दसैंका यात्रुलाई पहिरोको तगारो

तुलाराम पाण्डे, डम्बरसिं राई

कालिकोट/खोटाङ — सुर्खेत– जुम्ला सडकखण्डको गगनेखोलामा फेरि पहिरो गएको छ । सडक सुचारु भएको दुई साता नबित्दै पुन: पहिरो गएपछि दसैंका यात्रु अलपत्र परेका छन् ।

काठमाडांै, सुर्खेत नेपालगन्ज तथा भारतबाट घर फर्किंदै गरेका सयौं यात्रु अलपत्र छन् । कालिकोट, जुम्ला, मुगु र बाजुराको साप्पाटा क्षेत्रका बासिन्दा सामान बोकेर पैदल हिँड्न बाध्य छन् । कर्णाली राजमार्ग भएर दैनिक दुई/तीन सय यात्रु घर फर्किरहेकोमा अहिले पहिरोले अलपत्र परेको जिल्ला प्रहरी प्रमुख डीएसपी सुवास बोहोराले बताए । उनले यात्रु लाई घर पठाउन प्रहरीले सहयोग गरिरहेको जानकारी दिए । 

डोजर लगाए पनि पहिरो पन्छाउन नसकिएको प्रमुख जिल्ला अधिकारी बद्रिनाथ गैरेले बताए । ‘मंगलबार रातिदेखि सडक अवरुद्ध छ,’ उनले भने ‘धेरै माथिबाट ठूल ठूला ढुंगासहित सुख्खा पहिरो बगिरहेकोले काम गर्न कठिनाइ छ ।’ पहिरो झर्न रोकिए डोजरले दुई/तीन घण्टामै पन्छाउन सक्ने अवस्था छ । पानी परिरहेकाले त्यो सम्भव छैन । यही पहिरोमा परेर एक महिनाअघि कालिकोटमा व्यापार गरिरहेका दैलेखका जगतबहादुर शाहीको ज्यान गएको थियो ।

पाँच सय मिटरमाथिबाट आएको पहिरोले ३० मिटर सडक पुरेको छ । पहिरो खसेको ठाउँबाट पैदल आवतजावत गर्न पनि कठिनाइ छ । वरिपरि भीर भएकाले एक घण्टा उकालो छातीगाउँ भएर आवतजावत गर्नुपर्ने बाध्यता छ । पहिरोले कर्णाली राजमार्ग अवरुद्ध भएपछि एक सयभन्दा बढी जिप, बस, मिनी टाटा, ट्रयाक्टर ठाउँ–ठाउँमा अलपत्र परेका छन् । सुर्खेत र नेपालगन्जबाट गएका लोड गाडी दैखोला नजिकै रोकिएका छन् । सुर्खेतको बांगेसिमलबाट सुरु भएर जुम्ला खलंगासम्म कुल २ सय ३३ किमि लम्बाइको कर्णाली राजमार्ग सुर्खेत–जुम्ला सडक वर्षामा पहिरोले ठाउँ–ठाउँमा अवरुद्ध हुने गरेको छ । 

हलेसी–दिक्तेल पनि अवरुद्ध

हिलाम्य र खाल्डाखुल्डी परेपछि मध्यपहाडी लोकमार्गअन्तरर्गत खोटाङको हुर्लुङ सडक खण्ड पनि अवरुद्ध छ । निर्माण कम्पनीले कामै नगरी अलपत्र छाड्दा सडकमा हिलो जम्नुका साथै खाल्डाखुल्डी परेको छ । दसैंमा घर फर्किने यात्रुको बिचल्ली छ ।

निर्माण कम्पनीले हुर्लुङ क्षेत्रमा काम अलपत्र छाडेको हो । हलेसीदेखि दिक्तेलसम्म तीन प्याकेजमा काम भएको थियो । स्थानीयले हुर्लुङ क्षेत्रमा निर्माण गरिएको सडक गुणस्तरहीन भएको आरोपसमेत लगाएका छन् । निर्माणाधीन सडकको नाली, टेबा–पर्खाल र ग्राभेलमा प्रयोग गरिएका सामग्री गुणस्तरहीन भएको खोटाङ उद्योग वाणिज्य संघका अध्यक्ष राजु लयालुले बताए । परीक्षणका क्रममा ग्राबेलका लागि प्रयोग गरिएका ढुंगासमेत गुणस्तरीय नभएको प्रमाणित भए पनि त्यसैलाई प्रयोग गरिएको स्थानीयले बताए । यस बाहेक ठाउँ–ठाउँका झरीले ग्राभेल बगाएकाले यातायात सञ्चालनमा कठिनाइ छ । 

प्रकाशित : आश्विन ६, २०७४ ०८:०८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

अस्पताल पुर्‍याउनै मुस्किल

कान्तिपुर संवाददाता

अछाम — मंगलसेन नगरपालिका–३ की ७५ वर्षीया झुमा विकलाई मंगलबार राति अचानक श्वास फेर्न गाह्रो भयो । घरमा साना २ नातिनी, ३ नाति र बुहारी मात्रै थिए । एक मात्र छोरा उमेश रोजगारीका लागि भारतमा छन् ।

मंगलसेन नगरपालिका–३ की ७५ वर्षीया झुमा विकलाई मंगलबार राति अचानक श्वास फेर्न गाह्रो भयो । घरमा साना २ नातिनी, ३ नाति र बुहारीमात्रै थिए । एक मात्र छोरा उमेश रोजगारीका लागि भारतमा छन् ।

बच्चाबच्ची र महिला मात्र भएकाले विकलाई तत्काल अस्पताल लैजान सम्भव भएन । बिहान बुहारी जौमती स्ट्रेचर र अस्पताल लगिदिने मान्छे खोज्न गाउँतिर लागिन् । बल्लतल्ल बोक्ने मान्छे त भेटिए तर स्ट्रेचर पाइनन् । सदरमुकामस्थित जिल्ला अस्पताल गाउँबाट टाढै पर्छ । जौमती र भतिजा शंकरले बिहान ११ बजे मात्रै उनलाई अस्पताल पुर्‍याए ।

बिरामीको अवस्था नाजुक भइसकेको थियो । ‘रातभर रोएरै बितायौं,’ जौमतीले भनिन्, ‘न आफ्नो वडामा स्वास्थ्यचौकी छ न त अस्पतालसम्म बोकेर लगिदिने मान्छे पाइन्छन् ।’

ठाँटीकी २३ वर्षीया उर्मिला कुँवरलाई सुत्केरी व्यथालागेको ७ घण्टासम्म पनि स्वास्थ्यसंस्था पुर्‍याउन सकिएन । बाजुराको रीठा बजारनजिक पर्ने भएकाले जिप व्यवस्था गरी त्यसैमा लगियो । तर, आधा बाटो काटेपछि खोलाबाट जिप पार गर्न नसक्दा उनी त्यहीँ बच्चा जन्माउन बाध्य भइन् । ‘एउटा गाउँका लागि दिइएको स्ट्रेचर २/३ गाउँसम्म प्रयोग हुन थाल्यो,’ पति रमेश कँुवरलेभने, ‘गर्भवती, बालबालिका, वृद्धवृद्धा बिरामी हुँदा ज्यानै जोखिममा हुन्छ ।’

जिल्लाका प्रत्येक गाउँ सडकले छोए पनि गाडी नगुडदा बिरामीलाई अस्पताल पुर्‍याउन समय लाग्ने स्थानीयको भनाइ छ । जिल्लाका १० स्थानीय तहका ९१ वटा वडामध्ये १२ वटामा एउटै स्वास्थ्यसंस्था छैनन् ।

स्थानीयलाई सेवा लिन निकै अप्ठ्यारो भइरहेको जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालयका प्रमुख झनकराज ढुंगानाले बताए । सदमुकाम मंगलसेन नगरपालिकाकै ५ वटा वडामा स्वास्थ्य संस्थाको कुनै संरचना छैन । गत वर्ष जिल्लाका लागि ४५ वटा स्ट्रेचर खरिद गर्न बजेट आएको र ४५ वटैबर्थिङ सेन्टरलाई दिइएको ढुंगानाले बताए ।

‘साबिकका ७५ गाविसमा ४५ स्ट्रेचर मात्र खरिद गरेर पठाउँदा सबैलाई नपुगेको भनी विवाद पनि भएको हो,’ उनले भने, ‘एक स्ट्रेचरलाई बढीमा ६ महिनासम्म चलाउन सकिन्छ । त्यसपछि च्यातिएर बिरामी बोक्न मिल्दैन ।’ समयमा स्वास्थ्यचौकी नल्याउँदा स्थिति अझ गम्भीर भएर धेरै बिरामीलाई अन्त रेफर गर्नुपर्ने बाध्यता रहेको स्वास्थ्यकर्मीको भनाइ छ ।

प्रकाशित : आश्विन ६, २०७४ ०८:०८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्