बजेट पठायो, प्रगति आएन

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौं — स्थानीय सरकारबाट शिक्षाको प्रगति विवरण नपाउँदा केन्द्रीय तहले दाताबाट थप अनुदान ल्याउन कठिन भएको छ । सरकारले ७ सय ५३ स्थानीय तहलाई ७६ अर्ब ४१ करोड रुपैयाँ पठाएको छ । यसको काम के भयो ? भन्ने प्रगति विवरण केन्द्रसम्म पठाउने संयन्त्र बनेको छैन । कतिपय स्थानीय तहले तलब–भत्ताबाहेक अन्य रकम खर्चसमेत गर्न सकेको छैन ।

प्रगति विवरण नपाउँदा केन्द्रीय तहले दातालाई जानकारी दिन समस्या भएको शिक्षा विभागका निर्देशक केशवप्रसाद दाहालले जानकारी दिए । गत वर्षदेखि विद्यालय क्षेत्र विकास योजना सुरु भएको छ । विद्यालय तह सुधार गर्न १ खर्ब ५ अर्बको योजना अघि सारिएको छ । यस योजनाअन्तर्गत गत वर्ष ९० दशमलव ६५ प्रतिशत प्रगति भए पनि यस वर्ष यकिन तथ्यांक नआउँदा प्रगति थाहा पाउन कठिन हुने विभागले जनाएको छ । सरकारले गरेको कामको आधारमा दाताले घोषणा गरेको सहयोग रकम दिने प्रतिबद्धता जनाएका छन् । ४४ अर्ब विभिन्न दातृ निकायले सहयोग गर्ने घोषणा गरेका छन् । उनीहरूले आफूले सहयोग गर्न निश्चित सर्त राखेका छन् । यसअघि विद्यालय भवन बनाउन एकमुष्ट रकम दिने गरेकोमा यसपालिदेखि भवन निर्माण सकिएपछि मात्रै पूरै रकम दिने नीति अघि सारिएको छ ।

स्थानीयलाई शिक्षकको तलब, पाठ्यपुस्तकको अनुदान, गैरआवासीय छात्रवृत्ति, विद्यालय कर्मचारी व्यवस्थापन अनुदान, शिक्षण सामग्री तथा बुक कर्नर व्यवस्थापनका लागि विद्यालय लागत अनुदानलगायतको बजेट पठाइएको छ ।

स्थानीयलाई पठाएको बजेटमा दाताले दिएको रकमसमेत समावेश छ । सरकारले एक हजार नमुना विद्यालय एउटै ढाँचामा निर्माण गर्ने, विद्यालयबाहिर रहेका शिक्षक दरबन्दी मिलान गर्ने, भूकम्प प्रभावितबाहेकका जिल्लाका विद्यालयमा रेक्ट्रो फिटिङ निश्चित समयमा गरिसक्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ तर यस्ता काम स्थानीय तहकै सहमतिमा गर्नुपर्ने भएकाले समस्या हुन सक्ने विभागले जनाएको छ ।

विद्यालयबाहिर रहेका ४ लाख ३९ हजार बालबालिकामध्ये निश्चित प्रतिशतलाई विद्यालय प्रवेश गराइसकेपछि दाताले निश्चित रकम दिने प्रतिबद्धता जनाएका छन् । तर, कति विद्यार्थी प्रवेश गरे भन्ने स्थानीयबाट तथ्यांक केन्द्रमा नआएपछि दातालाई जानकारी दिन सकिँदैन । धनुषामा सबैभन्दा बढी २५ हजार २ सय ७३ बालबालिका विद्यालयबाहिर छन् ।

शिक्षा मन्त्रालयले कतिपय स्थानीय तहमा आफ्ना कर्मचारी पठाउनसमेत सकेको छैन । विभागका अनुसार ४ सय २ तहमा मात्रै विभागबाट अधिकृत र नायब सुब्बास्तरका कर्मचारी पठाएको छ । मन्त्रालयले केही स्थानीय तहमा उपसचिव पठाएको छ । तीन सयभन्दा बढी स्थानीय तहमा शिक्षाका कर्मचारी नै पठाएको छैन । कर्मचारी नभएको स्थानीय तहमा स्रोत व्यक्तिलाई खटाइएको विभागले जनाएको छ ।

प्रकाशित : मंसिर ४, २०७४ ०९:४८
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

गिरीलाई यादवको चुनौती

भरत जर्घामगर

सिरहा — दुवै संविधानसभा निर्वाचनमा समानुपातिक सभासद बनेका कांग्रेसका बौद्धिक नेता प्रदीप गिरी यसपटक प्रतिनिधिसभामा सिरहा क्षेत्र १ बाट उम्मेदवार छन् । पछिल्लो स्थानीय निर्वाचनमा वाम गठबन्धनको वर्चस्व रहेको क्षेत्रमा उनको उम्मेदवारीले विशेष चर्चा पाएको छ ।

वाम गठबन्धनले मतदातासँग प्रत्यक्ष भिजेका एमाले नेता गंगाप्रसाद यादवलाई गिरीको प्रतिस्पर्धामा उतारेको छ । दुवै प्रतिस्पर्धी एकै ठाउँ बस्तीपुरका हुन् । गिरी साविक बस्तीपुर ६ र यादव ७ नम्बर वडाका बासिन्दा हुन् । साविक बस्तीपुर गाविस लहान नगरपालिकामा गाभिएपछि १३ र १४ वडामा विभाजित गरिएको छ ।

७८ वर्षीय गिरीले कांग्रेस राजनीतिसँगै देश र विदेशमा समाजवादी चिन्तक र बौद्धिक नेताको परिचय बनाएका छन् । एमाले केन्द्रीय सदस्य ५६ वर्षीय यादव कुशल संगठक र ‘झुपडीमा भिजेका’ नेताका रूपमा परिचित छन् । गिरी पहिलोपटक २०५१ को आमनिर्वाचनमा पश्चिमी सिरहाको साविक क्षेत्र ५ बाट प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचित भएका थिए । पहिलो र दोस्रो संविधानसभा निर्वाचनमा उनी समानुपातिक सभासद भए ।

यादव पञ्चायतकालमा जनपक्षीय उम्मेदवारका तर्फबाट २०४३ मा बस्तीपुरको उपप्रधानपञ्च र २०५४ मा एमालेबाट बस्तीपुर गाविस अध्यक्षमा निर्वाचित भएका थिए । २०६४ को पहिलो संविधानसभा निर्वाचनमा उनी साबिक क्षेत्र १ बाट पराजित भएका थिए । यादवले गरिब दु:खीको पक्षमा सदैव खटिरहेको, चुस्त संगठन र वाम गठबन्धनको तालमेलका आधारमा आफैंले जित्ने दाबी गरेका छन् ।

२०४८, २०५१ र दोस्रो संविधानसभा निर्वाचनमा जित हासिल गरेको कांग्रेसले यो क्षेत्रलाई आफ्नो पकड मान्दै आएको छ । सिरहाको प्रमुख बजार लहान नगरपालिकासमेत यही क्षेत्रमा परेको छ । विगतमा गढ मानिए पनि स्थानीय निर्वाचनको परिणाम र वाम तालमेलले कांग्रेसलाई रक्षात्मक बनाइदिएको छ । एक नगरपालिका, तीन गाउँपालिका र धनगढीमाई नगरपालिकाको २ वडा रहेको क्षेत्र १ मा लहान नगरपालिकाका ९ वडाबाहेक कुनै तहमा पनि कांग्रेसले जित्न सकेको छैन ।

स्थानीय निर्वाचनमा लहान नगरपालिका र सखुवानानकारकट्टी गाउँपालिकामा एमाले तथा भगवानपुर र लक्ष्मीपुर पतारी गाउँपालिका संघीय समाजवादी फोरमले जितेका छन् । लहान र लक्ष्मीपुर पतारीमा कांग्रेस दोस्रो तथा भगवानपुर र सखुवानानकारकट्टी गाउँपालिकामा तेस्रो स्थानमा छ । ४ वटै स्थानीय तहमा गरी एमालेको २० हजार ३ सय ७५, फोरमको १५ हजार ६६, कांग्रेसको १५ हजार १२ तथा माओवादी केन्द्रको पोल्टामा ३ हजार ६ सय २१ मत परेको थियो ।

यस क्षेत्रका प्रभावशाली नेता लहानका पूर्वनगरप्रमुख लगनलाल चौधरीसमेत राप्रपा छाडेर एमालेबाट प्रदेशसभा उम्मेदवार बनेका छन् । संघीय समाजवादी फोरमले पूर्वबिनाविभागीय मन्त्री एवं पहिलो संविधानसभा निर्वाचनमा क्षेत्र २ बाट विजयी राजलाल यादवलाई प्रतिस्पर्धामा उतारेको छ ।

‘स्थानीय तहमा गुमाएको जनाधार पुन: कायम गर्न नयाँ ढंगले संगठन निर्माण र कार्यकर्ता परिचालन गरिसकेका छौं,’ कांग्रेस सिरहा क्षेत्र १ का सभापति अचमितलाल चौधरीले भने, ‘हाम्रा उम्मेदवार गिरीको राष्ट्रिय छवि र लोकप्रियताको कारण मतदाता आकर्षित गर्न सजिलो भएको छ ।’

प्रकाशित : मंसिर ४, २०७४ ०९:४८
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT