बाटोमै सुत्केरी

कान्तिपुर संवाददाता

मुगु — छायाँनाथ रारा नगरपालिका १० जिउलाकी २२ वर्षीया सरस्वती नेपाली मंगलबार दिउँसो बाटौमै सुत्केरी भएकी छन् । घरमा सुत्केरी व्यथाले च्यापेपछि आमासँग हिँडेरै जिल्ला अस्पताल जाने क्रममा उनले श्रीनगरको घाटस्थित बाटोमा छोरा जन्माएकी हुन् ।

छायाँनाथ रारा नगरपालिका १० जिउलाकी २२ वर्षीया सरस्वती नेपाली मंगलबार दिउँसो बाटौमै सुत्केरी भएकी छन् ।

घरमा सुत्केरी व्यथाले च्यापेपछि आमासँग हिँडेरै जिल्ला अस्पताल जाने क्रममा उनले श्रीनगरको घाटस्थित बाटोमा छोरा जन्माएकी हुन् । उनका पति मजदुरीका लागि भारतमा छन् । घाट प्राविका प्रधानाध्यापक गगनबहादुर शाहीले बाटोमा सुत्केरी भएको देखेपछि टेलिफोनबाट स्थानीयलाई खबर गरेका थिए । स्थानीयले स्टेचरमा राखेर सुत्केरीलाई अस्पताल पुर्‍याएको रोवा तल्लेख गाउँका अंक बुढाले बताए । सरस्वती र उनको बच्चाको अवस्था सामान्य रहेको डा. डबल मल्लले जनाए ।

प्रकाशित : कार्तिक २९, २०७४ ०८:२७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

चिसोले गाउँ छाड्दै मतदाता

अर्जुन शाह

बाजुरा — गाउँगाउँमा चुनावको चहलपहल बढिरहेको छ । उम्मेदवार घरदैलोमा व्यस्त छन् । तर, बाजुराको लेकाली क्षेत्रमा बसोबास गर्ने भोटे समुदायलाई बेंसी झर्ने हतारो छ । गाउँमा चिसो बढेपछि यी मतदाता परिवारसहित धमाधम औल झर्दै छन् । उनीहरू मतदानबाट समेत वञ्चित हुने भएका छन् ।

हिउँदको चिसो छल्न र भेडाच्यांग्रालाई चरिचरनको समस्या टार्न भोटे समुदाय हरेक वर्ष कात्तिक अन्तिमसम्ममा बेंसी झरिसक्छ । चिसोले पहिलो चरण निर्वाचन मंसिर १० सम्म गाउँमा टिकिरहन सम्भव नभएको उनीहरू बताउँछन् । ‘मतदान हुने दिनसम्म गाउँमै बसौं भने भेडाच्यांग्रा पाल्नै मुस्किल हुने भयो,’ बिच्छयाँका दलबहादुर थापा भोटेले भने । जिल्लाका ढम्कने, पाण्डुसैन, कोल्टी, कोटिला, बाधु, र बिच्छयाँमा भोटे जनजातिको बसोबास छ । भोटे जनजाति सेवा समितिका निवर्तमान अध्यक्ष नृप थापा भोटेका अनुसार जिल्लामा यो समुदायका मतदाताको संख्या करिब २ हजार छ । चुनाव प्रचारमा आएका उम्मेदवार तथा दलका नेताले भोट खसालेर मात्र बेंसी झर्न आग्रह गरे पनि भेडाच्यांग्रा पाल्नुपर्ने समस्याले घर छाड्न बाध्य भएको बिच्छयाँको बौडीका प्रेम थापा भोटेले बताए । ‘चिसो बढेको र चरिचरनको समेत समस्या भएकाले चुनावसम्म गाउँमै बस्ने अवस्था भएन,’ उनले भने, ‘बौडी गाउँका ३८ मध्ये २८ भन्दा बढी परिवारले घर छाडिसके ।’

हिउँदका ६ महिना औल र बाँकी ६ महिना घरमा बिताउने भोटे जनजाति परम्परागत जीवनशैलीमै छन् । शैक्षिक चेतनामा समेत यो समुदाय निकै पछाडि छ । पछिल्ला संवैधानिक प्रावधान तथा स्थानीय तहका हकअधिकारबारे समेत उनीहरू अनभिज्ञ नै छन् । मताधिकारको महत्त्व थाहा नभएको पाण्डुसेनकी पेमा थापाले बताइन् । ‘हाम्रो जिन्दगी भेडाच्यांग्रा पाल्नमै ठिक्क छ,’ पेमाले भनिन्, ‘भोट खसाल्न गाउँमै बस्दा भेडाच्यांग्रा भोकले मर्ने अवस्था आउँछ ।’

पढेलेखेकाको संख्या अत्यन्तै न्यून भएकाले आफ्नो समुदायलाई मताधिकारको महत्त्व बुझाउन कठिन भएको भोटे जनजाति सेवा समिति अध्यक्ष बुद्धिसिंह बोगटी भोटे बताउँछन् । चिसो मौसममा उनीहरू जिल्लाका बेंसी क्षेत्र र अछामतिर सर्छन् । हिउँदका ६ महिना बेंसीमा बिताएर चैतवैशाखतिर मात्रै उनीहरू घर फर्कन्छन् ।

प्रकाशित : कार्तिक २९, २०७४ ०८:२७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्