन्द्र पराजुलीले बुधबारदेखि चुनावचिह्न अंकित टिसर्ट फुकाल्न लगाइने बताए । राजमार्गमा झुन्ड्याइएका ब्यानर पनि हटाइने उनको भनाइ छ । गत शुक्रबार आयोग र स्थानीय सुरक्षा निकायको अनुगमन टोलीले सदरमुकाम राजविराजमा राजपाका ३६ कार्यकर्तालाई चुनावचिह्न अंकित टिसर्ट फुकाल्न लगाएको थियो । कञ्चनरूप नगरपालिकामा नेपाली कांग्रेसका ५ र एमालेका १ जना कार्यकर्तालाई टिसर्ट फुकाल्न लगाइएको निर्वाचन कार्यालयले जनाएको छ । 

 

प्रकाशित : भाद्र २८, २०७४ ०८:०१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

आचारसंहिता उल्लंघन बढ्यो

भरतपुर ब्युरो

काठमाडौं — तेस्रो चरणको स्थानीय तह चुनावले प्रदेश २ तात्तिएको छ । दलहरूका बीचमा चुनाव प्रचारको होडबाजी छ । भडकिलो प्रचारसँगै उम्मेदवार भोट माग्न व्यस्त छन् । महँगो प्रचार अभियानले आचारसंहिता उल्लंघनका घटना पनि बढेका छन् ।

सर्लाहीमा डीजे बाजासहितको प्रचार जारी छ । उम्मेदवार गाडीका लावालस्कर लिएर प्रचारमा निस्कने गरेका छन् । निर्वाचन आयोगलाई चुनाव स्वच्छ र मर्यादित बनाउने चुनौती थपिएको छ ।

निर्वाचन आयोगले दलहरूकै सहमतिमा बनाएको संहिता उल्लंघन भइरहेको हो । युवा पार्टी झन्डा र चुनाव चिह्न अंकित टिसर्ट लगाएर प्रचारमा हिँडेका छन् । निर्वाचन आचारसंहिताले टिसर्ट र टोपी बाँड्न रोक लगाएको छ । जिल्लामा खुलेआम संहिता उल्लंघन भए पनि लिखित उजुरी भने नपरेको प्रमुख निर्वाचन अधिकृत सूर्यप्रसाद अधिकारीले बताए । ‘मौखिक उजुरी भने आएको छ,’ उनले भने, ‘सूचना पाएको ठाउँमा हामीले तत्काल रोक लगाएका छौं । डीजे बन्द गरायौं, ठूलाखाले पोस्टर, तुल र झन्डा हटाएका छौं ।’

आचारसंहिता उल्लंघनको क्रम बढेपछि केन्द्रबाट आएको अनुमगन टोलीले मलंगवा, हरिवन र लालबन्दीमा पालना गर्न लगाएको छ । झन्डा अंकित टिसर्ट र डीजे बाजा बन्द गराइएको केन्द्रीय अनुगमन टोलीका उद्धवप्रसाद पुडासैनीले बताए । ‘मलंगवाको मुख्य चोकमा संहिताविपरीत टाँगिएका तुल, ब्यानर, झन्डा र पोस्टर हटाइसकेका छौं,’ उनले भने, ‘लालबन्दी र हरिवनमा डिजे र अन्य बाजा पूर्ण बन्द भइसक्यो ।’ संहिता उल्लंघनमा प्रमुख दल नै अग्रपंक्तिमा देखिएका छन् । ठूला झन्डा, माइक, डिजे र धेरै सवारी साधन राखेर प्रचारलाई भव्य बनाउने नाममा आचारसंहिता उल्लंघन भइरहेको हो । यसपटकको चुनावमा ‘पैसावाल’ उम्मेदवार धेरै हुनु पनि उल्लंघनको प्रमुख कारण हो । खर्च गर्न सक्ने उम्मेदवारले धेरै सवारीसाधन राखेका छन् । खानपान र भोजभतेरमा पनि ती उम्मेदवारले मन फुकाएर खर्च गरेका छन् । नागरिक अगुवा उग्रकान्त झाले नगरपालिकामा मेयर जित्न एक जना उम्मेदवारले एक करोडभन्दा माथि खर्च गर्ने तयारी गरेपछि आचारसंहिताको धज्जी उड्नु स्वाभाविक भएको बताए । वडाध्यक्षले समेत दुईवटा जिप राखेर प्रचार गरिरहेका छन् । एउटै पार्टीको झन्डा राखेर हलुका सवारीका ताँती भोट माग्दै गाउँ पस्छन् । 

सर्लाहीको हरिपुरमा मंगलबार उम्मेदवारका सवारीको लस्कर ।  अमन कोइराला/कान्तिपुर


उल्लंघन रोकिएन 
 निर्वाचन अनुगमन टोलीले पर्साको वीरगन्ज–५ स्थित ‘मेरो स्क्रिन पिन्टर्स’ मा मंगलबार छापा मारेर ४० वटा टिसर्ट बरामद गर्‍यो । त्यहाँबाट संघीय समाजवादी फोरमको चुनाव चिह्न अंकित टिसर्ट बरामद भएका हुन् । छापाखाना सञ्चालकलाई आगामी दिनमा टिसर्ट, टोपी र गम्छामा कुनै पनि दलका चुनाव चिह्न नछाप्ने सर्तमा कागज गरेर छाडिएको छ । सोही टोलीले वीरगन्ज महानगर १ का वडाध्यक्ष पदका स्वतन्त्र उम्मेदवार अशोक तिवारीले स्पिकरसहित प्रयोग गरेको भ्यान जफत गरेको छ । जिल्ला प्रहरी कार्यालयमा राखिएको भ्यान निर्वाचनपछि मात्र फिर्ता गरिने ज्ञवालीले बताए ।

टोलीले पछिल्ला दिनमा आचारसंहिता उल्लंघनको अनुगमन र कारबाही बढाए पनि दल तथा स्वतन्त्र उम्मेदवारबाट आचारसंहिता उल्लंघनको क्रम घटेको छैन । टोलीसमक्ष लिखित उजुरी नआए पनि मौखिक भने प्रशस्तै आउने गरेको ज्ञवालीले बताए । ‘हामीले सक्दो अनुमगन र कारबाही गरेकै छौं, तर उल्लंघन पनि भइरहेकै छ,’ उनले भने ।

गत शुक्रबार स्पिकर लगाइएका ४ वटा गाडी, शनिबार ट्याक्टरसहित १५ गाडी र सोमबार ८ वटा गाडी समातेर कारबाही गरिएको आयोगले जनायो । अनुगमन टोलीले यहाँस्थित सबै दलका कार्यालयमा गएर प्रचारप्रसारमा साउन्ड सिस्टम र बालबालिका प्रयोग नगर्न आग्रह गरिरहेको छ । 

छपकैयास्थित जिल्ला मालपोत कार्यालयको पर्खाल प्रयोग गरी विभिन्न दलले झुन्ड्याएको झन्डा, तुल, ब्यानर लगायतका सामग्री पनि हटाइएको छ । जिल्ला प्रहरी कार्यालय जाने मोडमा पनि विभिन्न दलले राखेका यस्ता वस्तु हटाइएको छ । 

शनिबार लोकतान्त्रिक फोरमका अध्यक्ष तथा उपप्रधानमन्त्री विजयकुमार गच्छदारको सभामा २ दर्जन बढी भ्यान र एक सय बढी मोटरसाइकल प्रयोग गरी र्‍याली निकालिएको थियो । आयोगले फोरमलाई स्पष्टीकरण पत्र पठाएको छ । फोरमका तर्फबाट मेयरका उम्मेदवार विमल श्रीवास्तवले भविष्यमा यसरी आचारसंहिता उल्लंघन नहुने जवाफ दिएको आयोगले जनायो ।

रौतहटमा पनि उस्तै 
रौतहटको सहरी तथा ग्रामीण क्षेत्रमा पनि आचारसंहिता उल्लंघन बढ्दो छ । दलहरूले निर्वाचन अधिकारीकै सामुन्ने ठूलठूला ब्यानर झुन्ड्याएर चुनावी प्रचारप्रसार गरिरहेका छन् । गाउँगाउँमा पनि आचारसंहिताविपरीत उम्मेदवारको फोटोसहितका ब्यानरहरू झुन्ड्याएको पाइएको छ । प्रमुख दलबाटै निर्वाचन आचारसंहिता उल्लंघन बढेको छ । उनीहरूले तस्बिरसहितका पोस्टर र ब्यानर सडकमै मूल गेट बनाएर नगरभरि राखेका छन् । पार्टीको छाप अंकित टिसर्टहरू मतदाता तथा कार्यकर्तालाई वितरण गरेका छन् । जिल्ला निर्वाचन अधिकृतको कार्यालय र स्थानीय प्रशासनले आचारसंहिता उल्लंघनका घटना रोक्न खासै पहल नगरेको मतदाताको भनाइ छ । 

५ हजार तुल–ब्यानर हटाइयो
बारामा आचारसंहिताविपरीत चुनाव प्रचारका लागि सार्वजनिक स्थलमा झुन्ड्याइएका ५ हजार बढी तुल ब्यानर र झन्डा हटाइएको छ । कान्तिपुरमा ‘चोक–चोकमा उत्सव’ शीर्षक समाचार प्रकाशित भएपछि गृह मन्त्रालय र निर्वाचन आयोगको निर्देशनपछि हटाइएको हो । निर्वाचन अनुगमन समिति सदस्यसमेत रहेका प्रमुख जिल्ला अधिकारी विजयनारायण मानन्धरले निर्देशनअनुरूप प्रहरीले धेरै ठाउँबाट ब्यानर हटाइसकेको जानकारी दिए । कलैयाबाट मात्रै ३ हजार थान तुल हटाइएको हो । अनुगमनमा खटिएका निर्वाचन आयोगका सहसचिव गजेन्द्र ठाकुर प्रहरी लिएर आफैं तुल, ब्यानर हटाउन सडकमा निस्केका थिए ।
कलैयाको भरत चोकलगायत जिल्लाका अधिकांश ठाउँमा मापदण्डविपरीत तुल–ब्यानर टाँगिएका थिए । ‘सार्वजनिक ठाउँमा राखिएका सबैतिरका झन्डा र तुल–ब्यानर हटाउन कडा निर्देशन गरेका छौं,’ प्रहरी उपरीक्षक राजकुमार वैदवारले भने, ‘कलैया, जितपुर सिमरा, निजगढ, सिम्रौनगढ, कोल्हवी, महाढीमाईलगायत ठाउँमा प्रहरी खटाइएको छ ।’ 
(सर्लाहीबाट अमन कोइराला, पर्साबाट शंकर आचार्य र रौतहटबाट पवन यादव ) 

प्रकाशित : भाद्र २८, २०७४ ०८:०१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्