चुनावले गाउँमा रमझम

दुर्गालाल केसी

दाङ — काठमाडौंमा अध्ययनरत घोराही १३ का सुरज बुढा चुनावमा भोट हाल्न घर आएका छन् । मताधिकार प्रयोग गरी राम्रो नेता छान्ने उनको धोको छ । ‘नयाँ संविधान जारी भएपछि पहिलोपटक सांसदको चुनाव हुँदैछ,’ उनले भने, ‘पहिलोपटक प्रदेशमा सरकार बन्दैछ । यस्तो अवसर नगुमाऔं भनेर जसोतसो गाउँ आइयो ।’

अध्ययन, व्यापार र रोजगारीका सिलसिलामा सहरमा रहेका अधिकांश मानिस मतदानका लागि गाउँ फर्केका छन् । प्रयास गर्दागर्दै पनि नमिलेका भने काममै व्यस्त छन् । गाउँ फर्केका मतदाता उत्साहित छन् ।

रोजगारको सिलसिलामा नेपालगन्जमा रहेका तुलसीपुर–२ का बलदेव आचार्य पनि मत हाल्न घर आएका छन् । निर्वाचनले गाउँघर रमाइलो भइरहेको उनले बताए । ‘गाउँघर निर्वाचनले रमाइलो बनाएको छ । सबैले को उम्मेदवार ठीक भनेर छलफल चलाइरहेका छन्,’ उनले भने, ‘मौन अवधिमा पनि गाउँटोलमा मतदाताबीच छलफल हुन पाएको छ । यो सही नेता छान्ने अवसर हो । यसलाई हामीले गुमाउनु भएन ।’

नयाँ संविधान जारी भएपछि हुन थालेको प्रतिनिधि र प्रदेशसभाको पहिलो निर्वाचन भएकाले धेरै मतदाताले यसलाई महत्त्व दिएका छन् । व्यवसायकै क्रममा घोराही बजारमा रहेका बंगलाचुली–३ का हेमजंग पुन पनि भोट हाल्न गाउँ पुगेका छन् । जनताको एक मतले पनि हारजितको फैसला हुने भएकाले नियमित काम छोडेरै भए पनि मत हाल्न घर पुगेको उनले बताए । ‘पाँच वर्षमा एकपटक भोट हाल्ने हो । यो महत्त्वपूर्ण काम छोड्नु हुँदैन भनेर गाउँ पुगेको छु,’ उनले भने, ‘नियमित काम छोडेर अहिले चुनावलाई महत्त्व दिएँ ।’

घोराही १८ की मनसरा विक पनि निर्वाचनले उत्साहित छिन् । दैनिक काम छोडेर उनी बुधबार मतदाता परिचयपत्र लिन मतदान केन्द्र गइन् । उत्साहका साथ मतदानको पर्खाइमा रहेको उनले बताइन् । ‘चुनावमा भोट हाल्नलाई एक दिन छुट्याएको छु,’ उनले भनिन्, ‘अरू काम छोडेर पनि भोट हाल्न 
जाने हो ।’

प्रकाशित : मंसिर २१, २०७४ १०:१९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

विदेशिने भन्छन्–गाउँमै मजदुरी गर्न पाइयोस्

खगेन्द्र अवस्थी

बैतडी — बैतडीको पुर्चौडी नगरपालिका ५ का शंकर धामी बुधबार बैतडीको जुलाघाट नाकाबाट भारत छिर्दै गरेका भेटिए । कात्तिकमा खेतीपाती सकेर कामको खोजीमा भारत जाने धामी यो वर्ष महिना दिन ढिलो गएका हुन् ।

प्रतिनिधि र प्रदेशसभा निर्वाचनमा मतदान गर्न फर्खेकाले भारत जान ढिला भएको बताउँछन् । ‘गहुँ छरेर कात्तिक अन्तिममा जाने समय हो, भोट दिएर जाने इच्छाले ढिलो भयो,’ उनले भने, ‘निर्वाचनको मुखमा मताधिकार प्रयोग नगरी जान मन लागेन, मन परेको उम्मेदवारलाई मत दिएँ ।’ स्थानीय तहको निर्वाचनका बेला भारतमै हुँदा भोट हाल्ने अवसर गुमेकाले योपटक भोट हाल्न पर्खिएको उनी बताउँछन् । पहिलो चरणको निर्वाचन सकिएपछि प्रतिनिधि र प्रदेशसभा उम्मेदवारलाई भोट दिन पर्खेकाहरू मत परिणाम नआउँदै भारततिर हिँडेका हुन् ।

बैतडी, बझाङ, बाजुरालगायत हुम्ला, मुगु, कालिकोटका सर्वसाधारण जुलाघाट नाकाबाट भारत पस्छन् । दोस्रो चरणको निर्वाचनका लागि तराईका सीमा बन्द भएपछि प्रदेश ६ का उच्च पहाडी जिल्लाबाट भारत जाने बैतडी हुँदै हिँडेका हुन् । यहाँका अधिकांश युवा र बयस्क निर्वाचनअगावै भारत पसेका थिए । पहिलो चरणको निर्वाचन सकिएपछि कामको खोजीमा भारत जानेको संख्या झनै बढेको छ । रोजगारीका लागि भारत गएका कारण मतदान कम भयो । निर्वाचन आयोगले बैतडीमा ९२ हजार मत खस्ने अनुमान गरे पनि ७६ हजार ३ सय ४३ मात्र खसेको छ । 

उनीहरूले आम्दानीको माध्यम नहुँदा भारत जान बाध्य भएको भन्दै स्वदेशमै रोजगारीको व्यवस्था गर्न माग गरेका छन् । आफ्नै ठाउँमा मजदुरी गर्न सहजै नपाइने बनाउँदै १६ वर्षदेखि भारतको उत्तराखण्ड क्षेत्रमा मजदुरी गर्दै आएका पुर्चौडीकै परमल बोहराले बताए । ‘यहाँ काम पाइँदैन, घर चलाउन भारत नगई हुँदैन,’ बोहराले भने, ‘हामीलाई मजदुरी गर्न दिए पनि हुन्थ्यो, भोट दिएका नेताले रोजगारी पाइने काम गरुन् ।’

स्थानीय तह निर्वाचनपछि गाउँमै सिंहदरबारको नारा सुनेका सर्वसाधारणले कुनै सुविधा पाएको अनुभूति नभएको भन्दै बिस्तारै नयाँ निर्वाचित हुने नेताले रोजगारी नपाएर विदेश जानुपर्ने बाध्यता हटाउने आशा गरेका छन् । 

‘पाखोबारीमा अन्न उत्पादन हुँदैन, मजदुरी नगरी चुलो बल्दैन ।’ बझाङको बित्थडचिर गाउँपालिका ६ का राईभान बोहराले भने, ‘गाउँको चुनावमा जितेकाले अहिलेसम्म केही गरेको देखिएन, आउँदो वर्ष फर्कँदा गाउँमै काम गर्ने अवस्था मिलोस् ।’

प्रकाशित : मंसिर २१, २०७४ १०:१९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्