तराईमा जितिया पर्वको रौनक

नवीन पौडेल

नवलपरासी — तराईका जिल्लाहरुमा जितिया पर्वको रौनक बढेको छ । विशेष गरी थारु समुदायका महिलाहरुले यो पर्व मनाउने भए पनि पुरुष र महिला दुवै ब्रत बस्ने हुँदा यसलाई थारु समुदायको नै एक ठुलो सांस्कृतिक पर्वकारुपमा लिने गरिन्छ । पर्वको अवसरमा महिलाहरुले झाम्टा नृत्य प्रस्तुत गर्ने गर्दछन् ।

तराईका जिल्लाहरुमा जितिया पर्वको रौनक बढेको छ ।

विशेष गरी थारु समुदायका महिलाहरुले यो पर्व मनाउने भए पनि पुरुष र महिला दुवै ब्रत बस्ने हुँदा यसलाई थारु समुदायको नै एक ठुलो सांस्कृतिक पर्वकारुपमा लिने गरिन्छ । पर्वको अवसरमा महिलाहरुले झाम्टा नृत्य प्रस्तुत गर्ने गर्दछन् । वर्षभरिको दु:ख, सु:ख साटासाट गर्ने र आफ्ना पिर व्यथालाई गीतमार्फत पोख्ने गर्दछन् । यो पर्व आश्विन कृष्णपक्षको सप्तमी, अष्टमी र नवमी तिथिमा तीन दिन मनाइने गरिन्छ ।

पर्वका लागि थारु समुदायको मौलिक घरलाई माटोले लिपेर सिंगारिएको हुन्छ । दिदीबहिनीलाई घरमा बोलाएर मिठो मसिनो खुवाउने र समूहहरु बनाएर विभिन्न खेल खेल्ने प्रचलन छ ।

जितिया पर्व आज तराईका थारु समुदाय र अन्य रैथाने नातीले धुमधामका साथ मनाइरहेका छन् । जित बहानको कथा सुन्ने र पूजा गर्ने हुनाले यस्ले सबैलाई अनुशासीत र कर्मशील बनाउने धार्मिक विश्वास रहेको कावासोती १६ का जित नारायण थनैतले बताए ।

पछिल्लो समय लोप हुँदै गएको झाम्टा नृत्य, भोदी खेल र अन्य सांस्कृतिक सम्पदाको समेत संरक्षण र प्रवर्द्धमा पर्वको अवसरमा युवाहरु अग्रसर भएका छन् ।

संस्कृति जर्गेनाका लागि एक महिना अघिदेखि नै विभिन्न स्थानमा झाम्टा नृत्य प्रतियोगिता र खेलहरु आयोजना भइरहेका छन् । झाम्टा गीतमा पौराणिक कथासँगै मुलुकको राजनितिक परिवर्तनलाई संस्थागत गर्दै आफ्नो समुदायको हकअधिकार प्राप्तिका लागि जनचेतना समेत जगाउने गरेका छन् ।

नयाँ पुस्ताले मौलिक संस्कृति बिर्संदै गएकाले संस्कृति हस्तान्तरणका लागि मौलिक भेषभूषा र भाषाको प्रतियोगिता आयोजना गर्ने गरिएको थारु कल्याणकारिणी सभाका सीताराम चौधरीले बताए ।

प्रकाशित : भाद्र २८, २०७४ ११:१७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

पोखरामा हेमन्त विवशका कविता

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौं — घटस्थापनाका दिन पोखरामा डोट्याली कवि हेमन्त विवशले एकल कविता वाचन गर्ने भएका छन् । अलिमियाा लोक वाङमय प्रतिष्ठानको आयोजनामा असोज ५ गते हुने कार्यक्रममा विवशले छन्द र गद्यमा लेखिएका डेढ दर्जन कविता सुनाउनेछन् । साथमा उनले सुदूरपश्चिमको सास्कृतिबारे अनुभव बााड्नेछन् ।

‘कवितामा सुदूरपश्चिम बोकेर हिाडेका कविको सम्मानमा हामीले एकल वाचन गर्न लागेका हौं‘, प्रतिष्ठानका अध्यक्ष हनिफ मियाँ भन्छन्, ‘कवितासँगै सुन्दर सुदूरपश्चिमका लोकसास्कृति सुन्न हामी आतुर छौं ।’

शिक्षाविद् जोर्ज जोनको हातबाट कविलाई सारंगी प्रदान गरेर एकल वाचन सुरु गरिने आयोजकले जनाएको छ । कार्यक्रममा कविहरु अमृत सुवेदी र विर्सना बस्नेतले विवशलाई सघाउने छन् । त्यसैगरी ती कवितामाथि साहित्यकारहरु प्रकट पगेनी शिव र पद्मराज ढकालले टिप्पणी गर्नेछन् ।

एकल वाचनमा रैका ट्राभल्स, नेपाल पर्यटन बोर्ड, गजल सन्ध्या पोखरा, डोट्याली समाज पोखरा, कन्सेप्ट नेपाल र भिटोफ पोखराले प्रतिष्ठानसाग हातेमालो गर्दैछन् ।

प्रकाशित : भाद्र २८, २०७४ ११:१७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्