१२ सातामाथिको गर्भपतन सेवा सुरु

कान्तिपुर संवाददाता

अछाम — बयालपाटा अस्पतालमा १२ साताभन्दा बढीको सुरक्षित गर्भपतन सेवा सुरु गरिएको छ । सुदूरपश्चिमको सेती अञ्चल अस्पताल धनगढीले मात्र यसअघि यस्तो सेवा दिँदै आए पनि बयालपाटा अस्पताल अछाममा पहिलो पटक सुरु भएको हो ।

अस्पतालका डा. विकास गौचनले आई पास नेपाल नामक संस्थाको सहयोगमा राष्ट्रिय स्वास्थ्य तालिम केन्द्रद्वारा सञ्चालित १२ हप्ताभन्दा बढीको गर्भपतन सेवासम्बन्धी तालिम लिएर सूचीकृत स्वास्थ्यकर्मी भएसँगै अब यो सेवा बयालपाटामा पनि थालिएको बताए ।

‘यस खालको गर्भपतन निकै जोखिमपूर्ण मानिन्छ,’ अस्पतालका डा. गौचनले भने, ‘१२ हप्तासम्मको गर्भपतनलाई मात्र कानुनी मान्यता दिइएकोमा केही विशेष परिस्थितिमा मात्र त्योभन्दा माथिको गर्भपतन सम्भव हुने व्यवस्था कानुनले गरेको छ ।’ 

आमा र गर्भमा रहेको बच्चा दुवैको ज्यान जोखिम रहेमा, हाडनाता करणी तथा जबजस्ती करणीको गर्भ छ भने सूचीकृत चिकित्सकले मात्र सेवा दिन सक्ने व्यवस्था कानुनले गरेको गौचनले जानकारी दिए ।

असुरक्षित गर्भपतनका कारणले अछामसहित सुदूरपश्चमका पहाडी जिल्लाका महिलाले अकालमै ज्यान गुमाउन परिरहेको थियो । अब भने यसभन्दा माथिको पनि सुरक्षित गर्भपतन सेवा सुरु भएपछि यहाँका महिलालाई राहत हुने अस्पतालका मेडिकल निर्देशक डा. सन्तोषकुमार ढुंगानाले बताए । 

सेवा सुरु भएपछि अछाम, बाजुरालगायत महिलाले हजारौं तिरेर यस्तो सेवा लिन धनगढी वा भारत जानुपर्ने बाध्यता हटेको ढुंगानाको भनाइ छ । अछाममा सुरक्षित गर्भपतन सेवा पूर्ण रूपले नि:शुल्क भएसँगै गुणस्तरीय पनि हुने भएकाले अब अकालमा महिलाले असुरक्षित गर्भपतनबाट ज्यान गुमाउनु नपर्ने उनले बताए । 
१२ हप्तासम्मको सुरक्षित गर्भपतन सेवा अछाममा ०६० बाट सुरु भए पनि सेवा प्रदायकको नियमित उपस्थिति नहुँदा ०६६ सालबाट मात्र नियमित रूपमा जिल्ला अस्पताल र न्याय हेल्थ नेपालद्वारा सञ्चालित बयालपाटा अस्पतालबाट सेवा प्रदान गर्न सुरु गरिएको थियो ।

यसका लागि आवश्यक सुरक्षित गर्भपतन सेवा जिल्ला अस्पताल, बयालपाटा अस्पताल तथा दुई प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्र कमलबजार र चौरमाडौसहित १० वटा स्वास्थ्य चौकीमा सम्पूर्ण रूपले नि:शुल्क उपलब्ध रहेको छ ।

अझै पनि यो सेवा सहज रूपमा विभिन्न स्वास्थ्य संस्थाबाट पाउने जानकारी नहुँदा धेरै महिलाले महँगो शुल्क तिरेर निजी औषधि पसल तथा क्लिनिकबाट औषधि खाएर अपूर्ण गर्भपतन भई समस्या लिएर अस्पताल आउने गरेको डाक्टरले बताए ।

 नेपालमा १२ हप्ताभन्दा बढीको सुरक्षित गर्भपतन गर्ने सूचीकृत स्वास्थ्य संस्था सीमित मात्र भएकाले धेरैलाई यो सेवा लिन राजधानी नै धाउनुपर्ने बाध्यता छ । 

नेपालमा ७ प्रतिशत आमाको ज्यान असुरक्षित गर्भपतनको कारणले जानेछ भने विश्व स्वास्थ्य संगठनको तथ्यांकअनुसार संसारभर ४९ प्रतिशत महिला असुरक्षित गर्भपतन सेवा लिन बाध्य छन् ।


 

प्रकाशित : चैत्र ८, २०७३ ०९:४१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

जिल्लास्तरीय परीक्षा सुरु

कान्तिपुर संवाददाता

ताप्लेजुङ — शिक्षा कार्यालयले गर्ने कक्षा ८ को जिल्लास्तरीय परीक्षा सुरु भएको छ । चैत ६ गतेबाट जिल्लाभरका सामुदायिक तथा निजी विद्यालयमा परीक्षा सुरु भएको हो ।

परीक्षाअघि नै जिल्लाभरका विद्यालयमा प्रश्नपत्र पुर्‍याएको विद्यालय निरीक्षक हेमबहादुर पालुङवाले बताए । स्रोत शिक्षकमार्फत केन्द्रबाट प्रश्नपत्र बाँडिएको थियो । ‘हामीले प्रश्नपत्र दिने हो, उत्तर पुस्तिका र जाँच्ने व्यवस्था विद्यालयले नै गर्नेछ,’ पालुङवाले भने, ‘लब्धांकपत्र प्राप्त भएपछि परीक्षा समितिले निर्णय गरेअनुसार परीक्षाफल प्रकाशित हुन्छ ।’ कति विषय अनुत्तीर्णलाई छोड्ने वा उत्तीर्णसम्बन्धी निर्णय त्यही समितिले गर्ने उनले बताए । सम्बन्धित विद्यालयका प्रधानाध्यापकलाई केन्द्राध्यक्ष तोकिएको हुन्छ ।

परीक्षा दिउसो १ बजेदेखि सुरु हुन्छ । एसईई परीक्षालाई दृष्टिगत गरी जिल्लाभरिको समयतालिका एउटै बनाइएको हो । एसईईको परीक्षा ८ मा सुरु भएर ११ वजे सकिन्छ । कहिलेकाहीं थप समय लाग्न सक्ने भएकाले २ घण्टा ढिलो गरिएको कार्यालयले जनाएको छ ।

 

प्रकाशित : चैत्र ८, २०७३ ०९:४१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्